حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَابْنُ، نُمَيْرٍ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ جَمِيعًا عَنِ ابْنِ إِدْرِيسَ، - قَالَ عَمْرٌو حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ الأَوْدِيُّ، - عَنْ هِشَامٍ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، قَالَ سُئِلَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ هَلْ خَضَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ إِنَّهُ لَمْ يَكُنْ رَأَى مِنَ الشَّيْبِ إِلاَّ - قَالَ ابْنُ إِدْرِيسَ كَأَنَّهُ يُقَلِّلُهُ - وَقَدْ خَضَبَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ بِالْحِنَّاءِ وَالْكَتَمِ .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба, Ибн Нумайр ва Амр Ноқид ҳаммаси Ибн Идрисдан ривоят қилиб — Амр: Бизга Абдуллаҳ ибн Идрис Авдий ривоят қилди, деди — у Ҳишомдан, у Ибн Сийриндан ривоят қилиб деди: Анас ибн Моликдан: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам соч-соқолини бўяганмиди?» деб сўралди. У: «У зотда оқарган соч кўп эмас эди — Ибн Идрис: ‹У гўё уни озайтириб айтар эди› деди — Абу Бакр ва Умар эса ҳино ва катам билан бўяшар эди» деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارِ بْنِ الرَّيَّانِ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ، عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، قَالَ سَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ هَلْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَضَبَ فَقَالَ لَمْ يَبْلُغِ الْخِضَابَ كَانَ فِي لِحْيَتِهِ شَعَرَاتٌ بِيضٌ . قَالَ قُلْتُ لَهُ أَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يَخْضِبُ قَالَ فَقَالَ نَعَمْ بِالْحِنَّاءِ وَالْكَتَمِ .
Бизга Муҳаммад ибн Баккор ибн Райён ривоят қилиб: Бизга Исмоил ибн Закариё Осим Аҳвалдан, у Ибн Сийриндан ривоят қилиб деди: Мен Анас ибн Моликдан: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам соч-соқолини бўяганмиди?» деб сўрадим. У: «Бўяшга етадиган даражада эмас эди, соқолида бир нечта оқ туклар бор эди» деди. Мен унга: «Абу Бакр бўярмиди?» дедим. У: «Ҳа, ҳино ва катам билан» деди.
وَحَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ، حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ، حَدَّثَنَا وُهَيْبُ بْنُ خَالِدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ سَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ أَخَضَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ إِنَّهُ لَمْ يَرَ مِنَ الشَّيْبِ إِلاَّ قَلِيلاً .
Менга Ҳажжож ибн Шўир ривоят қилиб: Бизга Муъалла ибн Асад ривоят қилиб: Бизга Вуҳайб ибн Холид Айюбдан, у Муҳаммад ибн Сийриндан ривоят қилиб деди: Мен Анас ибн Моликдан: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам соч-соқолини бўяганмиди?» деб сўрадим. У: «У зотда оқарган соч оздан бошқа кўринмас эди» деди.
حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، قَالَ سُئِلَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ خِضَابِ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَوْ شِئْتُ أَنْ أَعُدَّ شَمَطَاتٍ كُنَّ فِي رَأْسِهِ فَعَلْتُ . وَقَالَ لَمْ يَخْتَضِبْ وَقَدِ اخْتَضَبَ أَبُو بَكْرٍ بِالْحِنَّاءِ وَالْكَتَمِ وَاخْتَضَبَ عُمَرُ بِالْحِنَّاءِ بَحْتًا .
Менга Абур-Робиъ Атакий ривоят қилиб: Бизга Ҳаммод ривоят қилиб: Бизга Собит ривоят қилиб деди: Анас ибн Моликдан Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг бўяши ҳақида сўралди. У: «Агар бошларида бўлган оқарган тукларни санамоқчи бўлсам, санай олардим» деди. Ва: «У зот бўямаган, Абу Бакр эса ҳино ва катам билан, Умар эса фақат ҳино билан бўяган» деди.
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ يُكْرَهُ أَنْ يَنْتِفَ الرَّجُلُ، الشَّعْرَةَ الْبَيْضَاءَ مِنْ رَأْسِهِ وَلِحْيَتِهِ - قَالَ - وَلَمْ يَخْتَضِبْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنَّمَا كَانَ الْبَيَاضُ فِي عَنْفَقَتِهِ وَفِي الصُّدْغَيْنِ وَفِي الرَّأْسِ نَبْذٌ .
Бизга Наср ибн Али Жаҳзамий ривоят қилиб: Бизга отам ривоят қилиб: Бизга Мусанно ибн Саъид Қатодадан, у Анас ибн Моликдан ривоят қилиб деди: Кишининг бошидан ва соқолидан оқ тукни юлиши макруҳ саналади. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бўямаган, оқлик фақат ияги остидаги соч жойида, икки чаккасида ва бошда озгина бўлган.
وَحَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى، بِهَذَا الإِسْنَادِ .
Ва менга буни Муҳаммад ибн Мусанно ривоят қилиб: Бизга Абдусамад ривоят қилиб: Бизга Мусанно худди шу иснод билан ривоят қилди.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ وَأَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ جَمِيعًا عَنْ أَبِي دَاوُدَ، قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ خُلَيْدِ بْنِ جَعْفَرٍ، سَمِعَ أَبَا إِيَاسٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ شَيْبِ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم فَقَالَ مَا شَانَهُ اللَّهُ بِبَيْضَاءَ .
