Аёлнинг бирини бошқасидан кўпроқ севиш

Ayollarga yaxshi muomala kitobi · 11 ҳадис

باب حُبِّ الرَّجُلِ بَعْضَ نِسَائِهِ أَكْثَرَ مِنْ بَعْضٍ ‏‏

أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمِّي، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ، أَنَّ عَائِشَةَ، قَالَتْ أَرْسَلَ أَزْوَاجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَاطِمَةَ بِنْتَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَأْذَنَتْ عَلَيْهِ وَهُوَ مُضْطَجِعٌ مَعِي فِي مِرْطِي فَأَذِنَ لَهَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَزْوَاجَكَ أَرْسَلْنَنِي إِلَيْكَ يَسْأَلْنَكَ الْعَدْلَ فِي ابْنَةِ أَبِي قُحَافَةَ ‏.‏ وَأَنَا سَاكِتَةٌ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَىْ بُنَيَّةُ أَلَسْتِ تُحِبِّينَ مَنْ أُحِبُّ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ بَلَى ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَأَحِبِّي هَذِهِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَامَتْ فَاطِمَةُ حِينَ سَمِعَتْ ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَجَعَتْ إِلَى أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَتْهُنَّ بِالَّذِي قَالَتْ وَالَّذِي قَالَ لَهَا فَقُلْنَ لَهَا مَا نَرَاكِ أَغْنَيْتِ عَنَّا مِنْ شَىْءٍ فَارْجِعِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُولِي لَهُ إِنَّ أَزْوَاجَكَ يَنْشُدْنَكَ الْعَدْلَ فِي ابْنَةِ أَبِي قُحَافَةَ ‏.‏ قَالَتْ فَاطِمَةُ لاَ وَاللَّهِ لاَ أُكَلِّمُهُ فِيهَا أَبَدًا ‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَرْسَلَ أَزْوَاجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم زَيْنَبَ بِنْتَ جَحْشٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهِيَ الَّتِي كَانَتْ تُسَامِينِي مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الْمَنْزِلَةِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلَمْ أَرَ امْرَأَةً قَطُّ خَيْرًا فِي الدِّينِ مِنْ زَيْنَبَ وَأَتْقَى لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَأَصْدَقَ حَدِيثًا وَأَوْصَلَ لِلرَّحِمِ وَأَعْظَمَ صَدَقَةً وَأَشَدَّ ابْتِذَالاً لِنَفْسِهَا فِي الْعَمَلِ الَّذِي تَصَدَّقُ بِهِ وَتَقَرَّبُ بِهِ مَا عَدَا سَوْرَةً مِنْ حِدَّةٍ كَانَتْ فِيهَا تُسْرِعُ مِنْهَا الْفَيْأَةَ فَاسْتَأْذَنَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَ عَائِشَةَ فِي مِرْطِهَا عَلَى الْحَالِ الَّتِي كَانَتْ دَخَلَتْ فَاطِمَةُ عَلَيْهَا فَأَذِنَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَزْوَاجَكَ أَرْسَلْنَنِي يَسْأَلْنَكَ الْعَدْلَ فِي ابْنَةِ أَبِي قُحَافَةَ وَوَقَعَتْ بِي فَاسْتَطَالَتْ وَأَنَا أَرْقُبُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَرْقُبُ طَرْفَهُ هَلْ أَذِنَ لِي فِيهَا فَلَمْ تَبْرَحْ زَيْنَبُ حَتَّى عَرَفْتُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ يَكْرَهُ أَنْ أَنْتَصِرَ فَلَمَّا وَقَعْتُ بِهَا لَمْ أَنْشَبْهَا بِشَىْءٍ حَتَّى أَنْحَيْتُ عَلَيْهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّهَا ابْنَةُ أَبِي بَكْرٍ ‏"‏ ‏.‏

