حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ النَّاسَ، كَانُوا يَتَحَرَّوْنَ بِهَدَايَاهُمْ يَوْمَ عَائِشَةَ، يَبْتَغُونَ بِهَا ـ أَوْ يَبْتَغُونَ بِذَلِكَ ـ مَرْضَاةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم.
Бизга Иброҳим ибн Мусо ривоят қилди, бизга Абда ривоят қилди, бизга Ҳишом ривоят қилди, у отасидан, у Оишадан (розияллаҳу анҳо): Одамлар ўз ҳадялари билан Оишанинг кунини кўзлар (кутар) эдилар, улар бу билан Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг розилигини истар эдилар.
حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ إِيَاسٍ، قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أَهْدَتْ أُمُّ حُفَيْدٍ خَالَةُ ابْنِ عَبَّاسٍ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَقِطًا وَسَمْنًا وَأَضُبًّا، فَأَكَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنَ الأَقِطِ وَالسَّمْنِ، وَتَرَكَ الضَّبَّ تَقَذُّرًا. قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأُكِلَ عَلَى مَائِدَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَلَوْ كَانَ حَرَامًا مَا أُكِلَ عَلَى مَائِدَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم.
Бизга Одам ривоят қилди, бизга Шуъба ривоят қилди, бизга Жаъфар ибн Иёс ривоят қилди, у деди: Мен Саид ибн Жубайрни эшитдим, у Ибн Аббосдан (розияллаҳу анҳумо), у деди: Ибн Аббоснинг холаси Умм Ҳуфайд Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га қурут (ақит), ёғ ва калтакесаклар (забб) ҳадя қилди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) қурут ва ёғдан еди, калтакесакни эса ёқтирмаслик (жирканиш) сабабли тарк этди. Ибн Аббос деди: У Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг дастурхонида ейилди — агар ҳаром бўлганда, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг дастурхонида ейилмас эди.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا مَعْنٌ، قَالَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم "إِذَا أُتِيَ بِطَعَامٍ سَأَلَ عَنْهُ أَهَدِيَّةٌ أَمْ صَدَقَةٌ فَإِنْ قِيلَ صَدَقَةٌ. قَالَ لأَصْحَابِهِ كُلُوا. وَلَمْ يَأْكُلْ، وَإِنْ قِيلَ هَدِيَّةٌ. ضَرَبَ بِيَدِهِ صلى الله عليه وسلم فَأَكَلَ مَعَهُمْ ".
Бизга Иброҳим ибн Мунзир ривоят қилди, бизга Маън ривоят қилди, у деди: Менга Иброҳим ибн Таҳмон ривоят қилди, у Муҳаммад ибн Зиёддан, у Абу Ҳурайрадан (розияллаҳу анҳу), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га бир таом келтирилса, ундан: Ҳадями ёки садақами? деб сўрар эди. Агар: Садақа, дейилса, саҳобаларига: «Енглар», дер, ўзи емас эди. Агар: Ҳадя, дейилса, қўли билан уриб (узатиб), улар билан ер эди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِلَحْمٍ فَقِيلَ تُصُدِّقَ عَلَى بَرِيرَةَ قَالَ " هُوَ لَهَا صَدَقَةٌ، وَلَنَا هَدِيَّةٌ ".
Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, бизга Ғундар ривоят қилди, бизга Шуъба ривоят қилди, у Қатодадан, у Анас ибн Моликдан (розияллаҳу анҳу), у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га гўшт келтирилди ва: Барирага садақа қилинган (эди), дейилди. У: «У унга садақа, бизга эса ҳадя», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ سَمِعْتُهُ مِنْهُ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهَا أَرَادَتْ أَنْ تَشْتَرِيَ بَرِيرَةَ، وَأَنَّهُمُ اشْتَرَطُوا وَلاَءَهَا، فَذُكِرَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " اشْتَرِيهَا فَأَعْتِقِيهَا، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ". وَأُهْدِيَ لَهَا لَحْمٌ، فَقِيلَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم هَذَا تُصُدِّقَ عَلَى بَرِيرَةَ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " هُوَ لَهَا صَدَقَةٌ وَلَنَا هَدِيَّةٌ ". وَخُيِّرَتْ. قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ زَوْجُهَا حُرٌّ أَوْ عَبْدٌ قَالَ شُعْبَةُ سَأَلْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ عَنْ زَوْجِهَا. قَالَ لاَ أَدْرِي أَحُرٌّ أَمْ عَبْدٌ
Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, бизга Ғундар ривоят қилди, бизга Шуъба ривоят қилди, у Абдурроҳман ибн Қосимдан — мен уни ундан эшитдим — у Қосимдан, у Оишадан (розияллаҳу анҳо): У Барирани сотиб олмоқчи бўлди, улар валосини шарт қилди. Буни Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га зикр қилинди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Уни сотиб олиб, озод қил, чунки вало фақат озод қилган кишигадир», деди. Унга гўшт ҳадя қилинди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га: Бу Барирага садақа қилинган (эди), дейилди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «У унга садақа, бизга эса ҳадя», деди. У (Барира эр(идан ажрашни) ихтиёрли қилинди. Абдурроҳман: Унинг эри ҳур(ми) ёки қул(ми)? деди. Шуъба: Мен Абдурроҳмандан унинг эри ҳақида сўрадим, у: Билмайман, ҳурми ёки қулми, деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَبُو الْحَسَنِ، أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ، عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ، قَالَتْ دَخَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَقَالَ " عِنْدَكُمْ شَىْءٌ ". قَالَتْ لاَ، إِلاَّ شَىْءٌ بَعَثَتْ بِهِ أُمُّ عَطِيَّةَ مِنَ الشَّاةِ الَّتِي بُعِثَ إِلَيْهَا مِنَ الصَّدَقَةِ. قَالَ " إِنَّهَا قَدْ بَلَغَتْ مَحِلَّهَا ".
Бизга Муҳаммад ибн Муқотил Абулҳасан ривоят қилди, бизга Холид ибн Абдуллаҳ хабар берди, у Холид Ҳаззодан, у Ҳафса бинти Сириндан, у Умм Атийядан, у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Оишанинг (розияллаҳу анҳо) ҳузурига кириб: «Сизларда бирор нарса (таом) борми?» деди. У: Йўқ, фақат Умм Атийя юборган нарса — унга садақадан юборилган қўй(гўшти)дан — бор, деди. У: «У ўз мақсадига (садақа ўрнига) етиб бўлди (энди бизга ҳадя)», деди.