Ва бизга Муҳаммад ибн Мусанно, Ибн Башшор, Аҳмад ибн Иброҳим Даврақий ва Ҳорун ибн Абдуллаҳ ҳаммаси Абу Довуддан ривоят қилиб — Ибн Мусанно: Бизга Сулаймон ибн Довуд ривоят қилди, деди — бизга Шуъба Хулайд ибн Жаъфардан ривоят қилиб, у Абу Иёсдан эшитиб, у Анасдан ривоят қилдики: Ундан Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг оқарган сочлари ҳақида сўралди. У: «Аллаҳ у зотни оқлик билан айбдор қилмади» деди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، ح وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ، يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو خَيْثَمَةَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هَذِهِ مِنْهُ بَيْضَاءَ وَوَضَعَ زُهَيْرٌ بَعْضَ أَصَابِعِهِ عَلَى عَنْفَقَتِهِ قِيلَ لَهُ مِثْلُ مَنْ أَنْتَ يَوْمَئِذٍ قَالَ أَبْرِي النَّبْلَ وَأَرِيشُهَا .
Бизга Аҳмад ибн Юнус ривоят қилиб: Бизга Зуҳайр ривоят қилиб: Бизга Абу Исъҳоқ ривоят қилди, (ҳ) ва бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилиб: Бизга Абу Хайсама Абу Исъҳоқдан, у Абу Жуҳайфадан хабар бериб деди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни кўрдим, у зотнинг шу жойи оқ эди — Зуҳайр баъзи бармоқларини ияк остидаги соч жойига қўйди. Унга: «Ўша кунлари сен қанчалик ёшда эдинг?» дейилди. У: «Мен ўқ йўнардим ва патак қўярдим» деди.
حَدَّثَنَا وَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ، عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَبْيَضَ قَدْ شَابَ كَانَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ يُشْبِهُهُ .
Бизга Восил ибн Абдул-Аъло ривоят қилиб: Бизга Муҳаммад ибн Фудайл Исмоил ибн Абу Холиддан, у Абу Жуҳайфадан ривоят қилиб деди: Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни оқ, соч-соқоли оқарган ҳолда кўрдим. Ҳасан ибн Али у зотга ўхшар эди.
وَحَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، وَخَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، كُلُّهُمْ عَنْ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ، بِهَذَا وَلَمْ يَقُولُوا أَبْيَضَ قَدْ شَابَ .
Ва бизга Саъид ибн Мансур ривоят қилиб: Бизга Суфён ва Холид ибн Абдуллаҳ ривоят қилди, (ҳ) ва бизга Ибн Нумайр ривоят қилиб: Бизга Муҳаммад ибн Бишр ривоят қилиб, ҳаммаси Исмоилдан, у Абу Жуҳайфадан шу ҳадисни ривоят қилди, бироқ улар: «оқ, соч-соқоли оқарган» демадилар.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سِمَاكِ، بْنِ حَرْبٍ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ سَمُرَةَ، سُئِلَ عَنْ شَيْبِ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم فَقَالَ كَانَ إِذَا دَهَنَ رَأْسَهُ لَمْ يُرَ مِنْهُ شَىْءٌ وَإِذَا لَمْ يَدْهُنْ رُئِيَ مِنْهُ .
Ва бизга Муҳаммад ибн Мусанно ривоят қилиб: Бизга Абу Довуд Сулаймон ибн Довуд ривоят қилиб: Бизга Шуъба Симок ибн Ҳарбдан ривоят қилиб деди: Мен Жобир ибн Самурадан эшитдим, ундан Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг оқарган сочлари ҳақида сўралди. У: «У зот бошларига мой суртганларида ундан ҳеч нарса кўринмас, суртмаганларида эса кўринар эди» деди.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ سِمَاكٍ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ سَمُرَةَ، يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ شَمِطَ مُقَدَّمُ رَأْسِهِ وَلِحْيَتِهِ وَكَانَ إِذَا ادَّهَنَ لَمْ يَتَبَيَّنْ وَإِذَا شَعِثَ رَأْسُهُ تَبَيَّنَ وَكَانَ كَثِيرَ شَعْرِ اللِّحْيَةِ فَقَالَ رَجُلٌ وَجْهُهُ مِثْلُ السَّيْفِ قَالَ لاَ بَلْ كَانَ مِثْلَ الشَّمْسِ وَالْقَمَرِ وَكَانَ مُسْتَدِيرًا وَرَأَيْتُ الْخَاتَمَ عِنْدَ كَتِفِهِ مِثْلَ بَيْضَةِ الْحَمَامَةِ يُشْبِهُ جَسَدَهُ .
Ва бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилиб: Бизга Убайдуллаҳ Исроилдан, у Симокдан ривоят қилдики: У Жобир ибн Самурани шундай деганини эшитган: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг бош олди ва соқоли оқарган эди. У зот мой суртганларида билинмас, сочлари тўзғиганда эса билинар эди. Соқолининг сочи кўп эди. Бир киши: «Юзи қилич кабими?» деди. У: «Йўқ, балки қуёш ва ой каби эди, доира шаклида эди. Мен муҳрни у зотнинг елкаси ёнида каптар тухумидай, баданларининг рангига ўхшаш ҳолда кўрдим» деди.