بَاب لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَمُرَّ الرَّجُلُ بِقَبْرِ الرَّجُلِ فَيَتَمَنَّى أَنْ يَكُونَ مَكَانَ الْمَيِّتِ مِنْ الْبَلَاءِ
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبَانَ بْنِ صَالِحٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الرِّفَاعِيُّ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ أَبَانَ - قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ أَبِي إِسْمَاعِيلَ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي، هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لاَ تَذْهَبُ الدُّنْيَا حَتَّى يَمُرَّ الرَّجُلُ عَلَى الْقَبْرِ فَيَتَمَرَّغُ عَلَيْهِ وَيَقُولُ يَا لَيْتَنِي كُنْتُ مَكَانَ صَاحِبِ هَذَا الْقَبْرِ وَلَيْسَ بِهِ الدِّينُ إِلاَّ الْبَلاَءُ " .
Бизга Абдуллаҳ ибн Умар ибн Муҳаммад ибн Абон ибн Солиҳ ва Муҳаммад ибн Язид Рифоий — матн Ибн Абонники — ривоят қилдилар. Улар: бизга Ибн Фузайл, Абу Исмоилдан, у Абу Ҳозимдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди, дедилар. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Жоним Унинг қўлида бўлган Зотга қасамки, дунё кетмайди (тугамайди), токи бир киши қабр ёнидан ўтиб, унинг устида ағанаб: ‹Қанийди, мен мана шу қабр эгасининг ўрнида бўлганимда эди› демагунча. Бу унга (фақат) бало туфайлидир, дийн (сабабли) эмас (яъни ўлим тилаши балодан қутулиш учундир)», деди.
وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ، حَدَّثَنَا مَرْوَانُ، عَنْ يَزِيدَ، - وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ - عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَيَأْتِيَنَّ عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ لاَ يَدْرِي الْقَاتِلُ فِي أَىِّ شَىْءٍ قَتَلَ وَلاَ يَدْرِي الْمَقْتُولُ عَلَى أَىِّ شَىْءٍ قُتِلَ " .
Бизга Ибн Абу Умар Маккий ривоят қилди: бизга Марвон, Язид — у ибн Кайсон — дан, у Абу Ҳозимдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди. У деди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Жоним Унинг қўлида бўлган Зотга қасамки, албатта одамлар устига шундай бир замон келадики, қотил нима учун ўлдирганини билмайди, ўлдирилган ҳам нима учун ўлдирилганини билмайди», деди.
وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ أَبَانَ، وَوَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ، بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ أَبِي إِسْمَاعِيلَ الأَسْلَمِيِّ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لاَ تَذْهَبُ الدُّنْيَا حَتَّى يَأْتِيَ عَلَى النَّاسِ يَوْمٌ لاَ يَدْرِي الْقَاتِلُ فِيمَ قَتَلَ وَلاَ الْمَقْتُولُ فِيمَ قُتِلَ " . فَقِيلَ كَيْفَ يَكُونُ ذَلِكَ قَالَ " الْهَرْجُ . الْقَاتِلُ وَالْمَقْتُولُ فِي النَّارِ " . وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبَانَ قَالَ هُوَ يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي إِسْمَاعِيلَ . لَمْ يَذْكُرِ الأَسْلَمِيَّ .
Бизга Абдуллаҳ ибн Умар ибн Абон ва Восил ибн Абдулаъло ривоят қилдилар. Улар: бизга Муҳаммад ибн Фузайл, Абу Исмоил Асламийдан, у Абу Ҳозимдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди, дедилар. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Жоним Унинг қўлида бўлган Зотга қасамки, дунё кетмайди, токи одамлар устига шундай бир кун келмагунча, қотил нима учун ўлдирганини билмайди, ўлдирилган ҳам нима учун ўлдирилганини билмайди», деди. ‹Бу қандай бўлади?› дейилди. У: «Ҳарж (қирғин)дир. Қотил ҳам, ўлдирилган ҳам дўзахдадир», деди. Ибн Абоннинг ривоятида: ‹У Язид ибн Кайсондир, Абу Исмоилдан› деди ва Асламийни зикр қилмади.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، - وَاللَّفْظُ لأَبِي بَكْرٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ زِيَادِ بْنِ سَعْدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدٍ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " يُخَرِّبُ الْكَعْبَةَ ذُو السُّوَيْقَتَيْنِ مِنَ الْحَبَشَةِ " .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ва Ибн Абу Умар — матн Абу Бакрники — ривоят қилдилар. Улар: бизга Суфён ибн Уяйна, Зиёд ибн Саъддан, у Зуҳрийдан, у Саъийддан ривоят қилди, дедилар. У Абу Ҳурайранинг Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан: «Каъбани Ҳабашадан (Ҳабашистондан) икки озғин оёқли (киши) бузади» деганини эшитди.
وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يُخَرِّبُ الْكَعْبَةَ ذُو السُّوَيْقَتَيْنِ مِنَ الْحَبَشَةِ " .
Менга Ҳармала ибн Яҳё ривоят қилди: бизга Ибн Ваҳб хабар берди: менга Юнус, Ибн Шиҳобдан, у Ибнул-Мусайябдан, у Абу Ҳурайрадан хабар берди. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Каъбани Ҳабашадан икки озғин оёқли (киши) бузади», деди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، - يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ - عَنْ ثَوْرِ بْنِ، زَيْدٍ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " ذُو السُّوَيْقَتَيْنِ مِنَ الْحَبَشَةِ يُخَرِّبُ بَيْتَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ " .
Бизга Қутайба ибн Саъийд ривоят қилди: бизга Абдулазиз — яъни Даровардий — Савр ибн Зайддан, у Абул-Ғайсдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Ҳабашадан икки озғин оёқли (киши) Аллаҳ азза ва жалланинг уйини (Каъбани) бузади», деди.
وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، - يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ - عَنْ ثَوْرِ بْنِ، زَيْدٍ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَخْرُجَ رَجُلٌ مِنْ قَحْطَانَ يَسُوقُ النَّاسَ بِعَصَاهُ " .
Бизга Қутайба ибн Саъийд ривоят қилди: бизга Абдулазиз — яъни ибн Муҳаммад — Савр ибн Зайддан, у Абул-Ғайсдан, у Абу Ҳурайрадан хабар берди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Қиёмат қоим бўлмайди, токи Қаҳтондан бир киши чиқиб, одамларни ўз асоси (таёғи) билан ҳайдамагунча», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ الْعَبْدِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْكَبِيرِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْحَكَمِ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَذْهَبُ الأَيَّامُ وَاللَّيَالِي حَتَّى يَمْلِكَ رَجُلٌ يُقَالُ لَهُ الْجَهْجَاهُ " . قَالَ مُسْلِمٌ هُمْ أَرْبَعَةُ إِخْوَةٍ شَرِيكٌ وَعُبَيْدُ اللَّهِ وَعُمَيْرٌ وَعَبْدُ الْكَبِيرِ بَنُو عَبْدِ الْمَجِيدِ .
Бизга Муҳаммад ибн Башшор Абдий ривоят қилди: бизга Абдулкабийр ибн Абдулмажид Абу Бакр Ҳанафий ривоят қилди: бизга Абдулҳамид ибн Жаъфар ривоят қилди. У деди: Мен Умар ибн Ҳакамнинг Абу Ҳурайрадан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилаётганини эшитдим. У деди: «Кунлар ва тунлар кетмайди, токи Жаҳжоҳ деб аталадиган бир киши (ҳокимиятни) эгалламагунча». Муслим деди: Улар тўрт ака-ука: Шарийк, Убайдуллаҳ, Умайр ва Абдулкабийр — Абдулмажиднинг ўғилларидир.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ أَبِي عُمَرَ - قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تُقَاتِلُوا قَوْمًا كَأَنَّ وُجُوهَهُمُ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ وَلاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تُقَاتِلُوا قَوْمًا نِعَالُهُمُ الشَّعَرُ " .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ва Ибн Абу Умар — матн Ибн Абу Умарники — ривоят қилдилар. Улар: бизга Суфён, Зуҳрийдан, у Саъийддан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди, дедилар: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Қиёмат қоим бўлмайди, токи сиз юзлари қопланган қалқонларга ўхшаган бир қавм билан жанг қилмагунингизча; ва қиёмат қоим бўлмайди, токи сиз оёқ кийимлари жунли бир қавм билан жанг қилмагунингизча», деди.
وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تُقَاتِلَكُمْ أُمَّةٌ يَنْتَعِلُونَ الشَّعَرَ وُجُوهُهُمْ مِثْلُ الْمَجَانِّ الْمُطْرَقَةِ " .
Менга Ҳармала ибн Яҳё ривоят қилди: бизга Ибн Ваҳб хабар берди: менга Юнус, Ибн Шиҳобдан хабар берди: менга Саъийд ибнул-Мусайяб хабар бердики, Абу Ҳурайра деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Қиёмат қоим бўлмайди, токи сизлар билан оёқ кийимлари жунли, юзлари қопланган қалқонларга ўхшаган бир уммат жанг қилмагунча», деди.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تُقَاتِلُوا قَوْمًا نِعَالُهُمُ الشَّعَرُ وَلاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تُقَاتِلُوا قَوْمًا صِغَارَ الأَعْيُنِ ذُلْفَ الآنُفِ " .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди: бизга Суфён ибн Уяйна, Абуз-Зиноддан, у Аъраждан, у Абу Ҳурайрадан — уни Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга етказиб — ривоят қилди. У деди: «Қиёмат қоим бўлмайди, токи сиз оёқ кийимлари жунли бир қавм билан жанг қилмагунингизча; ва қиёмат қоим бўлмайди, токи сиз кўзлари кичик, бурунлари пачоқ бир қавм билан жанг қилмагунингизча», деди.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، - يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ - عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يُقَاتِلَ الْمُسْلِمُونَ التُّرْكَ قَوْمًا وُجُوهُهُمْ كَالْمَجَانِّ الْمُطْرَقَةِ يَلْبَسُونَ الشَّعَرَ وَيَمْشُونَ فِي الشَّعَرِ " .
Бизга Қутайба ибн Саъийд ривоят қилди: бизга Яъқуб — яъни ибн Абдурраҳмон — Суҳайлдан, у отасидан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Қиёмат қоим бўлмайди, токи мусулмонлар турклар — юзлари қопланган қалқонларга ўхшаган, жун киядиган ва жун устида юрадиган бир қавм — билан жанг қилмагунча», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، وَأَبُو أُسَامَةَ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ، عَنْ قَيْسِ، بْنِ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " تُقَاتِلُونَ بَيْنَ يَدَىِ السَّاعَةِ قَوْمًا نِعَالُهُمُ الشَّعَرُ كَأَنَّ وُجُوهَهُمُ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ حُمْرُ الْوُجُوهِ صِغَارُ الأَعْيُنِ " .
Бизга Абу Курайб ривоят қилди: бизга Вакийъ ва Абу Усома, Исмоил ибн Абу Холиддан, у Қайс ибн Абу Ҳозимдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилдилар. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Қиёмат олдидан сиз оёқ кийимлари жунли, юзлари қопланган қалқонларга ўхшаган, юзлари қизил, кўзлари кичик бир қавм билан жанг қиласиз», деди.
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، - وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنِ الْجُرَيْرِيِّ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَقَالَ يُوشِكُ أَهْلُ الْعِرَاقِ أَنْ لاَ يُجْبَى إِلَيْهِمْ قَفِيزٌ وَلاَ دِرْهَمٌ . قُلْنَا مِنْ أَيْنَ ذَاكَ قَالَ مِنْ قِبَلِ الْعَجَمِ يَمْنَعُونَ ذَاكَ . ثُمَّ قَالَ يُوشِكَ أَهْلُ الشَّأْمِ أَنْ لاَ يُجْبَى إِلَيْهِمْ دِينَارٌ وَلاَ مُدْىٌ . قُلْنَا مِنْ أَيْنَ ذَاكَ قَالَ مِنْ قِبَلِ الرُّومِ . ثُمَّ سَكَتَ هُنَيَّةً ثُمَّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَكُونُ فِي آخِرِ أُمَّتِي خَلِيفَةٌ يَحْثِي الْمَالَ حَثْيًا لاَ يَعُدُّهُ عَدَدًا " . قَالَ قُلْتُ لأَبِي نَضْرَةَ وَأَبِي الْعَلاَءِ أَتَرَيَانِ أَنَّهُ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ فَقَالاَ لاَ .
