حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، - يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ - حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ الأَقْمَرِ، عَنْ أَبِي الأَحْوَصِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ إِلاَّ عَلَى شِرَارِ النَّاسِ " .
Бизга Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Абдурраҳмон — яъни Ибн Маҳдий — ривоят қилди, бизга Шуъба Алий ибнул Ақмардан, у Абул Аҳвасдан, у Абдуллаҳдан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилди. У деди: «Соат (Қиёмат) фақат одамларнинг ёмонлари устига қоим бўлади».
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَعَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي، حَازِمٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، أَنَّهُ سَمِعَ سَهْلاً، يَقُولُ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يُشِيرُ بِإِصْبَعِهِ الَّتِي تَلِي الإِبْهَامَ وَالْوُسْطَى وَهُوَ يَقُولُ " بُعِثْتُ أَنَا وَالسَّاعَةُ هَكَذَا " .
Бизга Саъийд ибн Мансур ривоят қилди, бизга Яъқуб ибн Абдурраҳмон ва Абдулазиз ибн Абу Ҳозим Абу Ҳозимдан, у Саҳл ибн Саъддан ривоят қилдилар. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар... (ҳ) Бизга Қутайба ибн Саъийд ривоят қилди — лафз уникидир — бизга Яъқуб Абу Ҳозимдан ривоят қилди, у Саҳлни шундай деяётганини эшитди: Набий соллаллаҳу алайҳи васалламни бош бармоқ ёнидаги бармоғи (кўрсаткич бармоғи) ва ўрта бармоғи билан ишора қилиб шундай деяётганларини эшитдим: «Мен ва Соат (Қиёмат) мана шундай юборилдик».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " بُعِثْتُ أَنَا وَالسَّاعَةُ كَهَاتَيْنِ " . قَالَ شُعْبَةُ وَسَمِعْتُ قَتَادَةَ يَقُولُ فِي قَصَصِهِ كَفَضْلِ إِحْدَاهُمَا عَلَى الأُخْرَى فَلاَ أَدْرِي أَذَكَرَهُ عَنْ أَنَسٍ أَوْ قَالَهُ قَتَادَةُ .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ва Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилдилар, улар: бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, бизга Шуъба ривоят қилди, дедилар. У деди: Қатодани эшитдим, бизга Анас ибн Молик ривоят қилди. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Мен ва Соат (Қиёмат) мана шу иккитаси каби юборилдик». Шуъба: Қатодани ўз қиссасида: «Уларнинг бири иккинчисидан ортиқлигича» деяётганини эшитдим, лекин уни Анасдан зикр қилдими ёки Қатода ўзи айтдими, билмайман, деди.
وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، - يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ - حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ، وَأَبَا التَّيَّاحِ، يُحَدِّثَانِ أَنَّهُمَا سَمِعَا أَنَسًا، يُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " بُعِثْتُ أَنَا وَالسَّاعَةُ هَكَذَا " . وَقَرَنَ شُعْبَةُ بَيْنَ إِصْبَعَيْهِ الْمُسَبِّحَةِ وَالْوُسْطَى يَحْكِيهِ .
Бизга Яҳё ибн Ҳабийб ал-Ҳорисий ривоят қилди, бизга Холид — яъни Ибнул Ҳорис — ривоят қилди, бизга Шуъба ривоят қилди. У деди: Қатода ва Абут Тайёҳни ривоят қилаётганларини эшитдим, улар иккиси Анасни ривоят қилаётганини эшитганлар: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Мен ва Соат (Қиёмат) мана шундай юборилдик». Шуъба уни ҳикоя қилиб кўрсаткич ва ўрта бармоқларини ёнма-ён қилди.
وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ، بْنُ جَعْفَرٍ قَالاَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا .
Бизга Убайдуллаҳ ибн Муъоз ривоят қилди, бизга отам ривоят қилди. (ҳ) Бизга Муҳаммад ибнул Валид ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди, улар: бизга Шуъба Абут Тайёҳдан, у Анасдан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан шуни ривоят қилди, дедилар.
وَحَدَّثَنَاهُ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ حَمْزَةَ، - يَعْنِي الضَّبِّيَّ - وَأَبِي التَّيَّاحِ عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِ حَدِيثِهِمْ .
Бизга буни Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, бизга Ибн Абу Адий Шуъбадан, у Ҳамзадан — яъни аз-Заббийдан — ва Абут Тайёҳдан, у Анасдан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан уларнинг ҳадисига ўхшаш ривоят қилди.
وَحَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ مَعْبَدٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " بُعِثْتُ أَنَا وَالسَّاعَةُ كَهَاتَيْنِ " . قَالَ وَضَمَّ السَّبَّابَةَ وَالْوُسْطَى .
