Ўзини ўлдиришнинг қаттиқ ҳаромлиги

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَنَ قَتَلَ نَفْسَهُ بِحَدِيدَةٍ فَحَدِيدَتُهُ فِي يَدِهِ يَتَوَجَّأُ بِهَا فِي بَطْنِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدًا مُخَلَّدًا فِيهَا أَبَدًا وَمَنْ شَرِبَ سَمًّا فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَهُوَ يَتَحَسَّاهُ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدًا مُخَلَّدًا فِيهَا أَبَدًا وَمَنْ تَرَدَّى مِنْ جَبَلٍ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَهُوَ يَتَرَدَّى فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدًا مُخَلَّدًا فِيهَا أَبَدًا ‏"‏ ‏.‏

Абу Ҳурайра айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Ким ўзини бир темир (асбоб) билан ўлдирса, унинг темири қўлида бўлиб, уни жаҳаннам ўтида — абадий, мангу унда — қорнига санчиб туради; ким заҳар ичиб ўзини ўлдирса, у уни жаҳаннам ўтида — абадий, мангу унда — ютиб туради; ким тоғдан ўзини ташлаб ўлдирса, у жаҳаннам ўтида — абадий, мангу унда — ўзини ташлаб туради" деди.

وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، ح وَحَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَمْرٍو الأَشْعَثِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْثَرٌ، ح وَحَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، - يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ - حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، كُلُّهُمْ بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ ‏.‏ وَفِي رِوَايَةِ شُعْبَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ ذَكْوَانَ ‏.‏

(Юқоридаги санадлар) шу мислини (ривоят қилдилар). Шуъбанинг Сулаймондан ривоятида: "Мен Заквонни эшитдим" (дейилди).

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ سَلاَّمِ بْنِ أَبِي سَلاَّمٍ الدِّمَشْقِيُّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، أَنَّ أَبَا قِلاَبَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ ثَابِتَ بْنَ الضَّحَّاكِ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، بَايَعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَحْتَ الشَّجَرَةِ وَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ بِمِلَّةٍ غَيْرِ الإِسْلاَمِ كَاذِبًا فَهُوَ كَمَا قَالَ وَمَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِشَىْءٍ عُذِّبَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَيْسَ عَلَى رَجُلٍ نَذْرٌ فِي شَىْءٍ لاَ يَمْلِكُهُ ‏"‏ ‏.‏

Собит ибн ал-Заҳҳок (ривоят қилди): У Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га дарахт остида байъат қилди ва Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Ким Исломдан ўзга бир миллат (дин) билан ёлғондан қасам ичса, у ўзи айтгандек (бўлиб қолади, яъни ўша куфрли бўлиб); ким ўзини бир нарса билан ўлдирса, қиёмат куни ўша (нарса) билан азобланади; ва киши ўзи эгалик қилмайдиган бир нарсада назр (қилиши) лозим эмас" деди.

حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ، حَدَّثَنَا مُعَاذٌ، - وَهُوَ ابْنُ هِشَامٍ - قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو قِلاَبَةَ، عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لَيْسَ عَلَى رَجُلٍ نَذْرٌ فِيمَا لاَ يَمْلِكُ وَلَعْنُ الْمُؤْمِنِ كَقَتْلِهِ وَمَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِشَىْءٍ فِي الدُّنْيَا عُذِّبَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَمَنِ ادَّعَى دَعْوَى كَاذِبَةً لِيَتَكَثَّرَ بِهَا لَمْ يَزِدْهُ اللَّهُ إِلاَّ قِلَّةً وَمَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينِ صَبْرٍ فَاجِرَةٍ ‏"‏ ‏.‏

Собит ибн ал-Заҳҳок Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилди): У: "Кишига ўзи эгалик қилмайдиган нарсада назр (қилиши) лозим эмас; мўминни лаънатлаш — уни ўлдириш кабидир; ким дунёда ўзини бир нарса билан ўлдирса, қиёмат куни ўша (нарса) билан азобланади; ким — (мол-мансаб билан) кўпайтиришни истаб — ёлғон даъво қилса, Аллаҳ унга фақат камлик зиёда қилади; ва ким ёлғон (сабр) қасами ичса (гуноҳга ботади)" деди.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَإِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَعَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ، كُلُّهُمْ عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ الأَنْصَارِيِّ، ح

Собит ибн ал-Заҳҳок ал-Ансорий Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилди).