Бизга Зуҳайр ибн Ҳарб ва Али ибн Ҳужр — матн Зуҳайрники — ривоят қилдилар. Улар: бизга Исмоил ибн Иброҳийм, Журайрийдан, у Абу Назрадан ривоят қилди, дедилар. У деди: Биз Жобир ибн Абдуллаҳнинг ҳузурида эдик. У деди: «Ироқ аҳлига қофийз ҳам, дирҳам ҳам келтирилмай (олинмай) қоладиган вақт яқинлашди». Биз: «Бу қаердан (қайси сабабдан)?» дедик. У: «Ажамлар (форслар) томонидан, улар буни ман қиладилар», деди. Сўнг: «Шом аҳлига динор ҳам, мудй ҳам келтирилмай қоладиган вақт яқинлашди», деди. Биз: «Бу қаердан?» дедик. У: «Румликлар томонидан», деди. Сўнг бир оз жим турди, кейин деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Умматимнинг охирида бир халифа бўладики, у молни санаб эмас, ҳовучлаб тарқатади», деди. (Ровий) деди: Мен Абу Назра ва Абул-Аълога: «У Умар ибн Абдулазиз деб ўйлайсизми?» дедим. Улар: «Йўқ», дедилар.
وَحَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، - يَعْنِي الْجُرَيْرِيَّ - بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ .
Бизга Ибн Мусанно ривоят қилди: бизга Абдулваҳҳоб ривоят қилди: бизга Саъийд — яъни Журайрий — шу иснод билан шунга ўхшаш ривоят қилди.
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، حَدَّثَنَا بِشْرٌ يَعْنِي ابْنَ الْمُفَضَّلِ، ح وَحَدَّثَنَا عَلِيُّ، بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، - يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ - كِلاَهُمَا عَنْ سَعِيدِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مِنْ خُلَفَائِكُمْ خَلِيفَةٌ يَحْثُو الْمَالَ حَثْيًا لاَ يَعُدُّهُ عَدَدًا " . وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ حُجْرٍ " يَحْثِي الْمَالَ " .
Бизга Наср ибн Али Жаҳзамий ривоят қилди: бизга Бишр, яъни ибнул-Муфаззал, ривоят қилди (ҳ). Ва бизга Али ибн Ҳужр Саъдий ривоят қилди: бизга Исмоил — яъни ибн Улайя — ривоят қилди: иккаласи Саъийд ибн Язиддан, у Абу Назрадан, у Абу Саъийддан ривоят қилдилар. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Халифаларингиздан бир халифа бўладики, у молни санаб эмас, ҳовучлаб тарқатади», деди. Ибн Ҳужрнинг ривоятида: «молни ҳовучлайди» (деб келди).
وَحَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا دَاوُدُ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالاَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَكُونُ فِي آخِرِ الزَّمَانِ خَلِيفَةٌ يَقْسِمُ الْمَالَ وَلاَ يَعُدُّهُ " .
