باب الصَّائِلُ عَلَى نَفْسِ الإِنْسَانِ أَوْ عُضْوِهِ إِذَا دَفَعَهُ الْمَصُولُ عَلَيْهِ فَأَتْلَفَ نَفْسَهُ أَوْ عُضْوَهَ لاَ ضَمَانَ عَلَيْهِ
حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ، حَدَّثَنَا مُعَاذٌ، - يَعْنِي ابْنَ هِشَامٍ - حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَى، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ، أَنَّ رَجُلاً، عَضَّ ذِرَاعَ رَجُلٍ فَجَذَبَهُ فَسَقَطَتْ ثَنِيَّتُهُ فَرُفِعَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَبْطَلَهُ وَقَالَ " أَرَدْتَ أَنْ تَأْكُلَ لَحْمَهُ " .
Менга Абу Ғассон ал-Мисмаий ривоят қилди, бизга Муоз — яъни ибн Ҳишом — ривоят қилди, менга отам Қатодадан, у Зурора ибн Авфодан, у Имрон ибн Ҳусайндан ривоят қилдики: бир киши бошқа бир кишининг билагини тишлади, у эса билагини тортиб олди, шунда тишловчининг олдинги тиши тушиб кетди. Бу иш Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳузурига кўтарилди, у эса уни бекор қилди ва: «Унинг гўштини емоқчи бўлдингми?», деди.
حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ بُدَيْلٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَعْلَى، أَنَّ أَجِيرًا، لِيَعْلَى ابْنِ مُنْيَةَ عَضَّ رَجُلٌ ذِرَاعَهُ فَجَذَبَهَا فَسَقَطَتْ ثَنِيَّتُهُ فَرُفِعَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَبْطَلَهَا وَقَالَ " أَرَدْتَ أَنْ تَقْضَمَهَا كَمَا يَقْضَمُ الْفَحْلُ " .
Менга Абу Ғассон ал-Мисмаий ривоят қилди, бизга Муоз ибн Ҳишом ривоят қилди, менга отам Қатодадан, у Будайлдан, у Ато ибн Абу Робоҳдан, у Сафвон ибн Яълодан ривоят қилдики: Яъло ибн Мунянинг бир ёлланма ишчисининг билагини бир киши тишлади, у эса билагини тортиб олди, шунда тишловчининг олдинги тиши тушиб кетди. Бу иш Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳузурига кўтарилди, у эса уни бекор қилди ва: «Уни нар туя чайнаганидек чайнамоқчи бўлдингми?», деди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ النَّوْفَلِيُّ، حَدَّثَنَا قُرَيْشُ بْنُ أَنَسٍ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ مُحَمَّدِ، بْنِ سِيرِينَ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ، أَنَّ رَجُلاً، عَضَّ يَدَ رَجُلٍ فَانْتَزَعَ يَدَهُ فَسَقَطَتْ ثَنِيَّتُهُ أَوْ ثَنَايَاهُ فَاسْتَعْدَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا تَأْمُرُنِي تَأْمُرُنِي أَنْ آمُرَهُ أَنْ يَدَعَ يَدَهُ فِي فِيكَ تَقْضَمُهَا كَمَا يَقْضَمُ الْفَحْلُ ادْفَعْ يَدَكَ حَتَّى يَعَضَّهَا ثُمَّ انْتَزِعْهَا " .
Бизга Аҳмад ибн Усмон ан-Навфалий ривоят қилди, бизга Қурайш ибн Анас Ибн Авндан, у Муҳаммад ибн Сириндан, у Имрон ибн Ҳусайндан ривоят қилдики: бир киши бошқа бир кишининг қўлини тишлади, у эса қўлини тортиб олди, шунда тишловчининг олдинги тиши ёки олдинги тишлари тушиб кетди. У Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан адолат сўради. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Менга нима буюрмоқчисан? Мен унга қўлини сенинг оғзингда қолдиришни, сен эса уни нар туя чайнаганидек чайнашингни буюрайми? Қўлингни узат, у уни тишласин, кейин тортиб ол», деди.
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا عَطَاءٌ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَعْلَى ابْنِ، مُنْيَةَ عَنْ أَبِيهِ، قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ وَقَدْ عَضَّ يَدَ رَجُلٍ فَانْتَزَعَ يَدَهُ فَسَقَطَتْ ثَنِيَّتَاهُ - يَعْنِي الَّذِي عَضَّهُ - قَالَ فَأَبْطَلَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ " أَرَدْتَ أَنْ تَقْضَمَهُ كَمَا يَقْضَمُ الْفَحْلُ " .
