Қасама

Qasam, qisas va diyat kitobi · 11 ҳадис

باب الْقَسَامَةِ

4342-ҳадисXalqaro 1669

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنْ يَحْيَى، - وَهُوَ ابْنُ سَعِيدٍ - عَنْ بُشَيْرِ، بْنِ يَسَارٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، - قَالَ يَحْيَى وَحَسِبْتُ قَالَ - وَعَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، أَنَّهُمَا قَالاَ خَرَجَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلِ بْنِ زَيْدٍ وَمُحَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودِ بْنِ زَيْدٍ حَتَّى إِذَا كَانَا بِخَيْبَرَ تَفَرَّقَا فِي بَعْضِ مَا هُنَالِكَ ثُمَّ إِذَا مُحَيِّصَةُ يَجِدُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ قَتِيلاً فَدَفَنَهُ ثُمَّ أَقْبَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هُوَ وَحُوَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَكَانَ أَصْغَرَ الْقَوْمِ فَذَهَبَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ لِيَتَكَلَّمَ قَبْلَ صَاحِبَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كَبِّرِ ‏"‏ ‏.‏ الْكُبْرَ فِي السِّنِّ فَصَمَتَ فَتَكَلَّمَ صَاحِبَاهُ وَتَكَلَّمَ مَعَهُمَا فَذَكَرُوا لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَقْتَلَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَهْلٍ فَقَالَ لَهُمْ ‏"‏ أَتَحْلِفُونَ خَمْسِينَ يَمِينًا فَتَسْتَحِقُّونَ صَاحِبَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ أَوْ ‏"‏ قَاتِلَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا وَكَيْفَ نَحْلِفُ وَلَمْ نَشْهَدْ قَالَ ‏"‏ فَتُبْرِئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ يَمِينًا ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا وَكَيْفَ نَقْبَلُ أَيْمَانَ قَوْمٍ كُفَّارٍ فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْطَى عَقْلَهُ ‏.‏

Бизга Қутайба ибн Саъийд ривоят қилди, бизга Лайс Яҳёдан, у ибн Саъийд, у Бушайр ибн Ясордан, у Саҳл ибн Абу Ҳасмадан — Яҳё: «Ўйлайманки, у: ‹Рофиъ ибн Ҳадийждан ҳам› деди» — ривоят қилдики, улар иккиси: «Абдуллаҳ ибн Саҳл ибн Зайд ва Муҳаййиса ибн Масъуд ибн Зайд чиқиб кетишди, то Хайбарга етганларида ўша ерда бир неча жойга ажралишди. Сўнг Муҳаййиса Абдуллаҳ ибн Саҳлни ўлдирилган ҳолда топди ва уни дафн этди. Кейин у ва Ҳуваййиса ибн Масъуд ҳамда Абдурраҳмон ибн Саҳл — у қавмнинг энг кичиги эди — Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига келдилар. Абдурраҳмон икки ҳамроҳидан олдин гапирмоқчи бўлди, шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унга: ‹Каттага йўл бер›, деди — ёшда каттага. Шунда у жим бўлди, икки ҳамроҳи гапирди, у ҳам улар билан гапирди. Улар Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга Абдуллаҳ ибн Саҳлнинг ўлдирилишини зикр қилдилар. Шунда у уларга: ‹Эллик марта қасам ичиб, соҳибингизга — ёки: қотилингизга — ҳақдор бўласизларми?›, деди. Улар: ‹Гувоҳ бўлмаганимиз ҳолда қандай қасам ичамиз?›, дедилар. У: ‹Унда яҳудийлар эллик марта қасам ичиб, сизлардан (даъводан) халос бўладилар›, деди. Улар: ‹Кофир қавмнинг қасамларини қандай қабул қиламиз?›, дедилар. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам буни кўргач, унинг хунини (ўзидан) берди», дедилар.