Менга Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Абдуссамад ибн Абдулворис ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди, бизга Довуд Абу Назрадан, у Абу Саийд ва Жобир ибн Абдуллаҳдан ривоят қилди. Улар иккаласи: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам шундай дедилар, деди: «Охир замонда бир халифа бўлади, у молни ҳисобламасдан тақсимлайди».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ الْمُثَنَّى - قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ، بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي مَسْلَمَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا نَضْرَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَنْ، هُوَ خَيْرٌ مِنِّي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِعَمَّارٍ حِينَ جَعَلَ يَحْفِرُ الْخَنْدَقَ وَجَعَلَ يَمْسَحُ رَأْسَهُ وَيَقُولُ " بُؤْسَ ابْنِ سُمَيَّةَ تَقْتُلُكَ فِئَةٌ بَاغِيةٌ " .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ва Ибн Башшор ривоят қилди — матн Ибн ал-Мусанноники — улар иккаласи: бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, дедилар; бизга Шуъба Абу Масламадан ривоят қилди, у: Абу Назра Абу Саийд ал-Худрийдан ривоят қилаётганини эшитдим, деди. Абу Саийд: Мендан кўра яхшироқ киши менга хабар бердики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Аммор хандақ қазиб, бошини силаб турганида унга: «Сумайянинг ўғлига вой бўлсин, сени бир боғий (золим) гуруҳ ўлдиради», дедилар, деди.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مُعَاذِ بْنِ عَبَّادٍ الْعَنْبَرِيُّ، وَهُرَيْمُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالاَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، وَإِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ قُدَامَةَ قَالُوا أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ، كِلاَهُمَا عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِي مَسْلَمَةَ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . نَحْوَهُ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ النَّضْرِ أَخْبَرَنِي مَنْ هُوَ خَيْرٌ مِنِّي أَبُو قَتَادَةَ . وَفِي حَدِيثِ خَالِدِ بْنِ الْحَارِثِ قَالَ أُرَاهُ يَعْنِي أَبَا قَتَادَةَ . وَفِي حَدِيثِ خَالِدٍ وَيَقُولُ " وَيْسَ " . أَوْ يَقُولُ " يَا وَيْسَ ابْنِ سُمَيَّةَ " .
Менга Муҳаммад ибн Муъоз ибн Аббод ал-Анбарий ва Ҳурайм ибн Абдулаъло ривоят қилди, улар иккаласи: бизга Холид ибн ал-Ҳорис ривоят қилди, дедилар. (ҳ) Ва бизга Ишоқ ибн Иброҳим, Ишоқ ибн Мансур, Маҳмуд ибн Ғайлон ва Муҳаммад ибн Қудома ривоят қилди, улар: бизга ан-Назр ибн Шумайл хабар берди, дедилар; иккаласи Шуъбадан, у Абу Масламадан шу иснод билан шунга ўхшаш ривоят қилди. Фақат ан-Назрнинг ҳадисида: «Мендан кўра яхшироқ киши — Абу Қатода менга хабар берди» дейилган. Холид ибн ал-Ҳориснинг ҳадисида эса: «Менимча, у Абу Қатодани назарда тутяпти» дейилган. Холиднинг ҳадисида яна: «вайс» деб айтдилар, ёки «Эй Сумайянинг ўғлига вайс» деб айтдилар, дейилган.
وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ جَبَلَةَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، ح وَحَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ، مُكْرَمٍ الْعَمِّيُّ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ قَالَ عُقْبَةُ حَدَّثَنَا وَقَالَ أَبُو بَكْرٍ، أَخْبَرَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ خَالِدًا، يُحَدِّثُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي الْحَسَنِ، عَنْ أُمِّهِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِعَمَّارٍ " تَقْتُلُكَ الْفِئَةُ الْبَاغِيَةُ " .
Менга Муҳаммад ибн Амр ибн Жабала ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди. (ҳ) Ва бизга Уқба ибн Мукрам ал-Аммий ва Абу Бакр ибн Нофеъ ривоят қилди; Уқба: бизга ривоят қилди, деди, Абу Бакр эса: бизга Ғундар хабар берди, деди; бизга Шуъба ривоят қилди, у: Холиднинг Саийд ибн Абил-Ҳасандан, у онасидан, у Умму Саламадан ривоят қилаётганини эшитдим, деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Амморга: «Сени боғий гуруҳ ўлдиради», дедилар.
وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي الْحَسَنِ، وَالْحَسَنِ، عَنْ أُمِّهِمَا، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ .
Менга Ишоқ ибн Мансур ривоят қилди, бизга Абдуссамад ибн Абдулворис хабар берди, бизга Шуъба ривоят қилди, бизга Холид ал-Ҳаззо Саийд ибн Абил-Ҳасан ва ал-Ҳасандан, у иккаласи оналаридан, у Умму Саламадан, у Пайғамбар соллаллаҳу алайҳи васалламдан шунга ўхшаш ривоят қилди.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ أُمِّهِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " تَقْتُلُ عَمَّارًا الْفِئَةُ الْبَاغِيَةُ " .