Менга Убайдуллаҳ ибн Саъд ибн Иброҳим ибн Саъд хабар берди, у деди: бизга амаким ривоят қилди, у деди: бизга отам ривоят қилди, Солиҳдан, у ибн Шиҳобдан (ривоят қилдики), у деди: менга Муҳаммад ибн Абдурраҳмон ибн ал-Ҳорис ибн Ҳишом хабар бердики, Оиша (розияллаҳу анҳо) деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг хотинлари Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг қизи Фотима(ни) Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига юбордилар. У (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мен билан бирга менинг ридом (чодирим) ичида ётган ҳолатларида (Фотима) киришга изн сўради, у (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга изн бердилар. Сўнг (Фотима): «Эй Аллаҳнинг Расули, хотинларингиз мени сизнинг олдингизга юбордилар, Абу Қуҳофанинг қизи (Оиша) борасида адолат (қилишингиз)ни сўрамоқдалар,» деди. Мен жим турардим. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Эй қизгинам, мен севадиган кишини сен ҳам севмайсанми?» дедилар. У: «Албатта (севаман),» деди. У (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Бас, мана шу(ни) (Оишани) севгин,» дедилар. Фотима буни Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан эшитгач туриб, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг хотинлари олдига қайтди ва уларга ўзи айтган ва у (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга айтган нарсани хабар қилди. Улар унга: «Сен биз учун бирор нарсага фойда келтирмадинг деб ўйлаймиз. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига қайт ва унга: ‹Хотинларингиз Абу Қуҳофанинг қизи борасида адолат (қилишингиз)ни қасам билан сўрамоқдалар,› деб айт,» дедилар. Фотима: «Йўқ, Аллаҳга қасамки, мен бу ҳақда у (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан ҳеч қачон гаплашмайман,» деди. Оиша деди: Шунда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг хотинлари Зайнаб бинт Жаҳш(ни) Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига юбордилар — у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг хотинларидан Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳузуридаги мақомда мен билан тенг турадиган (рақобат қиладиган) эди. Мен динда Зайнабдан кўра яхшироқ, Аллаҳ азза ва жалладан кўра қўрқадиганроқ, сўзда ростгўйроқ, қариндошлик риштасини улайдиганроқ, садақаси улуғроқ ва ўзини садақа ва (Аллаҳга) яқинлик воситаси қиладиган амалда жонбозлик қиладиганроқ аёлни асло кўрмаганман — ундаги тезкорликдан (жаҳлдорликдан) бўлган бир қизғинликдан ташқари, ундан у тезда қайтар (тинчланар) эди. У Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига киришга изн сўради, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) эса Оиша билан бирга унинг ридоси (чодири) ичида — Фотима кирган ҳолатда — эдилар. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга изн бердилар. Сўнг у: «Эй Аллаҳнинг Расули, хотинларингиз мени юбордилар, Абу Қуҳофанинг қизи борасида адолат (қилишингиз)ни сўрамоқдалар,» деди ва менга (қаттиқ гаплар билан) тегиб, узундан-узоқ (танбеҳ) қилди. Мен эса Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни кузатар, у кишининг кўз қирини пойлар эдим — бу борада менга (жавоб беришга) изн берармикинлар деб. Зайнаб токи мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўзимни ҳимоя қилишимни ёмон кўрмасликларини билгунимча (гапдан) тўхтамади. Мен унга (жавоб бериб) тегганимда, уни бутунлай енгиб бўлмагунча ҳеч нарсада қўймадим (тўхтамадим). Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Албатта у Абу Бакрнинг қизидир (чинакам ақлли-зукко),» дедилар.

أَخْبَرَنِي عِمْرَانُ بْنُ بَكَّارٍ الْحِمْصِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ، أَنَّ عَائِشَةَ، قَالَتْ فَذَكَرَتْ نَحْوَهُ وَقَالَتْ أَرْسَلَ أَزْوَاجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم زَيْنَبَ فَاسْتَأْذَنَتْ فَأَذِنَ لَهَا فَدَخَلَتْ فَقَالَتْ نَحْوَهُ ‏.‏ خَالَفَهُمَا مَعْمَرٌ رَوَاهُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ ‏.‏

