حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، وَابْنُ، نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامٍ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِقَتْلِ ذِي الطُّفْيَتَيْنِ فَإِنَّهُ يَلْتَمِسُ الْبَصَرَ وَيُصِيبُ الْحَبَلَ .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди: Бизга Абда ибн Сулаймон ва Ибн Нумайр Ҳишомдан ривоят қилдилар. (ҳ) Бизга Абу Курайб ҳам ривоят қилди: Бизга Абда ривоят қилди: Бизга Ҳишом отасидан, у Оишадан ривоят қилди. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам зуът-туфятайн (орқасида икки оқ чизиқ бўлган илон)ни ўлдиришга буюрди, чунки у кўзни кўр қилади ва ҳомилани туширади.
وَحَدَّثَنَاهُ إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَقَالَ الأَبْتَرُ وَذُو الطُّفْيَتَيْنِ .
Бизга буни Ишоқ ибн Иброҳим ҳам ривоят қилди: Бизга Абу Муовия хабар берди: Бизга Ҳишом шу иснод билан хабар берди ва: «Абтар (думи калта илон) ва зуът-туфятайн», деди.
وَحَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " اقْتُلُوا الْحَيَّاتِ وَذَا الطُّفْيَتَيْنِ وَالأَبْتَرَ فَإِنَّهُمَا يَسْتَسْقِطَانِ الْحَبَلَ وَيَلْتَمِسَانِ الْبَصَرَ " . قَالَ فَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَقْتُلُ كُلَّ حَيَّةٍ وَجَدَهَا فَأَبْصَرَهُ أَبُو لُبَابَةَ بْنُ عَبْدِ الْمُنْذِرِ أَوْ زَيْدُ بْنُ الْخَطَّابِ وَهُوَ يُطَارِدُ حَيَّةً فَقَالَ إِنَّهُ قَدْ نَهَى عَنْ ذَوَاتِ الْبُيُوتِ .
Менга Амр ибн Муҳаммад ан-Ноқид ривоят қилди: Бизга Суфён ибн Уяйна Зуҳрийдан, у Солимдан, у отасидан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилди: «Илонларни, зуът-туфятайн ва абтарни ўлдиринглар, чунки иккаласи ҳомилани туширади ва кўзни кўр қилади». У деди: Шундан кейин Ибн Умар топган ҳар бир илонни ўлдирар эди. Абу Лубаба ибн Абдулмунзир ёки Зайд ибн ал-Хаттоб уни бир илонни қувиб юрганини кўриб қолди-да: «У (Расулуллаҳ) уй илонларини (ўлдиришдан) қайтарган», деди.
وَحَدَّثَنَا حَاجِبُ بْنُ الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ، عَنِ الزُّبَيْدِيِّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُ بِقَتْلِ الْكِلاَبِ يَقُولُ \" اقْتُلُوا الْحَيَّاتِ وَالْكِلاَبَ وَاقْتُلُوا ذَا الطُّفْيَتَيْنِ وَالأَبْتَرَ فَإِنَّهُمَا يَلْتَمِسَانِ الْبَصَرَ وَيَسْتَسْقِطَانِ الْحَبَالَى \" . قَالَ الزُّهْرِيُّ وَنُرَى ذَلِكَ مِنْ سُمَّيْهِمَا وَاللَّهُ أَعْلَمُ . قَالَ سَالِمٌ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ فَلَبِثْتُ لاَ أَتْرُكُ حَيَّةً أَرَاهَا إِلاَّ قَتَلْتُهَا فَبَيْنَا أَنَا أُطَارِدُ حَيَّةً يَوْمًا مِنْ ذَوَاتِ الْبُيُوتِ مَرَّ بِي زَيْدُ بْنُ الْخَطَّابِ أَوْ أَبُو لُبَابَةَ وَأَنَا أُطَارِدُهَا فَقَالَ مَهْلاً يَا عَبْدَ اللَّهِ . فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمَرَ بِقَتْلِهِنَّ . قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ نَهَى عَنْ ذَوَاتِ الْبُيُوتِ . وَحَدَّثَنِيهِ حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ، حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، ح وَحَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، كُلُّهُمْ عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّ صَالِحًا، قَالَ حَتَّى رَآنِي أَبُو لُبَابَةَ بْنُ عَبْدِ الْمُنْذِرِ وَزَيْدُ بْنُ الْخَطَّابِ فَقَالاَ إِنَّهُ قَدْ نَهَى عَنْ ذَوَاتِ الْبُيُوتِ . وَفِي حَدِيثِ يُونُسَ \" اقْتُلُوا الْحَيَّاتِ \" . وَلَمْ يَقُلْ \" ذَا الطُّفْيَتَيْنِ وَالأَبْتَرَ \" .