4343-ҳадисXalqaro 1669

وَحَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، أَنَّ مُحَيِّصَةَ بْنَ مَسْعُودٍ، وَعَبْدَ، اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ انْطَلَقَا قِبَلَ خَيْبَرَ فَتَفَرَّقَا فِي النَّخْلِ فَقُتِلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ فَاتَّهَمُوا الْيَهُودَ فَجَاءَ أَخُوهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَابْنَا عَمِّهِ حُوَيِّصَةُ وَمُحَيِّصَةُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَتَكَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فِي أَمْرِ أَخِيهِ وَهُوَ أَصْغَرُ مِنْهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كَبِّرِ الْكُبْرَ - أَوْ قَالَ - لِيَبْدَإِ الأَكْبَرُ ‏"‏ ‏.‏ فَتَكَلَّمَا فِي أَمْرِ صَاحِبِهِمَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يُقْسِمُ خَمْسُونَ مِنْكُمْ عَلَى رَجُلٍ مِنْهُمْ فَيُدْفَعُ بِرُمَّتِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا أَمْرٌ لَمْ نَشْهَدْهُ كَيْفَ نَحْلِفُ قَالَ ‏"‏ فَتُبْرِئُكُمْ يَهُودُ بِأَيْمَانِ خَمْسِينَ مِنْهُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَوْمٌ كُفَّارٌ قَالَ فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ قِبَلِهِ ‏.‏ قَالَ سَهْلٌ فَدَخَلْتُ مِرْبَدًا لَهُمْ يَوْمًا فَرَكَضَتْنِي نَاقَةٌ مِنْ تِلْكَ الإِبِلِ رَكْضَةً بِرِجْلِهَا ‏.‏ قَالَ حَمَّادٌ هَذَا أَوْ نَحْوَهُ ‏.‏

Менга Убайдуллаҳ ибн Умар ал-Қаворийрий ривоят қилди, бизга Ҳаммод ибн Зайд ривоят қилди, бизга Яҳё ибн Саъийд Бушайр ибн Ясордан, у Саҳл ибн Абу Ҳасма ва Рофиъ ибн Ҳадийждан ривоят қилдики, Муҳаййиса ибн Масъуд ва Абдуллаҳ ибн Саҳл Хайбар томон йўл олдилар ва хурмозорда ажралишдилар. Абдуллаҳ ибн Саҳл ўлдирилди ва улар яҳудийларни айбладилар. Унинг акаси Абдурраҳмон ва амакиваччалари Ҳуваййиса ва Муҳаййиса Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига келдилар. Абдурраҳмон акаси ишида гапирди — у улардан кичик эди. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Каттага йўл бер» — ёки: «Энг катта бошласин», деди. Шунда иккиси соҳиблари ишида гапирдилар. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Сизлардан эллик киши улардан бир кишининг устига қасам ичади, сўнг у (қотил) арқони билан топширилади», деди. Улар: «Биз гувоҳ бўлмаган ишга қандай қасам ичамиз?», дедилар. У: «Унда яҳудийлар сизлардан ўзларидан эллик кишининг қасами билан халос бўладилар», деди. Улар: «Ё Расулуллаҳ, улар кофир қавм-ку», дедилар. У айтдики: Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унинг хунини ўзидан тўлади. Саҳл: «Бир куни мен уларнинг ҳовлисига кирдим, шу туялардан бири менга оёғи билан тепди», деди. Ҳаммод: «Шу ёки шунга ўхшаш (гап)», деди.

4344-ҳадисXalqaro 1669

وَحَدَّثَنَا الْقَوَارِيرِيُّ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ، يَسَارٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ نَحْوَهُ ‏.‏ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ فَعَقَلَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عِنْدِهِ ‏.‏ وَلَمْ يَقُلْ فِي حَدِيثِهِ فَرَكَضَتْنِي نَاقَةٌ ‏.‏

Бизга ал-Қаворийрий ривоят қилди, бизга Бишр ибн Муфаззал ривоят қилди, бизга Яҳё ибн Саъийд Бушайр ибн Ясордан, у Саҳл ибн Абу Ҳасмадан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан шунга ўхшаш ривоят қилди. У ўз ҳадисида: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унинг хунини ўз ҳузуридан тўлади», деди ва ҳадисида: «Менга туя тепди» демади.

4345-ҳадисXalqaro 1669

حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، - يَعْنِي الثَّقَفِيَّ - جَمِيعًا عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ سَهْلِ، بْنِ أَبِي حَثْمَةَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ ‏.‏

Бизга Амр ан-Ноқид ривоят қилди, бизга Суфён ибн Уяйна ривоят қилди; (ҳ) бизга Муҳаммад ибн Мусанно ҳам ривоят қилди, бизга Абдулваҳҳоб, яъни ас-Сақафий ривоят қилди — иккаласи Яҳё ибн Саъийддан, у Бушайр ибн Ясордан, у Саҳл ибн Абу Ҳасмадан, уларнинг ҳадисига ўхшаш ривоят қилдилар.

