حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عِيسَى بْنِ، طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، قَالَ وَقَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بِمِنًى لِلنَّاسِ يَسْأَلُونَهُ فَجَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمْ أَشْعُرْ فَحَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَنْحَرَ . فَقَالَ " اذْبَحْ وَلاَ حَرَجَ " . ثُمَّ جَاءَهُ رَجُلٌ آخَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمْ أَشْعُرْ فَنَحَرْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ فَقَالَ " ارْمِ وَلاَ حَرَجَ " . قَالَ فَمَا سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ شَىْءٍ قُدِّمَ وَلاَ أُخِّرَ إِلاَّ قَالَ " افْعَلْ وَلاَ حَرَجَ " .
Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, у деди: Моликка Ибн Шиҳобдан, у Исо ибн Талҳа ибн Убайдуллаҳдан, у Абдуллаҳ ибн Амр ибн ал-Осдан (ривоят қилганини) ўқиб бердим, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Видў ҳажида Минода одамлар учун (савол сўрашга) тўхтаб турди, улар ундан сўрардилар. Бир киши келиб: «Ё Расулуллаҳ, мен билмай, наҳр қилишимдан олдин соч олдириб қўйдим» деди. У: «Сўй (наҳр қил), гуноҳ (қийинчилик) йўқ» деди. Сўнг бошқа бир киши келиб: «Ё Расулуллаҳ, мен билмай, (Жамрага) тош отишимдан олдин наҳр қилиб қўйдим» деди. У: «Тош от, гуноҳ йўқ» деди. (Ровий) деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан олдинга олинган ёки кейинга сурилган бирор нарса ҳақида сўралса, фақат: «Қилавер, гуноҳ йўқ» дерди.
وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي عِيسَى بْنُ طَلْحَةَ التَّيْمِيُّ، أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، يَقُولُ وَقَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى رَاحِلَتِهِ فَطَفِقَ نَاسٌ يَسْأَلُونَهُ فَيَقُولُ الْقَائِلُ مِنْهُمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لَمْ أَكُنْ أَشْعُرُ أَنَّ الرَّمْىَ قَبْلَ النَّحْرِ فَنَحَرْتُ قَبْلَ الرَّمْىِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَارْمِ وَلاَ حَرَجَ " . قَالَ وَطَفِقَ آخَرُ يَقُولُ إِنِّي لَمْ أَشْعُرْ أَنَّ النَّحْرَ قَبْلَ الْحَلْقِ فَحَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَنْحَرَ . فَيَقُولُ " انْحَرْ وَلاَ حَرَجَ " . قَالَ فَمَا سَمِعْتُهُ يُسْأَلُ يَوْمَئِذٍ عَنْ أَمْرٍ مِمَّا يَنْسَى الْمَرْءُ وَيَجْهَلُ مِنْ تَقْدِيمِ بَعْضِ الأُمُورِ قَبْلَ بَعْضٍ وَأَشْبَاهِهَا إِلاَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " افْعَلُوا ذَلِكَ وَلاَ حَرَجَ " .
Ва менга Ҳармала ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Ибн Ваҳб хабар берди, менга Юнус Ибн Шиҳобдан хабар берди, менга Исо ибн Талҳа ат-Таймий ривоят қилдики, у Абдуллаҳ ибн Амр ибн ал-Осни шундай деяётганини эшитди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) улови устида тўхтади, одамлар ундан сўрай бошладилар. Улардан сўровчи: «Ё Расулуллаҳ, мен тош отиш наҳрдан олдин эканини билмай, отишдан олдин наҳр қилиб қўйдим» дерди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Бас, тош от, гуноҳ йўқ» дерди. (Ровий) деди: Бошқаси: «Мен наҳр соч олдиришдан олдин эканини билмай, наҳр қилишимдан олдин соч олдириб қўйдим» дер эди. У: «Наҳр қил, гуноҳ йўқ» дерди. (Ровий) деди: Ўша куни ундан киши унутадиган ва билмайдиган, баъзи ишларни баъзисидан олдинга ўтказиш ва шунга ўхшаш нарсалар ҳақида сўралганда, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Буни қилаверинглар, гуноҳ йўқ» демаганини эшитмадим.
حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ عَنِ الزُّهْرِيِّ، إِلَى آخِرِهِ .
Бизга Ҳасан ал-Ҳулвоний ривоят қилди, бизга Яъқуб ривоят қилди, бизга отам Солиҳдан, у Ибн Шиҳобдан Юнуснинг аз-Зуҳрийдан (қилган) ҳадиси каби, охиригача ривоят қилди.
وَحَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، أَخْبَرَنَا عِيسَى، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ شِهَابٍ، يَقُولُ حَدَّثَنِي عِيسَى بْنُ طَلْحَةَ، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَا هُوَ يَخْطُبُ يَوْمَ النَّحْرِ فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ فَقَالَ مَا كُنْتُ أَحْسِبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَّ كَذَا وَكَذَا قَبْلَ كَذَا وَكَذَا ثُمَّ جَاءَ آخَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كُنْتُ أَحْسِبُ أَنَّ كَذَا قَبْلَ كَذَا وَكَذَا لِهَؤُلاَءِ الثَّلاَثِ قَالَ " افْعَلْ وَلاَ حَرَجَ " .
Ва бизга Али ибн Хашрам ривоят қилди, бизга Исо Ибн Журайждан хабар берди, у деди: Мен Ибн Шиҳобни шундай деяётганини эшитдим: менга Исо ибн Талҳа ривоят қилди, менга Абдуллаҳ ибн Амр ибн ал-Ос ривоят қилдики, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) наҳр куни хутба қилиб турганда, унга бир киши туриб: «Ё Расулуллаҳ, мен фалон иш фалон ишдан олдин (бўлади) деб ўйламаган эдим» деди. Сўнг бошқаси келиб: «Ё Расулуллаҳ, мен фалон иш фалон-фалондан олдин деб ўйлаган эдим» деди — бу уч (иш) ҳақида. У: «Қилавер, гуноҳ йўқ» деди.