Бизга Ҳожиб ибн Валид ривоят қилди: Бизга Муҳаммад ибн Ҳарб Зубайдийдан, у Зуҳрийдан ривоят қилди: Менга Солим ибн Абдуллаҳ хабар берди, у Ибн Умардан. У деди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг итларни ўлдиришга буюриб туриб: «Илонлар ва итларни ўлдиринглар, зуът-туфятайн ва абтарни ҳам ўлдиринглар, чунки иккаласи кўзни кўр қилади ва ҳомиладорларнинг боласини туширади», деганини эшитдим. Зуҳрий деди: Биз буни уларнинг заҳаридандир деб ўйлаймиз, валлаҳу аълам. Солим деди: Абдуллаҳ ибн Умар деди: Мен кўрган ҳар бир илонни ўлдирмай қўймас эдим. Бир куни мен уй илонларидан бирини қувиб юрганимда, Зайд ибн ал-Хаттоб ёки Абу Лубаба менинг ёнимдан ўтиб қолди, мен уни қуваётган эдим. У: «Секинроқ, эй Абдуллаҳ», деди. Мен: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уларни ўлдиришга буюрган-ку», дедим. У: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уй илонларидан (ўлдиришдан) қайтарган», деди. Буни менга Ҳармала ибн Яҳё ҳам ривоят қилди: Бизга Ибн Ваҳб хабар берди: Менга Юнус хабар берди. (ҳ) Бизга Абд ибн Ҳумайд ҳам ривоят қилди: Бизга Абдурраззоқ хабар берди: Бизга Маъмар хабар берди. (ҳ) Бизга Ҳасан ал-Ҳулвоний ҳам ривоят қилди: Бизга Яъқуб ривоят қилди: Бизга отам Солиҳдан ривоят қилди. Уларнинг ҳаммаси Зуҳрийдан шу иснод билан ривоят қилдилар. Фақат Солиҳ: «Ҳатто Абу Лубаба ибн Абдулмунзир ва Зайд ибн ал-Хаттоб мени кўриб: ‹У (Расулуллаҳ) уй илонларидан қайтарган›, дедилар», деди. Юнуснинг ҳадисида: «Илонларни ўлдиринглар», дейилган-у, «зуът-туфятайн ва абтарни», деб айтилмаган.
وَحَدَّثَنَا حَاجِبُ بْنُ الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ، عَنِ الزُّبَيْدِيِّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُ بِقَتْلِ الْكِلاَبِ يَقُولُ \" اقْتُلُوا الْحَيَّاتِ وَالْكِلاَبَ وَاقْتُلُوا ذَا الطُّفْيَتَيْنِ وَالأَبْتَرَ فَإِنَّهُمَا يَلْتَمِسَانِ الْبَصَرَ وَيَسْتَسْقِطَانِ الْحَبَالَى \" . قَالَ الزُّهْرِيُّ وَنُرَى ذَلِكَ مِنْ سُمَّيْهِمَا وَاللَّهُ أَعْلَمُ . قَالَ سَالِمٌ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ فَلَبِثْتُ لاَ أَتْرُكُ حَيَّةً أَرَاهَا إِلاَّ قَتَلْتُهَا فَبَيْنَا أَنَا أُطَارِدُ حَيَّةً يَوْمًا مِنْ ذَوَاتِ الْبُيُوتِ مَرَّ بِي زَيْدُ بْنُ الْخَطَّابِ أَوْ أَبُو لُبَابَةَ وَأَنَا أُطَارِدُهَا فَقَالَ مَهْلاً يَا عَبْدَ اللَّهِ . فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمَرَ بِقَتْلِهِنَّ . قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ نَهَى عَنْ ذَوَاتِ الْبُيُوتِ . وَحَدَّثَنِيهِ حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ، حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، ح وَحَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، كُلُّهُمْ عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّ صَالِحًا، قَالَ حَتَّى رَآنِي أَبُو لُبَابَةَ بْنُ عَبْدِ الْمُنْذِرِ وَزَيْدُ بْنُ الْخَطَّابِ فَقَالاَ إِنَّهُ قَدْ نَهَى عَنْ ذَوَاتِ الْبُيُوتِ . وَفِي حَدِيثِ يُونُسَ \" اقْتُلُوا الْحَيَّاتِ \" . وَلَمْ يَقُلْ \" ذَا الطُّفْيَتَيْنِ وَالأَبْتَرَ \" .