Бизга Шайбон ибн Фарруҳ ривоят қилди, бизга Ҳаммом ривоят қилди, бизга Ато Сафвон ибн Яъло ибн Мунядан, у отасидан ривоят қилди. У деди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳузурига бир киши келди, у бошқа бир кишининг қўлини тишлаган эди, у эса қўлини тортиб олди, шунда — тишлаган кишининг, яъни — икки олдинги тиши тушиб кетди. У деди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам уни бекор қилди ва: «Уни нар туя чайнаганидек чайнамоқчи бўлдингми?», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، أَخْبَرَنِي صَفْوَانُ بْنُ يَعْلَى بْنِ أُمَيَّةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ غَزَوْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم غَزْوَةَ تَبُوكَ - قَالَ وَكَانَ يَعْلَى يَقُولُ تِلْكَ الْغَزْوَةُ أَوْثَقُ عَمَلِي عِنْدِي - فَقَالَ عَطَاءٌ قَالَ صَفْوَانُ قَالَ يَعْلَى كَانَ لِي أَجِيرٌ فَقَاتَلَ إِنْسَانًا فَعَضَّ أَحَدُهُمَا يَدَ الآخَرِ - قَالَ لَقَدْ أَخْبَرَنِي صَفْوَانُ أَيُّهُمَا عَضَّ الآخَرَ - فَانْتَزَعَ الْمَعْضُوضُ يَدَهُ مِنْ فِي الْعَاضِّ فَانْتَزَعَ إِحْدَى ثَنِيَّتَيْهِ فَأَتَيَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَهْدَرَ ثَنِيَّتَهُ .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Абу Усома ривоят қилди, бизга Ибн Журайж хабар берди, менга Ато хабар берди, менга Сафвон ибн Яъло ибн Умайя отасидан хабар берди. У деди: Мен Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам билан бирга Табук ғазотида қатнашдим — у деди: Яъло: ‹Бу ғазот менинг энг ишончли амалим›, дер эди. Ато деди: Сафвон деди: Яъло деди: Менинг бир ёлланма ишчим бор эди, у бир киши билан уришиб қолди, улардан бири иккинчисининг қўлини тишлади — у деди: Сафвон менга қайси бири иккинчисини тишлаганини хабар берган эди — тишланган киши қўлини тишловчининг оғзидан тортиб олди ва унинг икки олдинги тишидан бирини суғуриб олди. Улар Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳузурига келишди, у эса унинг олдинги тишини беҳуда (қонсиз) деб ҳукм қилди.
وَحَدَّثَنَاهُ عَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ، أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ .
Ва бизга буни Амр ибн Зурора ривоят қилди, бизга Исмоил ибн Иброҳим хабар берди, у: бизга Ибн Журайж ушбу иснод билан худди шунга ўхшаш хабар берди, деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ زُرَارَةَ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ، قَالَ قَاتَلَ يَعْلَى ابْنُ مُنْيَةَ أَوِ ابْنُ أُمَيَّةَ رَجُلاً فَعَضَّ أَحَدُهُمَا صَاحِبَهُ فَانْتَزَعَ يَدَهُ مِنْ فَمِهِ فَنَزَعَ ثَنِيَّتَهُ - وَقَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى ثَنِيَّتَيْهِ - فَاخْتَصَمَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَيَعَضُّ أَحَدُكُمْ كَمَا يَعَضُّ الْفَحْلُ لاَ دِيَةَ لَهُ " .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ва Ибн Башшор ривоят қилиб, улар: бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, бизга Шуъба Қатодадан, у Зурорадан, у Имрон ибн Ҳусайндан ривоят қилди, дедилар. У деди: Яъло ибн Муня ёки ибн Умайя бир киши билан уришиб қолди, улардан бири шеригини тишлади, шериги эса қўлини унинг оғзидан тортиб олди ва унинг олдинги тишини суғуриб олди — Ибн ал-Мусанно: икки олдинги тишини, деди. Улар Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳузурида даъволашишди. У: «Бирингиз худди нар туя тишлагандек тишлайдими? Унга ҳеч қандай дия йўқ», деди.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ يَعْلَى، عَنْ يَعْلَى، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ .
Ва бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ва Ибн Башшор ривоят қилиб, улар: бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, бизга Шуъба Қатодадан, у Атодан, у Ибн Яълодан, у Яълодан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан худди шундай ривоят қилди, дедилар.