4346-ҳадисXalqaro 1669

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلِ بْنِ زَيْدٍ، وَمُحَيِّصَةَ بْنَ مَسْعُودِ بْنِ زَيْدٍ الأَنْصَارِيَّيْنِ، ثُمَّ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ خَرَجَا إِلَى خَيْبَرَ فِي زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهِيَ يَوْمَئِذٍ صُلْحٌ وَأَهْلُهَا يَهُودُ فَتَفَرَّقَا لِحَاجَتِهِمَا فَقُتِلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ فَوُجِدَ فِي شَرَبَةٍ مَقْتُولاً فَدَفَنَهُ صَاحِبُهُ ثُمَّ أَقْبَلَ إِلَى الْمَدِينَةِ فَمَشَى أَخُو الْمَقْتُولِ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةُ وَحُوَيِّصَةُ فَذَكَرُوا لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَأْنَ عَبْدِ اللَّهِ وَحَيْثُ قُتِلَ فَزَعَمَ بُشَيْرٌ وَهُوَ يُحَدِّثُ عَمَّنْ أَدْرَكَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ لَهُمْ ‏"‏ تَحْلِفُونَ خَمْسِينَ يَمِينًا وَتَسْتَحِقُّونَ قَاتِلَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ أَوْ ‏"‏ صَاحِبَكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا شَهِدْنَا وَلاَ حَضَرْنَا ‏.‏ فَزَعَمَ أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ فَتُبْرِئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ نَقْبَلُ أَيْمَانَ قَوْمٍ كُفَّارٍ فَزَعَمَ بُشَيْرٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَقَلَهُ مِنْ عِنْدِهِ ‏.‏

Бизга Абдуллаҳ ибн Маслама ибн Қаънаб ривоят қилди, бизга Сулаймон ибн Билол Яҳё ибн Саъийддан, у Бушайр ибн Ясордан ривоят қилдики, Абдуллаҳ ибн Саҳл ибн Зайд ва Муҳаййиса ибн Масъуд ибн Зайд — икки ансорий, сўнг Бану Ҳорисадан — Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам замонида Хайбарга чиқдилар, ўша кунда у сулҳ ҳолатида эди ва аҳолиси яҳудийлар эди. Улар ҳожатлари учун ажралишдилар. Абдуллаҳ ибн Саҳл ўлдирилди ва сув ариқида ўлик ҳолда топилди. Ҳамроҳи уни дафн этди, сўнг Мадинага келди. Ўлдирилганнинг акаси Абдурраҳмон ибн Саҳл, Муҳаййиса ва Ҳуваййиса йўл олдилар ва Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга Абдуллаҳнинг аҳволини ва қаерда ўлдирилганини зикр қилдилар. Бушайр — у Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг етиб қолган саҳобаларидан ривоят қилар эди — таъкидладики, у уларга: «Эллик марта қасам ичиб, қотилингизга — ёки: соҳибингизга — ҳақдор бўласизлар», деди. Улар: «Ё Расулуллаҳ, биз гувоҳ ҳам бўлмадик, ҳозир ҳам бўлмадик», дедилар. У таъкидлашича: «Унда яҳудийлар сизлардан эллик (қасам) билан халос бўладилар», деди. Улар: «Ё Расулуллаҳ, кофир қавмнинг қасамларини қандай қабул қиламиз?», дедилар. Бушайр таъкидлашича, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унинг хунини ўз ҳузуридан тўлади.

4347-ҳадисXalqaro 1669

وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، أَنَّ رَجُلاً، مِنَ الأَنْصَارِ مِنْ بَنِي حَارِثَةَ يُقَالُ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلِ بْنِ زَيْدٍ انْطَلَقَ هُوَ وَابْنُ عَمٍّ لَهُ يُقَالُ لَهُ مُحَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودِ بْنِ زَيْدٍ ‏.‏ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ اللَّيْثِ إِلَى قَوْلِهِ فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عِنْدِهِ ‏.‏ قَالَ يَحْيَى فَحَدَّثَنِي بُشَيْرُ بْنُ يَسَارٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَهْلُ بْنُ أَبِي حَثْمَةَ قَالَ لَقَدْ رَكَضَتْنِي فَرِيضَةٌ مِنْ تِلْكَ الْفَرَائِضِ بِالْمِرْبَدِ ‏.‏

Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Ҳушайм Яҳё ибн Саъийддан, у Бушайр ибн Ясордан хабар бердики, ансорлардан, Бану Ҳорисадан Абдуллаҳ ибн Саҳл ибн Зайд деб аталган бир киши, у ва Муҳаййиса ибн Масъуд ибн Зайд деб аталган амакиваччаси йўл олдилар. Ва у Лайснинг ҳадисига ўхшаш, «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унинг хунини ўз ҳузуридан тўлади» сўзига қадар ҳадисни келтирди. Яҳё: «Менга Бушайр ибн Ясор ривоят қилди, у: ‹Менга Саҳл ибн Абу Ҳасма хабар берди›, деди», деди. У: «Шу (садақа) туяларидан бир туя мирбадда (қўрада) менга тепди», деди.