Бизга Ҳожиб ибн Валид ривоят қилди: Бизга Муҳаммад ибн Ҳарб Зубайдийдан, у Зуҳрийдан ривоят қилди: Менга Солим ибн Абдуллаҳ хабар берди, у Ибн Умардан. У деди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг итларни ўлдиришга буюриб туриб: «Илонлар ва итларни ўлдиринглар, зуът-туфятайн ва абтарни ҳам ўлдиринглар, чунки иккаласи кўзни кўр қилади ва ҳомиладорларнинг боласини туширади», деганини эшитдим. Зуҳрий деди: Биз буни уларнинг заҳаридандир деб ўйлаймиз, валлаҳу аълам. Солим деди: Абдуллаҳ ибн Умар деди: Мен кўрган ҳар бир илонни ўлдирмай қўймас эдим. Бир куни мен уй илонларидан бирини қувиб юрганимда, Зайд ибн ал-Хаттоб ёки Абу Лубаба менинг ёнимдан ўтиб қолди, мен уни қуваётган эдим. У: «Секинроқ, эй Абдуллаҳ», деди. Мен: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уларни ўлдиришга буюрган-ку», дедим. У: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уй илонларидан (ўлдиришдан) қайтарган», деди. Буни менга Ҳармала ибн Яҳё ҳам ривоят қилди: Бизга Ибн Ваҳб хабар берди: Менга Юнус хабар берди. (ҳ) Бизга Абд ибн Ҳумайд ҳам ривоят қилди: Бизга Абдурраззоқ хабар берди: Бизга Маъмар хабар берди. (ҳ) Бизга Ҳасан ал-Ҳулвоний ҳам ривоят қилди: Бизга Яъқуб ривоят қилди: Бизга отам Солиҳдан ривоят қилди. Уларнинг ҳаммаси Зуҳрийдан шу иснод билан ривоят қилдилар. Фақат Солиҳ: «Ҳатто Абу Лубаба ибн Абдулмунзир ва Зайд ибн ал-Хаттоб мени кўриб: ‹У (Расулуллаҳ) уй илонларидан қайтарган›, дедилар», деди. Юнуснинг ҳадисида: «Илонларни ўлдиринглар», дейилган-у, «зуът-туфятайн ва абтарни», деб айтилмаган.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، ح وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَاللَّفْظُ، لَهُ حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ أَبَا لُبَابَةَ، كَلَّمَ ابْنَ عُمَرَ لِيَفْتَحَ لَهُ بَابًا فِي دَارِهِ يَسْتَقْرِبُ بِهِ إِلَى الْمَسْجِدِ فَوَجَدَ الْغِلْمَةُ جِلْدَ جَانٍّ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ الْتَمِسُوهُ فَاقْتُلُوهُ . فَقَالَ أَبُو لُبَابَةَ لاَ تَقْتُلُوهُ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ قَتْلِ الْجِنَّانِ الَّتِي فِي الْبُيُوتِ .