Ва бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Исмоил ибн Иброҳим Ибн Авндан, у ал-Ҳасандан, у онасидан, у Умму Саламадан ривоят қилди. Умму Салама: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Амморни боғий гуруҳ ўлдиради», дедилар, деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يُهْلِكُ أُمَّتِي هَذَا الْحَىُّ مِنْ قُرَيْشٍ " . قَالُوا فَمَا تَأْمُرُنَا قَالَ " لَوْ أَنَّ النَّاسَ اعْتَزَلُوهُمْ " . وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ، وَأَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ النَّوْفَلِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، فِي هَذَا الإِسْنَادِ فِي مَعْنَاهُ .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Абу Усома ривоят қилди, бизга Шуъба Абут-Тайёҳдан ривоят қилди, у: Абу Зуръа Абу Ҳурайрадан, у Пайғамбар соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилаётганини эшитдим, деди. Пайғамбар: «Умматимни Қурайшдан бўлган мана шу қабила ҳалок қилади», дедилар. Улар: Бизга нима буюрасиз? дейишди. У: «Агар одамлар улардан четланиб туришса эди», дедилар. Ва бизга Аҳмад ибн Иброҳим ад-Даврақий ва Аҳмад ибн Усмон ан-Навфалий ривоят қилди, улар иккаласи: бизга Абу Довуд ривоят қилди, бизга Шуъба шу иснодда шу маънода ривоят қилди, дедилар.
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ، وَابْنُ أَبِي عُمَرَ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ أَبِي عُمَرَ - قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قَدْ مَاتَ كِسْرَى فَلاَ كِسْرَى بَعْدَهُ وَإِذَا هَلَكَ قَيْصَرُ فَلاَ قَيْصَرَ بَعْدَهُ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَتُنْفَقَنَّ كُنُوزُهُمَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ " . وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، ح وَحَدَّثَنِي ابْنُ رَافِعٍ، وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، كِلاَهُمَا عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِإِسْنَادِ سُفْيَانَ وَمَعْنَى حَدِيثِهِ .
Бизга Амр ан-Ноқид ва Ибн Абу Умар — матн Ибн Абу Умарники — ривоят қилди, улар иккаласи: бизга Суфён аз-Зуҳрийдан, у Саийд ибн ал-Мусайябдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди, дедилар. Абу Ҳурайра: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам шундай дедилар, деди: «Кисро ўлди, энди ундан кейин кисро бўлмайди. Қайсар ҳалок бўлганида ҳам ундан кейин қайсар бўлмайди. Жоним Қўлида бўлган Зот билан қасамки, уларнинг иккаласининг хазиналари Аллаҳ йўлида сарфланади». Ва менга Ҳармала ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Ибн Ваҳб хабар берди, менга Юнус хабар берди. (ҳ) Ва менга Ибн Рофеъ ва Абд ибн Ҳумайд Абдурраззоқдан ривоят қилди, бизга Маъмар хабар берди; иккаласи аз-Зуҳрийдан, Суфённинг исноди ва ҳадисининг маъноси билан ривоят қилди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هَلَكَ كِسْرَى ثُمَّ لاَ يَكُونُ كِسْرَى بَعْدَهُ وَقَيْصَرُ لَيَهْلِكَنَّ ثُمَّ لاَ يَكُونُ قَيْصَرُ بَعْدَهُ وَلَتُقْسَمَنَّ كُنُوزُهُمَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ " .
Бизга Муҳаммад ибн Рофеъ ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Маъмар Ҳаммом ибн Мунаббиҳдан ривоят қилди, у: Мана бу Абу Ҳурайра бизга Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилган нарсалардир, деди. Сўнг у бир неча ҳадис зикр қилди, жумладан: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Кисро ҳалок бўлди, сўнг ундан кейин кисро бўлмайди. Қайсар ҳам албатта ҳалок бўлади, сўнг ундан кейин қайсар бўлмайди. Уларнинг иккаласининг хазиналари албатта Аллаҳ йўлида тақсимланади».