Бизга Абу Ғассон ал-Мисмаий ривоят қилди, бизга Муътамир отасидан, у Маъбаддан, у Анасдан ривоят қилди. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Мен ва Соат (Қиёмат) мана шу иккитаси каби юборилдик». У деди: У кўрсаткич ва ўрта бармоқларини бирлаштирдилар.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ الأَعْرَابُ إِذَا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَأَلُوهُ عَنِ السَّاعَةِ مَتَى السَّاعَةُ فَنَظَرَ إِلَى أَحْدَثِ إِنْسَانٍ مِنْهُمْ فَقَالَ " إِنْ يَعِشْ هَذَا لَمْ يُدْرِكْهُ الْهَرَمُ قَامَتْ عَلَيْكُمْ سَاعَتُكُمْ " .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ва Абу Курайб ривоят қилдилар, улар: бизга Абу Усома Ҳишомдан, у отасидан, у Оишадан ривоят қилди, дедилар. У деди: Бадавий араблар Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг ҳузурига келганларида, ундан Соат (Қиёмат) ҳақида: ‹Соат қачон?› деб сўрардилар. У улардан энг ёш инсонга қараб: «Агар бу яшаса, унга қарилик етиб келмасдан, Соатингиз сизларнинг устингизга қоим бўлади», дедилар.
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَتَى تَقُومُ السَّاعَةُ وَعِنْدَهُ غُلاَمٌ مِنَ الأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ مُحَمَّدٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنْ يَعِشْ هَذَا الْغُلاَمُ فَعَسَى أَنْ لاَ يُدْرِكَهُ الْهَرَمُ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ " .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Юнус ибн Муҳаммад Ҳаммод ибн Саламадан, у Собитдан, у Анасдан ривоят қилди: Бир киши Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан: ‹Соат (Қиёмат) қачон қоим бўлади?› деб сўради. Унинг ёнида ансорлардан Муҳаммад исмли бир бола бор эди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Агар бу бола яшаса, эҳтимол унга Соат қоим бўлмагунича қарилик етиб келмас».
وَحَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، - يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ - حَدَّثَنَا مَعْبَدُ بْنُ هِلاَلٍ الْعَنَزِيُّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ مَتَى تَقُومُ السَّاعَةُ قَالَ فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هُنَيْهَةً ثُمَّ نَظَرَ إِلَى غُلاَمٍ بَيْنَ يَدَيْهِ مِنْ أَزْدِ شَنُوءَةَ فَقَالَ " إِنْ عُمِّرَ هَذَا لَمْ يُدْرِكْهُ الْهَرَمُ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ " . قَالَ قَالَ أَنَسٌ ذَاكَ الْغُلاَمُ مِنْ أَتْرَابِي يَوْمَئِذٍ .
Менга Ҳажжож ибн Шоир ривоят қилди, бизга Сулаймон ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Ҳаммод — яъни Ибн Зайд — ривоят қилди, бизга Маъбад ибн Ҳилол ал-Аназий Анас ибн Моликдан ривоят қилди: Бир киши Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан сўраб: ‹Соат (Қиёмат) қачон қоим бўлади?› деди. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бир оз сукут қилдилар, сўнг олдиларидаги Азд Шануа қабиласидан бир болага қараб: «Агар бу яшаса, унга Соат қоим бўлмагунича қарилик етиб келмас», дедилар. У деди: Анас: ‹Ўша бола у кунда менинг тенгдошларимдан эди›, деди.
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ مَرَّ غُلاَمٌ لِلْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ وَكَانَ مِنْ أَقْرَانِي فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنْ يُؤَخَّرْ هَذَا فَلَنْ يُدْرِكَهُ الْهَرَمُ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ " .
Бизга Ҳорун ибн Абдуллаҳ ривоят қилди, бизга Аффон ибн Муслим ривоят қилди, бизга Ҳаммом ривоят қилди, бизга Қатода Анасдан ривоят қилди. У деди: Муғийра ибн Шуъбанинг бир боласи ўтди, у менинг тенгдошларимдан эди. Шунда Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Агар бу (умри) чўзилса, унга Соат қоим бўлмагунича қарилик етиб келмас».
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " تَقُومُ السَّاعَةُ وَالرَّجُلُ يَحْلُبُ اللِّقْحَةَ فَمَا يَصِلُ الإِنَاءُ إِلَى فِيهِ حَتَّى تَقُومَ وَالرَّجُلاَنِ يَتَبَايَعَانِ الثَّوْبَ فَمَا يَتَبَايَعَانِهِ حَتَّى تَقُومَ وَالرَّجُلُ يَلِطُ فِي حَوْضِهِ فَمَا يَصْدُرُ حَتَّى تَقُومَ " .
Менга Зуҳайр ибн Ҳарб ривоят қилди, бизга Суфён ибн Уяйна Абуз Зиноддан, у ал-Аъраждан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди, уни Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга етказади. У деди: «Соат (Қиёмат) шундай қоим бўладики, киши соғин туяни соғаётган бўлади, идиш оғзига етмасдан Соат қоим бўлади. Икки киши мато (либос) савдолашаётган бўлади, савдони тугатмасдан Соат қоим бўлади. Киши ҳовузини суваётган бўлади, ундан қайтмасдан Соат қоим бўлади».