Менга Муҳаммад ибн Румҳ ривоят қилди: Бизга Лайс хабар берди. (ҳ) Бизга Қутайба ибн Саъид ҳам ривоят қилди — лафз уники — Бизга Лайс Нофеъдан ривоят қилдики, Абу Лубаба Ибн Умарга гапириб, унинг ҳовлисида масжидга яқин бўлиш учун бир эшик очишни сўради. Шунда йигитлар бир жинн (илон) терисини топиб қолдилар. Абдуллаҳ: «Уни қидириб топинг-да, ўлдиринглар», деди. Абу Лубаба эса: «Уни ўлдирманглар, чунки Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уйлардаги жинн (илон)ларни ўлдиришдан қайтарган», деди.
وَحَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، حَدَّثَنَا نَافِعٌ، قَالَ كَانَ ابْنُ عُمَرَ يَقْتُلُ الْحَيَّاتِ كُلَّهُنَّ حَتَّى حَدَّثَنَا أَبُو لُبَابَةَ بْنُ عَبْدِ الْمُنْذِرِ الْبَدْرِيُّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ قَتْلِ جِنَّانِ الْبُيُوتِ فَأَمْسَكَ .
Бизга Шайбон ибн Фаррух ривоят қилди: Бизга Жарир ибн Ҳозим ривоят қилди: Бизга Нофеъ ривоят қилди. У деди: Ибн Умар барча илонларни ўлдирар эди, ҳатто бизга Абу Лубаба ибн Абдулмунзир ал-Бадрий Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уй илонларини ўлдиришдан қайтарганини ривоят қилгунича. Шундан кейин у (ўлдиришни) тўхтатди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَحْيَى، - وَهُوَ الْقَطَّانُ - عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا لُبَابَةَ، يُخْبِرُ ابْنَ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ قَتْلِ الْجِنَّانِ
Бизга Муҳаммад ибн Мусанно ривоят қилди: Бизга Яҳё — у ал-Қаттондир — Убайдуллаҳдан ривоят қилди: Менга Нофеъ хабар бердики, у Абу Лубабанинг Ибн Умарга Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам жинн (илон)ларни ўлдиришдан қайтарганини хабар бераётганини эшитган.
وَحَدَّثَنَاهُ إِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ، اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ أَبِي لُبَابَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ح وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ الضُّبَعِيُّ، حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ أَبَا لُبَابَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ قَتْلِ الْجِنَّانِ الَّتِي فِي الْبُيُوتِ
Бизга буни Ишоқ ибн Мусо ал-Ансорий ҳам ривоят қилди: Бизга Анас ибн Иёз ривоят қилди: Бизга Убайдуллаҳ Нофеъдан, у Абдуллаҳ ибн Умардан, у Абу Лубабадан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилди. (ҳ) Менга Абдуллаҳ ибн Муҳаммад ибн Асмў ад-Дубаъий ҳам ривоят қилди: Бизга Жувайрия Нофеъдан, у Абдуллаҳдан ривоят қилдики, Абу Лубаба унга хабар бердики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уйлардаги жинн (илон)ларни ўлдиришдан қайтарган.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، - يَعْنِي الثَّقَفِيَّ - قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى، بْنَ سَعِيدٍ يَقُولُ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، أَنَّ أَبَا لُبَابَةَ بْنَ عَبْدِ الْمُنْذِرِ الأَنْصَارِيَّ، - وَكَانَ مَسْكَنُهُ بِقُبَاءٍ فَانْتَقَلَ إِلَى الْمَدِينَةِ - فَبَيْنَمَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ جَالِسًا مَعَهُ يَفْتَحُ خَوْخَةً لَهُ إِذَا هُمْ بِحَيَّةٍ مِنْ عَوَامِرِ الْبُيُوتِ فَأَرَادُوا قَتْلَهَا فَقَالَ أَبُو لُبَابَةَ إِنَّهُ قَدْ نُهِيَ عَنْهُنَّ - يُرِيدُ عَوَامِرَ الْبُيُوتِ - وَأُمِرَ بِقَتْلِ الأَبْتَرِ وَذِي الطُّفْيَتَيْنِ وَقِيلَ هُمَا اللَّذَانِ يَلْتَمِعَانِ الْبَصَرَ وَيَطْرَحَانِ أَوْلاَدَ النِّسَاءِ .