وَحَدَّثَنَاهُ عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ، ح وَحَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى الأُمَوِيُّ، حَدَّثَنِي أَبِي جَمِيعًا، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ أَمَّا رِوَايَةُ ابْنِ بَكْرٍ فَكَرِوَايَةِ عِيسَى إِلاَّ قَوْلَهُ لِهَؤُلاَءِ الثَّلاَثِ . فَإِنَّهُ لَمْ يَذْكُرْ ذَلِكَ وَأَمَّا يَحْيَى الأُمَوِيُّ فَفِي رِوَايَتِهِ حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَنْحَرَ نَحَرْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ . وَأَشْبَاهَ ذَلِكَ .
Ва бизга буни Абд ибн Ҳумайд ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Бакр ривоят қилди; (ҳ) ва менга Саид ибн Яҳё ал-Умавий ривоят қилди, менга отам ривоят қилди — иккаласи Ибн Журайждан шу иснод билан (ривоят қилди). Ибн Бакрнинг ривояти Исонинг ривояти кабидир, фақат «бу уч (иш) ҳақида» деган сўзидан бошқа — уни зикр қилмади. Яҳё ал-Умавийнинг ривоятида эса: «Наҳр қилишимдан олдин соч олдирдим; тош отишимдан олдин наҳр қилдим» ва шунга ўхшашлар (бор).
وَحَدَّثَنَاهُ أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ فَقَالَ حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَذْبَحَ . قَالَ " فَاذْبَحْ وَلاَ حَرَجَ " . قَالَ ذَبَحْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ . قَالَ " ارْمِ وَلاَ حَرَجَ " .
Ва бизга буни Абу Бакр ибн Абу Шайба ва Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилиб — Абу Бакр: бизга Ибн Уяйна аз-Зуҳрийдан, у Исо ибн Талҳадан, у Абдуллаҳ ибн Амрдан ривоят қилди, деди; у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига бир киши келиб: «Мен сўйишимдан олдин соч олдирдим» деди. У: «Бас, сўй, гуноҳ йўқ» деди. (Киши): «Мен тош отишимдан олдин сўйдим» деди. У: «Тош от, гуноҳ йўқ» деди.
وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى نَاقَةٍ بِمِنًى فَجَاءَهُ رَجُلٌ . بِمَعْنَى حَدِيثِ ابْنِ عُيَيْنَةَ .
Ва бизга Ибн Абу Умар ва Абд ибн Ҳумайд Абдурраззоқдан, у Маъмардан, у аз-Зуҳрийдан шу иснод билан ривоят қилди: «Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни Минода бир туя устида кўрдим, шунда унинг олдига бир киши келди...» — Ибн Уяйнанинг ҳадиси маъносида.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قُهْزَاذَ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ، الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي حَفْصَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ، عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَتَاهُ رَجُلٌ يَوْمَ النَّحْرِ وَهُوَ وَاقِفٌ عِنْدَ الْجَمْرَةِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ . فَقَالَ " ارْمِ وَلاَ حَرَجَ " وَأَتَاهُ آخَرُ فَقَالَ إِنِّي ذَبَحْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ . قَالَ " ارْمِ وَلاَ حَرَجَ " . وَأَتَاهُ آخَرُ فَقَالَ إِنِّي أَفَضْتُ إِلَى الْبَيْتِ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ . قَالَ " ارْمِ وَلاَ حَرَجَ " . قَالَ فَمَا رَأَيْتُهُ سُئِلَ يَوْمَئِذٍ عَنْ شَىْءٍ إِلاَّ قَالَ " افْعَلُوا وَلاَ حَرَجَ " .
Ва менга Муҳаммад ибн Абдуллаҳ ибн Қуҳзоз ривоят қилди, бизга Али ибн ал-Ҳасан Абдуллаҳ ибн ал-Муборакдан ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Абу Ҳафса аз-Зуҳрийдан, у Исо ибн Талҳадан, у Абдуллаҳ ибн Амр ибн ал-Осдан хабар берди, у деди: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни эшитдим — унга наҳр куни, у Жамра ёнида турганида, бир киши келиб: «Ё Расулуллаҳ, мен тош отишимдан олдин соч олдирдим» деди. У: «Тош от, гуноҳ йўқ» деди. Унга бошқаси келиб: «Мен тош отишимдан олдин сўйдим» деди. У: «Тош от, гуноҳ йўқ» деди. Унга яна бошқаси келиб: «Мен тош отишимдан олдин Байтга ифоза (тавоф) қилдим» деди. У: «Тош от, гуноҳ йўқ» деди. (Ровий) деди: Ўша куни ундан бирор нарса сўралса, фақат: «Қилаверинглар, гуноҳ йўқ» дерди.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قِيلَ لَهُ فِي الذَّبْحِ وَالْحَلْقِ وَالرَّمْىِ وَالتَّقْدِيمِ وَالتَّأْخِيرِ فَقَالَ " لاَ حَرَجَ " .
Менга Муҳаммад ибн Ҳотим ривоят қилди, бизга Баҳз ривоят қилди, бизга Вуҳайб ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ ибн Товус отасидан, у Ибн Аббосдан ривоят қилдики, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га сўйиш, соч олдириш, тош отиш ҳамда (уларни) олдинга ўтказиш ва кейинга суриш ҳақида айтилганда (сўралганда), у: «Гуноҳ йўқ» деди.