Расулуллаҳга ваҳийнинг бошланиши

Iymon kitobi · 8 ҳадис

باب بَدْءِ الْوَحْىِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏‏

403-ҳадисXalqaro 160

حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا قَالَتْ كَانَ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْوَحْىِ الرُّؤْيَا الصَّادِقَةَ فِي النَّوْمِ فَكَانَ لاَ يَرَى رُؤْيَا إِلاَّ جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ ثُمَّ حُبِّبَ إِلَيْهِ الْخَلاَءُ فَكَانَ يَخْلُو بِغَارِ حِرَاءٍ يَتَحَنَّثُ فِيهِ - وَهُوَ التَّعَبُّدُ - اللَّيَالِيَ أُولاَتِ الْعَدَدِ قَبْلَ أَنْ يَرْجِعَ إِلَى أَهْلِهِ وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَيَتَزَوَّدُ لِمِثْلِهَا حَتَّى فَجِئَهُ الْحَقُّ وَهُوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فَقَالَ اقْرَأْ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا أَنَا بِقَارِئٍ - قَالَ - فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ مَ�� أَنَا بِقَارِئٍ - قَالَ - فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ ‏.‏ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي ‏.‏ فَقَالَ ‏{‏ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ * خَلَقَ الإِنْسَانَ مِنْ عَلَقٍ * اقْرَأْ وَرَبُّكَ الأَكْرَمُ * الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ * عَلَّمَ الإِنْسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ‏}‏ ‏"‏ ‏.‏ فَرَجَعَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَرْجُفُ بَوَادِرُهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ فَقَالَ ‏"‏ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي ‏"‏ ‏.‏ فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ ثُمَّ قَالَ لِخَدِيجَةَ ‏"‏ أَىْ خَدِيجَةُ مَا لِي ‏"‏ ‏.‏ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ قَالَ ‏"‏ لَقَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ كَلاَّ أَبْشِرْ فَوَاللَّهِ لاَ يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا وَاللَّهِ إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ وَتَصْدُقُ الْحَدِيثَ وَتَحْمِلُ الْكَلَّ وَتَكْسِبُ الْمَعْدُومَ وَتَقْرِي الضَّيْفَ وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ ‏.‏ فَانْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى وَهُوَ ابْنُ عَمِّ خَدِيجَةَ أَخِي أَبِيهَا وَكَانَ امْرَأً تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعَرَبِيَّ وَيَكْتُبُ مِنَ الإِنْجِيلِ بِالْعَرَبِيَّةِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ ‏.‏ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ أَىْ عَمِّ اسْمَعْ مِنِ ابْنِ أَخِيكَ ‏.‏ قَالَ وَرَقَةُ بْنُ نَوْفَلٍ يَا ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَبَرَ مَا رَآهُ فَقَالَ لَهُ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي أُنْزِلَ عَلَى مُوسَى صلى الله عليه وسلم يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا يَا لَيْتَنِي أَكُونُ حَيًّا حِينَ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَرَقَةُ نَعَمْ لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمَا جِئْتَ بِهِ إِلاَّ عُودِيَ وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا ‏"‏ ‏.‏