Бизга Муҳаммад ибн Мусанно ривоят қилди: Бизга Абдулваҳҳоб — яъни ас-Сақафий — ривоят қилди. У деди: Мен Яҳё ибн Саъиднинг шундай деётганини эшитдим: Менга Нофеъ хабар бердики, Абу Лубаба ибн Абдулмунзир ал-Ансорий — унинг маскани Қубода эди, сўнг Мадинага кўчиб ўтган эди — бир куни Абдуллаҳ ибн Умар у билан ўтириб, ўзига бир туйнук очаётган пайтда, улар бирдан уй илонларидан бирини кўриб қолдилар. Уни ўлдирмоқчи бўлдилар. Шунда Абу Лубаба: «Улардан — яъни уй илонларидан — (ўлдириш) ман қилинган, абтар ва зуът-туфятайнни ўлдиришга эса буюрилган», деди. Айтилишича, бу иккаласи кўзни кўр қиладиган ва аёлларнинг болаларини (ҳомиласини) туширадиган икки (илон)дир.
وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَهْضَمٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - وَهُوَ عِنْدَنَا ابْنُ جَعْفَرٍ - عَنْ عُمَرَ بْنِ نَافِعٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ يَوْمًا عِنْدَ هَدْمٍ لَهُ فَرَأَى وَبِيصَ جَانٍّ فَقَالَ اتَّبِعُوا هَذَا الْجَانَّ فَاقْتُلُوهُ . قَالَ أَبُو لُبَابَةَ الأَنْصَارِيُّ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ قَتْلِ الْجِنَّانِ الَّتِي تَكُونُ فِي الْبُيُوتِ إِلاَّ الأَبْتَرَ وَذَا الطُّفْيَتَيْنِ فَإِنَّهُمَا اللَّذَانِ يَخْطِفَانِ الْبَصَرَ وَيَتَتَبَّعَانِ مَا فِي بُطُونِ النِّسَاءِ .
Менга Ишоқ ибн Мансур ривоят қилди: Бизга Муҳаммад ибн Жаҳзам хабар берди: Бизга Исмоил — у бизнинг олдимизда Ибн Жаъфардир — Умар ибн Нофеъдан, у отасидан ривоят қилди. У деди: Абдуллаҳ ибн Умар бир куни ўзининг вайрон бўлган (биноси) олдида эди, бирдан бир жинн (илон)нинг ялтирашини кўриб қолди. У: «Бу жинн (илон)ни қувиб, ўлдиринглар», деди. Абу Лубаба ал-Ансорий: «Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг уйларда бўладиган жинн (илон)ларни ўлдиришдан қайтарганини эшитганман, фақат абтар ва зуът-туфятайнни эмас, чунки иккаласи кўзни ўғирлайди (кўр қилади) ва аёлларнинг қорнидагини излайди (ҳомилани туширади)», деди.
وَحَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنِي أُسَامَةُ، أَنَّ نَافِعًا، حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا لُبَابَةَ مَرَّ بِابْنِ عُمَرَ وَهُوَ عِنْدَ الأُطُمِ الَّذِي عِنْدَ دَارِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ يَرْصُدُ حَيَّةً بِنَحْوِ حَدِيثِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ .
Бизга Ҳорун ибн Саъид ал-Айлий ривоят қилди: Бизга Ибн Ваҳб ривоят қилди: Менга Усома ривоят қилдики, унга Нофеъ ривоят қилдики, Абу Лубаба Ибн Умарнинг ёнидан ўтди, у эса Умар ибн ал-Хаттобнинг уйи олдидаги қалъа (минора) ёнида бир илонни пойлаб турган эди — Лайс ибн Саъднинг ҳадисига ўхшаш.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ - وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى - قَالَ يَحْيَى وَإِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي غَارٍ وَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ { وَالْمُرْسَلاَتِ عُرْفًا} . فَنَحْنُ نَأْخُذُهَا مِنْ فِيهِ رَطْبَةً إِذْ خَرَجَتْ عَلَيْنَا حَيَّةٌ فَقَالَ " اقْتُلُوهَا " . فَابْتَدَرْنَاهَا لِنَقْتُلَهَا فَسَبَقَتْنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَقَاهَا اللَّهُ شَرَّكُمْ كَمَا وَقَاكُمْ شَرَّهَا " .