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ، - قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، - أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ شَهِدْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حُنَيْنًا فَقَالَ لِرَجُلٍ مِمَّنْ يُدْعَى بِالإِسْلاَمِ ‏"‏ هَذَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ ‏"‏ فَلَمَّا حَضَرْنَا الْقِتَالَ قَاتَلَ الرَّجُلُ قِتَالاً شَدِيدًا فَأَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الرَّجُلُ الَّذِي قُلْتَ لَهُ آنِفًا ‏"‏ إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ ‏"‏ فَإِنَّهُ قَاتَلَ الْيَوْمَ قِتَالاً شَدِيدًا وَقَدْ مَاتَ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِلَى النَّارِ ‏"‏ فَكَادَ بَعْضُ الْمُسْلِمِينَ أَنْ يَرْتَابَ فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى ذَلِكَ إِذْ قِيلَ إِنَّهُ لَمْ يَمُتْ وَلَكِنَّ بِهِ جِرَاحًا شَدِيدًا فَلَمَّا كَانَ مِنَ اللَّيْلِ لَمْ يَصْبِرْ عَلَى الْجِرَاحِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَأُخْبِرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِذَلِكَ فَقَالَ ‏"‏ اللَّهُ أَكْبَرُ أَشْهَدُ أَنِّي عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ أَمَرَ بِلاَلاً فَنَادَى فِي النَّاسِ ‏"‏ إِنَّهُ لاَ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلاَّ ن��فْسٌ مُسْلِمَةٌ وَإِنَّ اللَّهَ يُؤَيِّدُ هَذَا الدِّينَ بِالرَّجُلِ الْفَاجِرِ ‏"‏ ‏.‏

Абу Ҳурайра айтди: Биз Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан Ҳунайнда ҳозир бўлдик. У Ислом билан аталувчи (мусулмонман деган) бир киши ҳақида: "Бу — дўзах аҳлидан" деди. Жанг(га) ҳозир бўлганимизда, у киши қаттиқ жанг қилди ва унга жароҳат етди. "Эй Расулуллаҳ, сен ҳозиргина ‹у дўзах аҳлидан› деганинг киши — бугун қаттиқ жанг қилди ва ўлди" дейилди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Дўзахга (боради)" деди. Баъзи мусулмонлар деярли шубҳага тушди. Улар шу ҳолда турганида, бирдан: "У ўлган эмас, лекин унда қаттиқ жароҳат бор" дейилди. Кеча бўлганида, у жароҳатга сабр қила олмади ва ўзини ўлдирди. Бу Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га хабар берилди. У: "Аллаҳу акбар; гувоҳлик бераманки, мен Аллаҳнинг бандаси ва Расулиман" деди. Кейин Билолга буюрди, у одамларга нидо қилди: "Албатта жаннатга фақат мусулмон жон киради; ва албатта Аллаҳ бу дийнни фожир (гуноҳкор) киши билан ҳам қувватлайди".

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، - وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيُّ - حَىٌّ مِنَ الْعَرَبِ - عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْتَقَى هُوَ وَالْمُشْرِكُونَ فَاقْتَتَلُوا ‏.‏ فَلَمَّا مَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى عَسْكَرِهِ وَمَالَ الآخَرُونَ إِلَى عَسْكَرِهِمْ وَفِي أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ لاَ يَدَعُ لَهُمْ شَاذَّةً إِلاَّ اتَّبَعَهَا يَضْرِبُهَا بِسَيْفِهِ فَقَالُوا مَا أَجْزَأَ مِنَّا الْيَوْمَ أَحَدٌ كَمَا أَجْزَأَ فُلاَنٌ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَمَا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ أَنَا صَاحِبُهُ أَبَدًا ‏.‏ قَالَ فَخَرَجَ مَعَهُ كُلَّمَا وَقَفَ وَقَفَ مَعَهُ وَإِذَا أَسْرَعَ أَسْرَعَ مَعَهُ - قَالَ - فَجُرِحَ الرَّجُلُ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَى سَيْفِهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَخَرَجَ الرَّجُلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَمَا ذَاكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ الرَّجُلُ الَّذِي ذَكَرْتَ آنِفًا أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَأَعْظَمَ النَّاسُ ذَلِكَ فَقُلْتُ أَنَا لَكُمْ بِهِ فَخَرَجْتُ فِي طَلَبِهِ حَتَّى جُرِحَ جُرْحًا شَدِيدًا فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَيْهِ فَقَتَلَ نَفْسَهُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ ذَلِكَ ‏"‏ إِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ النَّارِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ وَهُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ‏"‏ ‏.‏

