حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى الصَّنْعَانِيُّ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الطُّفَاوِيُّ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَتْ قُرَيْشٌ وَمَنْ كَانَ عَلَى دِينِهَا وَهُمُ الْحُمْسُ يَقِفُونَ بِالْمُزْدَلِفَةِ يَقُولُونَ نَحْنُ قَطِينُ اللَّهِ . وَكَانَ مَنْ سِوَاهُمْ يَقِفُونَ بِعَرَفَةَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى : (ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفَاضَ النَّاسُ ) . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . قَالَ وَمَعْنَى هَذَا الْحَدِيثِ أَنَّ أَهْلَ مَكَّةَ كَانُوا لاَ يَخْرُجُونَ مِنَ الْحَرَمِ وَعَرَفَةُ خَارِجٌ مِنَ الْحَرَمِ وَأَهْلُ مَكَّةَ كَانُوا يَقِفُونَ بِالْمُزْدَلِفَةِ وَيَقُولُونَ نَحْنُ قَطِينُ اللَّهِ يَعْنِي سُكَّانَ اللَّهِ وَمَنْ سِوَى أَهْلِ مَكَّةَ كَانُوا يَقِفُونَ بِعَرَفَاتٍ . فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى: (ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفَاضَ النَّاسُ ) . وَالْحُمْسُ هُمْ أَهْلُ الْحَرَمِ .
Бизга Муҳаммад ибн Абдул-Аъло ас-Санъоний ал-Басрий ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Абдурраҳмон ат-Туфовий ривоят қилди, бизга Ҳишом ибн Урва ривоят қилди, отасидан, у Оиша (розияллаҳу анҳо)дан (ривоят қилдики), у деди: «Қурайшликлар ва уларнинг динида бўлганлар — улар «Ҳумс» эди — Муздалифада туриб: «Биз Аллаҳнинг аҳлларимиз,» дердилар. Улардан бошқалар эса Арафада турардилар. Шунда Аллаҳ таоло: «Сўнгра одамлар оқиб чиққан жойдан оқиб чиқинглар,» (оятини) нозил қилди (Бақара сураси, 199).» Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. (Термизий) деди: бу ҳадиснинг маъноси шуки, Макка аҳли Ҳарамдан чиқмас эдилар, Арафа эса Ҳарамдан ташқарида; шунинг учун Макка аҳли Муздалифада туриб: «Биз Аллаҳнинг аҳлларимиз,» яъни «Аллаҳнинг маконида яшовчилармиз,» дердилар. Макка аҳлидан бошқалар эса Арафотда турардилар. Шунда Аллаҳ таоло: «Сўнгра одамлар оқиб чиққан жойдан оқиб чиқинглар,» (оятини) нозил қилди (Бақара сураси, 199). «Ҳумс» эса Ҳарам аҳли (Маккаликлар)дир.