Бизга Яҳё ибн Яҳё, Абу Бакр ибн Абу Шайба, Абу Курайб ва Ишоқ ибн Иброҳим ривоят қилдилар — лафз Яҳёники. Яҳё ва Ишоқ: «Хабар берди», дедилар; қолган иккиси эса: «Ривоят қилди», дедилар: Бизга Абу Муовия Аъмашдан, у Иброҳимдан, у Асваддан, у Абдуллаҳдан ривоят қилди. У деди: Биз Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам билан бир ғорда эдик, унга «Вал-мурсалоти урфан» (сураси) нозил бўлган эди. Биз уни унинг оғзидан янгилигича олаётган эдик, бирдан олдимизга бир илон чиқиб қолди. У: «Уни ўлдиринглар», деди. Биз уни ўлдириш учун унга ташландик, лекин у биздан ўзиб (қочиб) кетди. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Аллаҳ уни сизларнинг ёмонлигингиздан сақлагани каби, сизларни ҳам унинг ёмонлигидан сақлади», деди.
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، قَالاَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، فِي هَذَا الإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ .
Бизга Қутайба ибн Саъид ва Усмон ибн Абу Шайба ривоят қилиб дедилар: Бизга Жарир Аъмашдан шу иснодда худди шундай ривоят қилди.
وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا حَفْصٌ، - يَعْنِي ابْنَ غِيَاثٍ - حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمَرَ مُحْرِمًا بِقَتْلِ حَيَّةٍ بِمِنًى .
Бизга Абу Курайб ривоят қилди: Бизга Ҳафс — яъни Ибн Ғиёс — ривоят қилди: Бизга Аъмаш Иброҳимдан, у Асваддан, у Абдуллаҳдан ривоят қилдики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам эҳромдаги бир кишига Минода бир илонни ўлдиришга буюрди.
وَحَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَارٍ . بِمِثْلِ حَدِيثِ جَرِيرٍ وَأَبِي مُعَاوِيَةَ .
Бизга Умар ибн Ҳафс ибн Ғиёс ривоят қилди: Бизга отам ривоят қилди: Бизга Аъмаш ривоят қилди: Менга Иброҳим Асваддан, у Абдуллаҳдан ривоят қилди. У деди: Биз Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам билан бир ғорда эдик — Жарир ва Абу Муовиянинг ҳадиси каби.
وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ صَيْفِيٍّ، - وَهُوَ عِنْدَنَا مَوْلَى ابْنِ أَفْلَحَ - أَخْبَرَنِي أَبُو السَّائِبِ، مَوْلَى هِشَامِ بْنِ زُهْرَةَ أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي بَيْتِهِ قَالَ فَوَجَدْتُهُ يُصَلِّي فَجَلَسْتُ أَنْتَظِرُهُ حَتَّى يَقْضِيَ صَلاَتَهُ فَسَمِعْتُ تَحْرِيكًا فِي عَرَاجِينَ فِي نَاحِيَةِ الْبَيْتِ فَالْتَفَتُّ فَإِذَا حَيَّةٌ فَوَثَبْتُ لأَقْتُلَهَا فَأَشَارَ إِلَىَّ أَنِ اجْلِسْ . فَجَلَسْتُ فَلَمَّا انْصَرَفَ أَشَارَ إِلَى بَيْتٍ فِي الدَّارِ فَقَالَ أَتَرَى هَذَا الْبَيْتَ فَقُلْتُ نَعَمْ . قَالَ كَانَ فِيهِ فَتًى مِنَّا حَدِيثُ عَهْدٍ بِعُرْسٍ - قَالَ - فَخَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْخَنْدَقِ فَكَانَ ذَلِكَ الْفَتَى يَسْتَأْذِنُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِأَنْصَافِ النَّهَارِ فَيَرْجِعُ إِلَى أَهْلِهِ فَاسْتَأْذَنَهُ يَوْمًا فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " خُذْ عَلَيْكَ سِلاَحَكَ فَإِنِّي أَخْشَى عَلَيْكَ قُرَيْظَةَ " . فَأَخَذَ الرَّجُلُ سِلاَحَهُ ثُمَّ رَجَعَ فَإِذَا امْرَأَتُهُ بَيْنَ الْبَابَيْنِ قَائِمَةً فَأَهْوَى إِلَيْهَا الرُّمْحَ لِيَطْعُنَهَا بِهِ وَأَصَابَتْهُ غَيْرَةٌ فَقَالَتْ لَهُ اكْفُفْ عَلَيْكَ رُمْحَكَ وَادْخُلِ الْبَيْتَ حَتَّى تَنْظُرَ مَا الَّذِي أَخْرَجَنِي . فَدَخَلَ فَإِذَا بِحَيَّةٍ عَظِيمَةٍ مُنْطَوِيَةٍ عَلَى الْفِرَاشِ فَأَهْوَى إِلَيْهَا بِالرُّمْحِ فَانْتَظَمَهَا بِهِ ثُمَّ خَرَجَ فَرَكَزَهُ فِي الدَّارِ فَاضْطَرَبَتْ عَلَيْهِ فَمَا يُدْرَى أَيُّهُمَا كَانَ أَسْرَعَ مَوْتًا الْحَيَّةُ أَمِ الْفَتَى قَالَ فَجِئْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْنَا ذَلِكَ لَهُ وَقُلْنَا ادْعُ اللَّهَ يُحْيِيهِ لَنَا . فَقَالَ " اسْتَغْفِرُوا لِصَاحِبِكُمْ " . ثُمَّ قَالَ " إِنَّ بِالْمَدِينَةِ جِنًّا قَدْ أَسْلَمُوا فَإِذَا رَأَيْتُمْ مِنْهُمْ شَيْئًا فَآذِنُوهُ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ فَإِنْ بَدَا لَكُمْ بَعْدَ ذَلِكَ فَاقْتُلُوهُ فَإِنَّمَا هُوَ شَيْطَانٌ " .
Менга Абу Тоҳир Аҳмад ибн Амр ибн Сарҳ ривоят қилди: Бизга Абдуллаҳ ибн Ваҳб хабар берди: Менга Молик ибн Анас Сайфийдан — у бизнинг олдимизда Ибн Афлаҳнинг озод қилинган қулидир — хабар берди: Менга Абу Соиб, Ҳишом ибн Зуҳранинг озод қилинган қули хабар бердики, у Абу Саъид ал-Худрийнинг уйига кирди. У деди: Мен уни намоз ўқиётган ҳолда топдим, бас, намозини тугатгунича кутиб ўтирдим. Уйнинг бир бурчагидаги хурмо шохлари орасида бир ҳаракатни эшитиб қолдим. Қарасам, бир илон экан. Мен уни ўлдириш учун сапчиб турдим. У менга: «Ўтир», деб ишора қилди. Мен ўтирдим. Намоздан бўшагач, у ҳовлидаги бир уйга ишора қилиб: «Мана шу уйни кўряпсанми?» деди. Мен: «Ҳа», дедим. У деди: Унда биздан янги уйланган бир йигит бор эди. Биз Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам билан Хандаққа чиқдик. Ўша йигит Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан кундузнинг ярмида рухсат сўраб, аҳлининг олдига қайтар эди. Бир куни ундан рухсат сўради. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унга: «Қуролингни ол, чунки мен сенга Қурайза (яҳудийлари)дан хавф қиламан», деди. Бас, у киши қуролини олди, сўнг қайтди. Қараса, хотини икки эшик орасида турган экан. У хотинини найза билан санчиш учун унга ҳамла қилди, чунки уни рашк тутган эди. Хотини унга: «Найзангни ўзингдан ушлаб тур ва уйга кир, мени нима чиқарганини кўр», деди. У кирди. Қараса, тўшак устида ўралиб ётган улкан бир илон экан. У найза билан унга ҳамла қилиб, уни санчиб олди, сўнг чиқиб, уни ҳовлига санчиб қўйди. Шунда у (илон) унда (найзада) типирчилади. Қайси бири тезроқ ўлди — илонми ёки йигитми — билинмади. У деди: Биз Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига келдик ва буни унга айтдик. Биз: «Аллаҳга дуо қилинг, уни биз учун тирилтирсин», дедик. У: «Ўртоғингиз учун мағфират сўранг», деди. Сўнг: «Албатта Мадинада исломни қабул қилган жинлар бор. Бас, улардан бирор нарса кўрсангиз, унга уч кун огоҳлантириш беринг. Агар шундан кейин ҳам сизга кўринса, уни ўлдиринглар, чунки у шайтондир», деди.