4348-ҳадисXalqaro 1669

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ، حَدَّثَنَا بُشَيْرُ، بْنُ يَسَارٍ الأَنْصَارِيُّ عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ الأَنْصَارِيِّ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ نَفَرًا مِنْهُمُ انْطَلَقُوا إِلَى خَيْبَرَ فَتَفَرَّقُوا فِيهَا فَوَجَدُوا أَحَدَهُمْ قَتِيلاً ‏.‏ وَسَاقَ الْحَدِيثَ وَقَالَ فِيهِ فَكَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُبْطِلَ دَمَهُ فَوَدَاهُ مِائَةً مِنْ إِبِلِ الصَّدَقَةِ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Абдуллаҳ ибн Нумайр ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди, бизга Саъийд ибн Убайд ривоят қилди, бизга Бушайр ибн Ясор ал-Ансорий Саҳл ибн Абу Ҳасма ал-Ансорийдан ривоят қилдики, у хабар бердики, улардан бир гуруҳ киши Хайбарга йўл олдилар ва у ерда ажралишдилар, сўнг улардан бирини ўлдирилган ҳолда топдилар. Ва у ҳадисни келтирди, унда: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унинг қонини бекор кетишини ёқтирмади ва унинг хунини садақа туяларидан юзтаси (қилиб) тўлади», деди.

4349-ҳадисXalqaro 1669

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ، قَالَ سَمِعْتُ مَالِكَ بْنَ أَنَسٍ، يَقُولُ حَدَّثَنِي أَبُو لَيْلَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَهْلٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ عَنْ رِجَالٍ، مِنْ كُبَرَاءِ قَوْمِهِ أَنَّ عَبْدَ، اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةَ خَرَجَا إِلَى خَيْبَرَ مِنْ جَهْدٍ أَصَابَهُمْ فَأَتَى مُحَيِّصَةُ فَأَخْبَرَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ قَدْ قُتِلَ وَطُرِحَ فِي عَيْنٍ أَوْ فَقِيرٍ فَأَتَى يَهُودَ فَقَالَ أَنْتُمْ وَاللَّهِ قَتَلْتُمُوهُ ‏.‏ قَالُوا وَاللَّهِ مَا قَتَلْنَاهُ ‏.‏ ثُمَّ أَقْبَلَ حَتَّى قَدِمَ عَلَى قَوْمِهِ فَذَكَرَ لَهُمْ ذَلِكَ ثُمَّ أَقْبَلَ هُوَ وَأَخُوهُ حُوَيِّصَةُ وَهُوَ أَكْبَرُ مِنْهُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ فَذَهَبَ مُحَيِّصَةُ لِيَتَكَلَّمَ وَهُوَ الَّذِي كَانَ بِخَيْبَرَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِمُحَيِّصَةَ ‏"‏ كَبِّرْ كَبِّرْ ‏"‏ ‏.‏ يُرِيدُ السِّنَّ فَتَكَلَّمَ حُوَيِّصَةُ ثُمَّ تَكَلَّمَ مُحَيِّصَةُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِمَّا أَنْ يَدُوا صَاحِبَكُمْ وَإِمَّا أَنْ يُؤْذِنُوا بِحَرْبٍ ‏"‏ ‏.‏ فَكَتَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَيْهِمْ فِي ذَلِكَ فَكَتَبُوا إِنَّا وَاللَّهِ مَا قَتَلْنَاهُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِحُوَيِّصَةَ وَمُحَيِّصَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ ‏"‏ أَتَحْلِفُونَ وَتَسْتَحِقُّونَ دَمَ صَاحِبِكُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا لاَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَتَحْلِفُ لَكُمْ يَهُودُ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا لَيْسُوا بِمُسْلِمِينَ ‏.‏ فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عِنْدِهِ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِائَةَ نَاقَةٍ حَتَّى أُدْخِلَتْ عَلَيْهِمُ الدَّارَ ‏.‏ فَقَالَ سَهْلٌ فَلَقَدْ رَكَضَتْنِي مِنْهَا نَاقَةٌ حَمْرَاءُ ‏.‏