Саҳл ибн Саъд ал-Соидий (ривоят қилди): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ва мушриклар учрашди ва жанг қилдилар. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўз лашкарига, бошқалар ўз лашкарларига қайтганида, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ашоблари ичида бир киши (бор эди)ки, уларнинг (душмандан) ажраб қолган ҳеч бирини қолдирмас, уни таъқиб қилиб қиличи билан урар эди. Улар: "Бугун биздан ҳеч ким фалон (киши) (жанг)ни кифоя қилгандек кифоя қилмади" дедилар. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Огоҳ бўлинглар, у — дўзах аҳлидан" деди. Қавмдан бир киши: "Мен унга абадий ҳамроҳ (кузатувчи)ман" деди. У у билан чиқди; (у киши) қачон тўхтаса, у ҳам тўхтар, тезласа, у ҳам тезлар эди. У киши қаттиқ жароҳат олди ва ўлимни шошилтирди: қиличининг дамини ерга, учини кўкрагининг икки ўртасига қўйди, кейин қиличи устига (ўзини) ташлаб, ўзини ўлдирди. У киши (кузатувчи) Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига чиқиб: "Гувоҳлик бераманки, сен Аллаҳнинг Расулисан" деди. У: "У нима (гап)?" деди. У: "Сен ҳозиргина ‹у дўзах аҳлидан› деган киши — одамлар буни катта (ғаройиб) санади, мен: ‹Мен сизларга у ҳақида (хабар олиб келаман)ман› дедим ва уни излаб чиқдим, то у қаттиқ жароҳат олиб, ўлимни шошилтиргунча: қиличининг дамини ерга, учини кўкрагининг икки ўртасига қўйди, кейин унинг устига (ўзини) ташлаб, ўзини ўлдирди" деди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Албатта киши — одамлар кўзига кўринишда жаннат аҳли амалини қилади, ҳолбуки у дўзах аҳлидан; ва албатта киши — одамлар кўзига кўринишда дўзах аҳли амалини қилади, ҳолбуки у жаннат аҳлидан" деди.

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا الزُّبَيْرِيُّ، - وَهُوَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ - حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ، يَقُولُ ‏ "‏ إِنَّ رَجُلاً مِمَّنْ كَانَ قَبْلَكُمْ خَرَجَتْ بِهِ قَرْحَةٌ فَلَمَّا آذَتْهُ انْتَزَعَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ فَنَكَأَهَا فَلَمْ يَرْقَإِ الدَّمُ حَتَّى مَاتَ ‏.‏ قَالَ رَبُّكُمْ قَدْ حَرَّمْتُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ مَدَّ يَدَهُ إِلَى الْمَسْجِدِ فَقَالَ إِي وَاللَّهِ لَقَدْ حَدَّثَنِي بِهَذَا الْحَدِيثِ جُنْدَبٌ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي هَذَا الْمَسْجِدِ ‏.‏

Ҳасан айтди: Сиздан олдин ўтганлардан бир кишида бир яра (чиқди); у кишини озорлаганида, у ўз садоғидан бир ўқ олиб, уни (ярани) тешди, қон тўхтамади, ҳатто ўлиб кетди. Роббингиз: "Мен унга жаннатни ҳаром қилдим" деди. Кейин (Ҳасан) қўлини масжидга чўзди ва: "Ҳа, валлаҳи, менга бу ҳадисни Жундаб Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан мана шу масжидда айтиб берди" деди.