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرِ بْنِ حَازِمٍ، حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، سَمِعْتُ أَسْمَاءَ بْنَ عُبَيْدٍ، يُحَدِّثُ عَنْ رَجُلٍ، يُقَالُ لَهُ السَّائِبُ - وَهُوَ عِنْدَنَا أَبُو السَّائِبِ - قَالَ دَخَلْنَا عَلَى أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فَبَيْنَمَا نَحْنُ جُلُوسٌ إِذْ سَمِعْنَا تَحْتَ، سَرِيرِهِ حَرَكَةً فَنَظَرْنَا فَإِذَا حَيَّةٌ . وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِقِصَّتِهِ نَحْوَ حَدِيثِ مَالِكٍ عَنْ صَيْفِيٍّ وَقَالَ فِيهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ لِهَذِهِ الْبُيُوتِ عَوَامِرَ فَإِذَا رَأَيْتُمْ شَيْئًا مِنْهَا فَحَرِّجُوا عَلَيْهَا ثَلاَثًا فَإِنْ ذَهَبَ وَإِلاَّ فَاقْتُلُوهُ فَإِنَّهُ كَافِرٌ " . وَقَالَ لَهُمُ " اذْهَبُوا فَادْفِنُوا صَاحِبَكُمْ " .
Менга Муҳаммад ибн Рофеъ ривоят қилди: Бизга Ваҳб ибн Жарир ибн Ҳозим ривоят қилди: Бизга отам ривоят қилди. У деди: Мен Асмў ибн Убайднинг Соиб дейиладиган — у бизнинг олдимизда Абу Соибдир — бир кишидан ривоят қилаётганини эшитдим. У деди: Биз Абу Саъид ал-Худрийнинг олдига кирдик. Биз ўтирган пайтимизда, бирдан унинг каравоти тагида бир ҳаракатни эшитдик. Қарасак, бир илон экан. Ва у ҳадисни қиссаси билан Моликнинг Сайфийдан ривоятига ўхшаш баён қилди. Унда шундай деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Албатта бу уйларнинг илонлари (маъмурлари) бор. Бас, улардан бирор нарсани кўрсангиз, унга уч марта огоҳлантириш беринг. Агар кетса (яхши), акс ҳолда уни ўлдиринглар, чунки у кофирдир», деди. Ва уларга: «Боринглар, ўртоғингизни дафн қилинглар», деди.
وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، حَدَّثَنِي صَيْفِيٌّ، عَنْ أَبِي السَّائِبِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ سَمِعْتُهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ بِالْمَدِينَةِ نَفَرًا مِنَ الْجِنِّ قَدْ أَسْلَمُوا فَمَنْ رَأَى شَيْئًا مِنْ هَذِهِ الْعَوَامِرِ فَلْيُؤْذِنْهُ ثَلاَثًا فَإِنْ بَدَا لَهُ بَعْدُ فَلْيَقْتُلْهُ فَإِنَّهُ شَيْطَانٌ " .
Бизга Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди: Бизга Яҳё ибн Саъид Ибн Ажлондан ривоят қилди: Менга Сайфий Абу Соибдан, у Абу Саъид ал-Худрийдан ривоят қилди. У деди: Мен унинг шундай деганини эшитдим: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Албатта Мадинада исломни қабул қилган бир гуруҳ жинлар бор. Бас, ким мана шу илонлардан (уй илонларидан) бирортасини кўрса, унга уч марта огоҳлантириш берсин. Агар шундан кейин ҳам унга кўринса, уни ўлдирсин, чунки у шайтондир», деди.