حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، وَغَيْرُ، وَاحِدٍ الْمَعْنَى، وَاحِدٌ، قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ يُونُسَ بْنِ سُلَيْمٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، رضى الله عنه يَقُولُ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا نَزَلَ عَلَيْهِ الْوَحْىُ سُمِعَ عِنْدَ وَجْهِهِ كَدَوِيِّ النَّحْلِ فَأُنْزِلَ عَلَيْهِ يَوْمًا فَمَكَثْنَا سَاعَةً فَسُرِّيَ عَنْهُ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ وَرَفَعَ يَدَيْهِ وَقَالَ " اللَّهُمَّ زِدْنَا وَلاَ تَنْقُصْنَا وَأَكْرِمْنَا وَلاَ تُهِنَّا وَأَعْطِنَا وَلاَ تَحْرِمْنَا وَآثِرْنَا وَلاَ تُؤْثِرْ عَلَيْنَا وَأَرْضِنَا وَارْضَ عَنَّا " . ثُمَّ قَالَ صلى الله عليه وسلم " أُنْزِلَ عَلَىَّ عَشْرُ آيَاتٍ مَنْ أَقَامَهُنَّ دَخَلَ الْجَنَّةَ " . ثُمَّ قَرَأَ : ( قدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ ) حَتَّى خَتَمَ عَشْرَ آيَاتٍ . حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبَانَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ يُونُسَ بْنِ سُلَيْمٍ، عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ بِمَعْنَاهُ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا أَصَحُّ مِنَ الْحَدِيثِ الأَوَّلِ سَمِعْتُ إِسْحَاقَ بْنَ مَنْصُورٍ، يَقُولُ رَوَى أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، وَعَلِيُّ بْنُ الْمَدِينِيِّ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ، عَنْ يُونُسَ بْنِ سُلَيْمٍ، عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، هَذَا الْحَدِيثَ . قَالَ أَبُو عِيسَى وَمَنْ سَمِعَ مِنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ، قَدِيمًا فَإِنَّهُمْ إِنَّمَا يَذْكُرُونَ فِيهِ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ وَبَعْضُهُمْ لاَ يَذْكُرُ فِيهِ عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ وَمَنْ ذَكَرَ فِيهِ يُونُسَ بْنَ يَزِيدَ فَهُوَ أَصَحُّ وَكَانَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ رُبَّمَا ذَكَرَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ يُونُسَ بْنَ يَزِيدَ وَرُبَّمَا لَمْ يَذْكُرْهُ وَإِذَا لَمْ يَذْكُرْ فِيهِ يُونُسَ فَهُوَ مُرْسَلٌ .
Бизга Яҳё ибн Мусо, Абд ибн Ҳумайд ва бошқа бир неча (рови) — маъно бир хил — ривоят қилишди, улар дедилар: бизга Абдурраззоқ Юнус ибн Сулаймдан, у аз-Зуҳрийдан, у Урва ибн аз-Зубайрдан, у Абдурраҳмон ибн Абд ал-Қорийдан ривоят қилди. У деди: мен Умар ибн ал-Хаттоб (розияллаҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитдим: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га ваҳий нозил бўлганида, юзлари олдидан асаларининг ғўнғиллашига ўхшаш (овоз) эшитиларди. Бир куни унга (ваҳий) нозил бўлди ва биз бир муддат кутдик. Сўнгра (ваҳий ҳолати) ундан кўтарилди-да, У қиблага юзланиб, қўлларини кўтарди ва: «Эй Аллаҳ, бизни зиёда қил, камайтирма; бизни улуғла, хор қилма; бизга ато қил, маҳрум этма; бизни (бошқалардан) устун қил, (бошқаларни) биздан устун қилма; бизни рози қил ва биздан рози бўл,» дедилар. Сўнгра У (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Менга ўнта оят нозил қилинди, ким уларни қоим қилса (амал қилса), жаннатга киради,» дедилар. Сўнгра: «Мўминлар муҳаққақ нажот топдилар,» (деб) ўнта оятни тугатгунларича ўқидилар. Бизга Муҳаммад ибн Абон ривоят қилди, у деди: бизга Абдурраззоқ Юнус ибн Сулаймдан, у Юнус ибн Язиддан, у аз-Зуҳрийдан шу иснод билан худди шунга ўхшаш, шу маънода ривоят қилди. Абу Исо (Термизий) деди: бу биринчи ҳадисдан кўра саҳиҳроқдир. Мен Ишоқ ибн Мансурнинг шундай деганини эшитдим: Аҳмад ибн Ҳанбал, Али ибн ал-Мадиний ва Ишоқ ибн Иброҳим бу ҳадисни Абдурраззоқдан, у Юнус ибн Сулаймдан, у Юнус ибн Язиддан, у аз-Зуҳрийдан ривоят қилишди. Абу Исо (Термизий) деди: Абдурраззоқдан эски (вақтда) эшитганлар уни «Юнус ибн Язиддан» (деб) зикр қиладилар, баъзилари эса унда «Юнус ибн Язиддан» (деб) зикр қилмайди. Ким унда Юнус ибн Язидни зикр қилган бўлса, у саҳиҳроқдир. Абдурраззоқ бу ҳадисда гоҳо Юнус ибн Язидни зикр қилар, гоҳо зикр қилмас эди. Қачон у унда Юнусни зикр қилмаса, у мурсалдир.