Оиша — Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг завжаси — хабар берди: "Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га ваҳйдан биринчи бошланган нарса — уйқуда (кўрган) рост тушлар эди; у (не) бир туш кўрмасин — албатта у тонг ёруғидек (рост) келар эди. Кейин унга ёлғизлик (хилват) севимли қилинди; у Ҳиро ғорида ёлғиз қолиб, аҳлига қайтишдан олдин — санақли кечалар — унда таҳаннус қилар эди (ибодат қилар эди) ва шунинг учун озуқа олар эди; кейин Хадича(нинг олди)га қайтиб, шунга ўхшаш (яна) озуқа олар эди — то унга Ҳиро ғорида (турган чоғида) Ҳақ (ваҳий) тусатдан келгунча. Бас унга Малак келди ва: ‹Ўқи› деди. У: ‹Мен ўқувчи эмасман› деди. (Набий айтди:) У мени олиб, мени — толиқ (ҳалдан тойиш)гача етгунча — сиқди, кейин мени қўйиб юборди ва: ‹Ўқи› деди. Мен: ‹Мен ўқувчи эмасман› дедим. У мени олиб, иккинчи марта — ҳолдан тойишимга етгунча — сиқди, кейин қўйиб юборди ва: ‹Ўқи› деди. Мен: ‹Мен ўқувчи эмасман› дедим. У мени олиб, учинчи марта — ҳолдан тойишимга етгунча — сиқди, кейин қўйиб юборди ва: ‹Ўқи — яратган Роббинг номи билан! У инсонни лахта (қон)дан яратди. Ўқи, Роббинг эса карамди энг (улуғи) — қалам билан (ёзишни) ўргатган, инсонга билмаган нарсасини ўргатган› деди.» Бас Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) — елкасидаги мушаклар титраб — уни (ушбу оятларни) (олиб) қайтди, то Хадича(нинг олди)га кириб: ‹Мени ўраб қўйинглар, мени ўраб қўйинглар› деди. Улар уни ўрадилар — то ундан қўрқув кетгунча; кейин Хадичага: ‹Эй Хадича, менга нима бўлди?› деди ва унга (бўлган) хабарни айтди. ‹Албатта мен ўзимдан (жонимга) қўрқдим› деди. Хадича унга: ‹Йўқ (қўрқма)! Суюнчили бўл! Валлаҳи, Аллаҳ сени ҳеч қачон хор қилмайди: чунки сен раҳмни (қариндошлик алоқасини) улайсан, гапни рост сўзлайсан, оғирликни кўтарасан, камбағалга (йўқ нарсани) касб этиб берасан, меҳмонни сийлайсан, ҳақ мусибатларида ёрдам берасан› деди. Кейин Хадича уни олиб борди — то уни Варақа ибн Навфал ибн Асад ибн Абдул-Уззо(нинг олди)га келтирди; у Хадичанинг амаки ўғли — отасининг укаси(нинг ўғли) эди; у жоҳилиятда насронийликни қабул қилган киши эди, араб хатини ёзар ва Инжилдан арабчада — Аллаҳ хоҳлаганча — ёзар эди; у кексайиб қолган, кўзи ожиз кекса эди. Хадича унга: ‹Эй амакижон, жиянингдан эшит› деди. Варақа ибн Навфал: ‹Эй жиян, нима кўряпсан?› деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга кўрган нарсасини хабар берди. Варақа унга: ‹Бу — Аллаҳнинг Мусо (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га нозил қилган Номус (Жибрил)и; қанийди мен унда ёш (йигит) бўлсам, қанийди қавминг сени (юртингдан) чиқарган чоғда мен тирик бўлсам› деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): ‹Улар мени чиқарувчимилар?› деди. Варақа: ‹Ҳа; сен келтирган нарса(га ўхшаш нарса)ни келтирган ҳеч бир киши йўқки, душманлик кўрмаган бўлса; агар сенинг кунинг менга етса, мен сенга қаттиқ ёрдам бераман› деди."

404-ҳадисXalqaro 160

وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، قَالَ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْوَحْىِ ‏.‏ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ ‏.‏ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَوَاللَّهِ لاَ يُحْزِنُكَ اللَّهُ أَبَدًا ‏.‏ وَقَالَ قَالَتْ خَدِيجَةُ أَىِ ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنِ ابْنِ أَخِيكَ ‏.‏

Оиша айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га ваҳйдан биринчи бошланган нарса... — ва ҳадисни Юнус ҳадиси мисли келтирди; фақат у: "Валлаҳи, Аллаҳ сени ҳеч қачон маҳзун (ғамгин) қилмайди" деди ва: "Хадича: ‹Эй амаки ўғли, жиянингдан эшит› деди" деди.

405-ҳадисXalqaro 160

وَحَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ جَدِّي، قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ ابْنُ شِهَابٍ سَمِعْتُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ، يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ زَوْجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَرَجَعَ إِلَى خَدِيجَةَ يَرْجُفُ فُؤَادُهُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ وَمَعْمَرٍ وَلَمْ يَذْكُرْ أَوَّلَ حَدِيثِهِمَا مِنْ قَوْلِهِ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْوَحْىِ الرُّؤْيَا الصَّادِقَةُ ‏.‏ وَتَابَعَ يُونُسَ عَلَى قَوْلِهِ فَوَاللَّهِ لاَ يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا ‏.‏ وَذَكَرَ قَوْلَ خَدِيجَةَ أَىِ ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنِ ابْنِ أَخِيكَ ‏.‏