Менга Ишоқ ибн Мансур ривоят қилди, бизга Бишр ибн Умар хабар берди, у: «Мен Молик ибн Анасни: ‹Менга Абу Лайла ибн Абдуллаҳ ибн Абдурраҳмон ибн Саҳл Саҳл ибн Абу Ҳасмадан ривоят қилдики, у хабар берди, қавмининг улуғларидан бир неча кишилардан: Абдуллаҳ ибн Саҳл ва Муҳаййиса бошларига тушган қийинчилик туфайли Хайбарга чиқдилар. Сўнг Муҳаййиса келиб, Абдуллаҳ ибн Саҳл ўлдирилиб, бир булоққа ёки чуқурга ташлаб қўйилганини хабар қилди. У яҳудийларнинг олдига келиб: «Валлаҳи, уни сизлар ўлдирдингизлар», деди. Улар: «Валлаҳи, биз уни ўлдирмадик», дедилар. Сўнг у қавмига келиб, уларга буни зикр қилди. Кейин у ва акаси Ҳуваййиса — у ундан каттароқ эди — ҳамда Абдурраҳмон ибн Саҳл йўл олдилар. Муҳаййиса гапирмоқчи бўлди — у Хайбарда бўлган киши эди. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Муҳаййисага: ‹Каттага, каттага (йўл бер)›, деди — ёшни назарда тутиб. Шунда Ҳуваййиса гапирди, сўнг Муҳаййиса гапирди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: ‹Ё улар соҳибингизнинг хунини тўлайдилар, ё уруш эълон қилинади›, деди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бу ҳақда уларга (яҳудийларга) ёзди, улар: «Валлаҳи, биз уни ўлдирмадик», деб ёздилар. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Ҳуваййиса, Муҳаййиса ва Абдурраҳмонга: ‹Қасам ичиб, соҳибингизнинг хунига ҳақдор бўласизларми?›, деди. Улар: «Йўқ», дедилар. У: ‹Унда яҳудийлар сизлар учун қасам ичадилар›, деди. Улар: «Улар мусулмон эмас-ку», дедилар. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унинг хунини ўз ҳузуридан тўлади ва Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уларга юзта туя юборди, то улар (Саҳл оиласининг) ҳовлисига киритилди. Саҳл: «Шулардан бир қизил туя менга тепди», деди›, деганини эшитдим», деди.

4350-ҳадисXalqaro 1670

حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، قَالَ أَبُو الطَّاهِرِ حَدَّثَنَا وَقَالَ، حَرْمَلَةُ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَسُلَيْمَانُ، بْنُ يَسَارٍ مَوْلَى مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الأَنْصَارِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَقَرَّ الْقَسَامَةَ عَلَى مَا كَانَتْ عَلَيْهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ ‏.‏

Менга Абут-Тоҳир ва Ҳармала ибн Яҳё ривоят қилдилар. Абут-Тоҳир: «Бизга ривоят қилди», деди, Ҳармала эса: «Бизга ибн Ваҳб хабар берди», деди, менга Юнус ибн Шиҳобдан хабар берди, менга Абу Салама ибн Абдурраҳмон ва Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг завжаси Маймунанинг озод қилинган қули Сулаймон ибн Ясор Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг ансорлардан бўлган саҳобаларидан бир кишидан хабар бердиларки, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам қасомани жоҳилиятда қандай бўлса шундай тасдиқлади.

4351-ҳадисXalqaro 1670

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ، شِهَابٍ بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ ‏.‏ وَزَادَ وَقَضَى بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ نَاسٍ مِنَ الأَنْصَارِ فِي قَتِيلٍ ادَّعَوْهُ عَلَى الْيَهُودِ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Рофиъ ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, у: «Бизга ибн Журайж хабар берди», деди, бизга ибн Шиҳоб шу иснод билан унинг мислини ривоят қилди. Ва у: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам у (қасома) билан ансорлардан бир неча кишилар ўртасида, улар яҳудийлар зиммасига даъво қилган бир ўлдирилган киши ишида ҳукм қилди», деб зиёда қилди.

4352-ҳадисXalqaro 1670

وَحَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، - وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ - حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ أَبَا سَلَمَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَسُلَيْمَانَ بْنَ يَسَارٍ، أَخْبَرَاهُ عَنْ نَاسٍ، مِنَ الأَنْصَارِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ جُرَيْجٍ ‏.‏

Бизга Ҳасан ибн Али ал-Ҳулвоний ривоят қилди, бизга Яъқуб, яъни ибн Иброҳийм ибн Саъд ривоят қилди, бизга отам Солиҳдан, у ибн Шиҳобдан ривоят қилдики, Абу Салама ибн Абдурраҳмон ва Сулаймон ибн Ясор унга ансорлардан бир неча кишилардан, улар Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан, ибн Журайжнинг ҳадиси мисли хабар бердилар.