Оиша — Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг завжаси — айтди: "Бас у Хадича(нинг олди)га — юраги титраб — қайтди" — ва ҳадисни Юнус ҳамда Маъмар ҳадиси мисли келтирди; уларнинг ҳадисининг бошини — ‹Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га ваҳйдан биринчи бошланган нарса рост туш эди› (деган) сўзидан — зикр қилмади; ва Юнусга ‹Валлаҳи, Аллаҳ сени ҳеч қачон хор қилмайди› (сўзида) мутобаат қилди; ва Хадичанинг ‹Эй амаки ўғли, жиянингдан эшит› (деган) сўзини зикр қилди.

406-ҳадисXalqaro 161

وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ حَدَّثَنِي يُونُسُ، قَالَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيَّ، - وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُحَدِّثُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يُحَدِّثُ عَنْ فَتْرَةِ الْوَحْىِ - قَالَ فِي حَدِيثِهِ ‏"‏ فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي سَمِعْتُ صَوْتًا مِنَ السَّمَاءِ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَإِذَا الْمَلَكُ الَّذِي جَاءَنِي بِحِرَاءٍ جَالِسًا عَلَى كُرْسِيٍّ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ ‏"‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَجُئِثْتُ مِنْهُ فَرَقًا فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي ‏.‏ فَدَثَّرُونِي فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى ‏{‏ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ * قُمْ فَأَنْذِرْ * وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ * وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْ * وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ‏}‏ وَهِيَ الأَوْثَانُ قَالَ ثُمَّ تَتَابَعَ الْوَحْىُ ‏.‏

Жобир ибн Абдуллаҳ ал-Ансорий (ривоят қилди): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ваҳйнинг тўхтаб туриши (фатра) ҳақида сўзлаб (шундай) деди — у ўз ҳадисида: "Мен юриб кетаётган пайтда осмондан бир овоз эшитдим, бошимни кўтардим — қарасам, Ҳирода менга келган Малак осмон билан ер орасидаги курсида ўтирибди" деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Мен ундан қўрқиб (ваҳимага тушиб) йиқилдим, кейин қайтиб: ‹Мени ўраб қўйинглар, мени ўраб қўйинглар› дедим. Улар мени ўрадилар. Бас Аллаҳ — табарака ва таоло — ‹Эй (ридосига) ўраниб олган (Расул)! Тур, огоҳлантир! Роббингни улуғла! Кийимингни покла! Рижсдан (палидликдан) йироқ бўл!› (оятларини) нозил қилди — бу (рижс) бутлардир" деди. Кейин ваҳий кетма-кет (кела бошлади).

407-ҳадисXalqaro 161

وَحَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ جَدِّي، قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، يَقُولُ أَخْبَرَنِي جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ ثُمَّ فَتَرَ الْوَحْىُ عَنِّي فَتْرَةً فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي ‏"‏ ثُمَّ ذَكَرَ مِثْلَ حَدِيثِ يُونُسَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ فَجُثِثْتُ مِنْهُ فَرَقًا حَتَّى هَوَيْتُ إِلَى الأَرْضِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَقَالَ أَبُو سَلَمَةَ وَالرُّجْزُ الأَوْثَانُ قَالَ ثُمَّ حَمِيَ الْوَحْىُ بَعْدُ وَتَتَابَعَ

Жобир ибн Абдуллаҳ (ривоят қилди): У Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни: "Кейин мендан ваҳий бир муддат тўхтаб турди (фатра); мен юриб кетаётган пайтда..." деганини эшитди — кейин Юнус ҳадиси мисли келтирди; фақат у: "Мен ундан қўрқиб (ваҳимага тушиб) — то ерга йиқилгунимгача" деди; ва: "Абу Салама: ‹Рижс — бутлардир› деди" деди; ва: "Кейин ваҳий бундан кейин қизиб (кучайиб) кетди ва кетма-кет (кела бошлади)" деди.

408-ҳадисXalqaro 161

وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ يُونُسَ وَقَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى ‏{‏ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏ وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ‏}‏ قَبْلَ أَنْ تُفْرَضَ الصَّلاَةُ - وَهِيَ الأَوْثَانُ - وَقَالَ ‏ "‏ فَجُثِثْتُ مِنْهُ ‏"‏ ‏.‏ كَمَا قَالَ عُقَيْلٌ

Маъмар Зуҳрийдан шу иснод билан — Юнус ҳадиси наҳвида (ривоят қилди); ва у: "Бас Аллаҳ — табарака ва таоло — ‹Эй ўраниб олган!› (оятини) ‹Рижсдан йироқ бўл!› (сўзигача) — намоз фарз қилинишидан олдин — нозил қилди — у (рижс) бутлардир" деди; ва Уқайл айтгандек: "Мен ундан ваҳимага тушдим" деди.

409-ҳадисXalqaro 161

وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى، يَقُولُ سَأَلْتُ أَبَا سَلَمَةَ أَىُّ الْقُرْآنِ أُنْزِلَ قَبْلُ قَالَ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ ‏.‏ فَقُلْتُ أَوِ اقْرَأْ ‏.‏ فَقَالَ سَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَىُّ الْقُرْآنِ أُنْزِلَ قَبْلُ قَالَ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ ‏.‏ فَقُلْتُ أَوِ اقْرَأْ قَالَ جَابِرٌ أُحَدِّثُكُمْ مَا حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ جَاوَرْتُ بِحِرَاءٍ شَهْرًا فَلَمَّا قَضَيْتُ جِوَارِي نَزَلْتُ فَاسْتَبْطَنْتُ بَطْنَ الْوَادِي فَنُودِيتُ فَنَظَرْتُ أَمَامِي وَخَلْفِي وَعَنْ يَمِينِي وَعَنْ شِمَالِي فَلَمْ أَرَ أَحَدًا ثُمَّ نُودِيتُ فَنَظَرْتُ فَلَمْ أَرَ أَحَدًا ثُمَّ نُودِيتُ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَإِذَا هُوَ عَلَى الْعَرْشِ فِي الْهَوَاءِ - يَعْنِي جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ - فَأَخَذَتْنِي رَجْفَةٌ شَدِيدَةٌ فَأَتَيْتُ خَدِيجَةَ فَقُلْتُ دَثِّرُونِي ‏.‏ فَدَثَّرُونِي فَصَبُّوا عَلَىَّ مَاءً فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ * قُمْ فَأَنْذِرْ * وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ * وَثِيَابَكَ فَطَهِّرْ‏}‏ ‏"‏ ‏.‏

Яҳё айтди: Мен Абу Саламадан: "Қуръандан қайси (қисм) аввал нозил бўлди?" деб сўрадим. У: "Эй ўраниб олган!" деди. Мен: "Ёки ‹Иқра›?" дедим. У: "Мен Жобир ибн Абдуллаҳдан: ‹Қуръандан қайси аввал нозил бўлди?› деб сўрадим. У: ‹Эй ўраниб олган!› деди. Мен: ‹Ёки Иқра?› дедим. Жобир: ‹Мен сизларга Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизга айтиб берган нарсани айтаман: У: «Мен Ҳирода бир ой мужовирлик (иътикоф) қилдим; мужовирлигимни тугатганим(дан)да тушдим ва водий ичига кирдим; бас менга нидо қилинди; мен олдимга, ортимга, ўнг томонимга ва чап томонимга қарадим — ҳеч кимни кўрмадим; кейин менга нидо қилинди — бошимни кўтардим — қарасам, у (Жибрил алайҳиссалом) ҳавода, Арш устида; бас мени қаттиқ титроқ тутди; мен Хадича(нинг олди)га келиб: ‹Мени ўранглар› дедим. Улар мени ўрадилар ва устимга сув қуйдилар. Бас Аллаҳ — азза ва жалла — ‹Эй ўраниб олган! Тур, огоҳлантир! Роббингни улуғла! Кийимингни покла!› (оятларини) нозил қилди» деди›" деди.

410-ҳадисXalqaro 161

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَقَالَ ‏ "‏ فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ عَلَى عَرْشٍ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ ‏"‏ ‏.‏

Яҳё ибн Абу Касирдан шу иснод билан (ривоят қилинди); ва у: "Бас, у осмон билан ер орасидаги бир арш (курси) устида ўтирган эди" деди.