Менга Имрон ибн Баккор ал-Ҳимсий хабар берди, у деди: бизга Абул-Ямон ривоят қилди, у деди: бизга Шуайб хабар берди, аз-Зуҳрийдан (ривоят қилдики), у деди: менга Муҳаммад ибн Абдурраҳмон ибн ал-Ҳорис ибн Ҳишом хабар бердики, Оиша (розияллаҳу анҳо) деди — сўнг у (ривоятчи) шунга ўхшашини зикр қилди — ва деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг хотинлари Зайнабни юбордилар, у (киришга) изн сўради, у (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга изн бердилар, у кирди ва шунга ўхшаш (гапларни) айтди. Уларнинг икковига (Шуайб ва бошқасига) Маъмар мухолиф бўлиб, уни аз-Зуҳрийдан, у Урвадан, у Оишадан (деб) ривоят қилди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ النَّيْسَابُورِيُّ الثِّقَةُ الْمَأْمُونُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتِ اجْتَمَعْنَ أَزْوَاجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَرْسَلْنَ فَاطِمَةَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْنَ لَهَا إِنَّ نِسَاءَكَ وَذَكَرَ كَلِمَةً مَعْنَاهَا يَنْشُدْنَكَ الْعَدْلَ فِي ابْنَةِ أَبِي قُحَافَةَ ‏.‏ قَالَتْ فَدَخَلَتْ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مَعَ عَائِشَةَ فِي مِرْطِهَا فَقَالَتْ لَهُ إِنَّ نِسَاءَكَ أَرْسَلْنَنِي وَهُنَّ يَنْشُدْنَكَ الْعَدْلَ فِي ابْنَةِ أَبِي قُحَافَةَ ‏.‏ فَقَالَ لَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَتُحِبِّينِي ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ نَعَمْ قَالَ ‏"‏ فَأَحِبِّيهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ فَرَجَعَتْ إِلَيْهِنَّ فَأَخْبَرَتْهُنَّ مَا قَالَ فَقُلْنَ لَهَا إِنَّكِ لَمْ تَصْنَعِي شَيْئًا فَارْجِعِي إِلَيْهِ ‏.‏ فَقَالَتْ وَاللَّهِ لاَ أَرْجِعُ إِلَيْهِ فِيهَا أَبَدًا ‏.‏ وَكَانَتِ ابْنَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَقًّا فَأَرْسَلْنَ زَيْنَبَ بِنْتَ جَحْشٍ قَالَتْ عَائِشَةُ وَهِيَ الَّتِي كَانَتْ تُسَامِينِي مِنْ أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ أَزْوَاجُكَ أَرْسَلْنَنِي وَهُنَّ يَنْشُدْنَكَ الْعَدْلَ فِي ابْنَةِ أَبِي قُحَافَةَ ‏.‏ ثُمَّ أَقْبَلَتْ عَلَىَّ تَشْتِمُنِي فَجَعَلْتُ أُرَاقِبُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَأَنْظُرُ طَرْفَهُ هَلْ يَأْذَنُ لِي مِنْ أَنْ أَنْتَصِرَ مِنْهَا - قَالَتْ - فَشَتَمَتْنِي حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ لاَ يَكْرَهُ أَنْ أَنْتَصِرَ مِنْهَا فَاسْتَقْبَلْتُهَا فَلَمْ أَلْبَثْ أَنْ أَفْحَمْتُهَا فَقَالَ لَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّهَا ابْنَةُ أَبِي بَكْرٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ فَلَمْ أَرَ امْرَأَةً خَيْرًا وَلاَ أَكْثَرَ صَدَقَةً وَلاَ أَوْصَلَ لِلرَّحِمِ وَأَبْذَلَ لِنَفْسِهَا فِي كُلِّ شَىْءٍ يُتَقَرَّبُ بِهِ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى مِنْ زَيْنَبَ مَا عَدَا سَوْرَةً مِنْ حِدَّةٍ كَانَتْ فِيهَا تُوشِكُ مِنْهَا الْفَيأَةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ هَذَا خَطَأٌ وَالصَّوَابُ الَّذِي قَبْلَهُ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Рофиъ ан-Найсобурий — ишончли, омонатдор — хабар берди, у деди: бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, Маъмардан, у аз-Зуҳрийдан, у Урвадан, у Оиша (розияллаҳу анҳо)дан (ривоят қилдики), у деди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг хотинлари йиғилишди-да, Фотима(ни) Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига юбордилар ва унга: «Албатта хотинларинг...» — ва (ривоятчи) маъноси: «...Абу Қуҳофанинг қизи борасида сенга (адолат қилишни) қасам билан сўрамоқдалар» деган сўзни зикр қилди. (Оиша) деди: Шунда у (Фотима) Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига кирди, у (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Оиша билан бирга унинг ридоси (чодири) ичида эдилар. У (Фотима) унга (соллаллаҳу алайҳи васалламга): «Албатта хотинларинг мени юбордилар, улар Абу Қуҳофанинг қизи борасида сенга адолат (қилишни) қасам билан сўрамоқдалар,» деди. Шунда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Сен мени севасанми?» дедилар. У: «Ҳа,» деди. У (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Бас, сен уни (Оишани) севгин,» дедилар. (Оиша) деди: У (Фотима) уларнинг олдига қайтиб, у (соллаллаҳу алайҳи васаллам) айтган нарсани хабар қилди. Улар унга: «Сен ҳеч нарса қилмадинг, унинг олдига қайт,» дедилар. У: «Аллаҳга қасамки, мен бу ҳақда унинг олдига ҳеч қачон қайтмайман,» деди. У ҳақиқатан Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг қизи эди. Сўнг (хотинлари) Зайнаб бинт Жаҳш(ни) юбордилар. Оиша деди: У Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг хотинларидан мен билан тенг турадиган (рақобат қиладиган) эди. Сўнг у: «Хотинларинг мени юбордилар, улар Абу Қуҳофанинг қизи борасида сенга адолат (қилишни) қасам билан сўрамоқдалар,» деди. Кейин менга юзланиб, мени ҳақорат қила бошлади. Мен эса Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни кузатиб, у кишининг кўз қирини пойлар эдим — ундан ўзимни ҳимоя қилишимга изн берармикинлар деб. (Оиша) деди: У мени шу қадар ҳақорат қилдики, охири у (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўзимни ҳимоя қилишимни ёмон кўрмасликларини гумон қилдим (англаб етдим). Шунда мен ҳам унга юзландим ва кўп ўтмай уни маҳлиё (жим) қилдим. Бас, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Албатта у Абу Бакрнинг қизидир,» дедилар. Оиша деди: Мен Зайнабдан кўра яхшироқ, садақаси кўпроқ, қариндошлик риштасини улайдиганроқ ва Аллаҳ таолога яқинлик қилинадиган ҳар бир нарсада ўзини жонбозлик билан берадиганроқ аёлни кўрмаганман — ундаги бир қизғин жаҳлдорликдан ташқари, ундан у тезда қайтар (тинчланар) эди. Абу Абдурраҳмон (Насоий) деди: Бу хатодир, тўғриси эса ундан олдингиси (олдинги ривоят)дир.

أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا بِشْرٌ، - يَعْنِي ابْنَ الْمُفَضَّلِ - قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، ‏{‏ عَنْ مُرَّةَ، ‏}‏ عَنْ أَبِي مُوسَى، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ فَضْلُ عَائِشَةَ عَلَى النِّسَاءِ كَفَضْلِ الثَّرِيدِ عَلَى سَائِرِ الطَّعَامِ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Исмоил ибн Масъуд хабар берди, у деди: бизга Бишр — яъни ибнул-Муфаззал — ривоят қилди, у деди: бизга Шуъба ривоят қилди, Амр ибн Муррадан, у Муррадан, у Абу Мусодан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан: «Оишанинг аёллардан устунлиги тарийднинг бошқа таомлардан устунлиги кабидир,» дедилар.

أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ، عَنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ فَضْلُ عَائِشَةَ عَلَى النِّسَاءِ كَفَضْلِ الثَّرِيدِ عَلَى سَائِرِ الطَّعَامِ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Али ибн Хашрам хабар берди, у деди: бизга Исо ибн Юнус хабар берди, ибн Абу Зиъбдан, у ал-Ҳорис ибн Абдурраҳмондан, у Абу Саламадан, у Оишадан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Оишанинг аёллардан устунлиги тарийднинг бошқа таомлардан устунлиги кабидир,» дедилар.

أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَاقَ الصَّغَانِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا شَاذَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ يَا أُمَّ سَلَمَةَ لاَ تُؤْذِينِي فِي عَائِشَةَ فَإِنَّهُ وَاللَّهِ مَا أَتَانِي الْوَحْىُ فِي لِحَافِ امْرَأَةٍ مِنْكُنَّ إِلاَّ هِيَ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Абу Бакр ибн Ишоқ ас-Сағоний хабар берди, у деди: бизга Шозон ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммод ибн Зайд ривоят қилди, Ҳишом ибн Урвадан, у отасидан, у Оишадан (ривоят қилди), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Эй Умм Салама, Оиша ҳақида мени ранжитма. Аллаҳга қасамки, сизлардан бирортангизнинг кўрпаси остида ваҳий менга келмади, фақат унинг (кўрпаси остида) келди,» дедилар.

أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ آدَمَ، عَنْ عَبْدَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ عَوْفِ بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ رُمَيْثَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ نِسَاءَ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم كَلَّمْنَهَا أَنْ تُكَلِّمَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ النَّاسَ كَانُوا يَتَحَرَّوْنَ بِهَدَايَاهُمْ يَوْمَ عَائِشَةَ وَتَقُولُ لَهُ إِنَّا نُحِبُّ الْخَيْرَ كَمَا تُحِبُّ عَائِشَةَ فَكَلَّمَتْهُ فَلَمْ يُجِبْهَا فَلَمَّا دَارَ عَلَيْهَا كَلَّمَتْهُ أَيْضًا فَلَمْ يُجِبْهَا وَقُلْنَ مَا رَدَّ عَلَيْكِ قَالَتْ لَمْ يُجِبْنِي ‏.‏ قُلْنَ لاَ تَدَعِيهِ حَتَّى يَرُدَّ عَلَيْكِ أَوْ تَنْظُرِينَ مَا يَقُولُ ‏.‏ فَلَمَّا دَارَ عَلَيْهَا كَلَّمَتْهُ فَقَالَ ‏ "‏ لاَ تُؤْذِينِي فِي عَائِشَةَ فَإِنَّهُ لَمْ يَنْزِلْ عَلَىَّ الْوَحْىُ وَأَنَا فِي لِحَافِ امْرَأَةٍ مِنْكُنَّ إِلاَّ فِي لِحَافِ عَائِشَةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ هَذَانِ الْحَدِيثَانِ صَحِيحَانِ عَنْ عَبْدَةَ ‏.‏

Менга Муҳаммад ибн Одам хабар берди, Абдадан, у Ҳишомдан, у Авф ибнул-Ҳорисдан, у Румайсадан, у Умм Саламадан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг аёллари ундан (Умм Саламадан) Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан гаплашишини сўрашди — одамлар совғаларини Оишанинг куни келтиришга ҳаракат қилар эдилар — ва унга: «Биз ҳам хайрни Оиша севганидек севамиз,» дейишини (сўрашди). Шунда у (Умм Салама) У зот билан гаплашди, аммо У зот унга жавоб бермадилар. Яна унинг навбати келганида у яна гаплашди, аммо У зот жавоб бермадилар. (Аёллар) унга: «У зот сенга нима дедилар?» дедилар. У: «Менга жавоб бермадилар,» деди. Улар: «У зот сенга жавоб бергунларича ёки нима дейишларини кўргунинча ундан қўл тортма,» дедилар. Яна унинг навбати келганида у У зот билан гаплашди. Шунда У зот: «Оиша ҳақида мени ранжитма. Чунки сизлардан бирортангизнинг кўрпаси остида турганимда менга ваҳий нозил бўлмади, фақат Оишанинг кўрпаси остида (нозил бўлди),» дедилар. Абу Абдурраҳмон деди: бу иккала ҳадис Абдадан (ривоят қилинган) саҳиҳдир.

أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَنْبَأَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ النَّاسُ يَتَحَرَّوْنَ بِهَدَايَاهُمْ يَوْمَ عَائِشَةَ يَبْتَغُونَ بِذَلِكَ مَرْضَاةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Бизга Ишоқ ибн Иброҳим хабар берди, у деди: бизга Абда ибн Сулаймон хабар берди, у деди: бизга Ҳишом ривоят қилди, отасидан, у Оишадан (ривоят қилди), у деди: одамлар совғаларини Оишанинг куни келтиришга ҳаракат қилар эдилар, шу билан Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг розилигини излар эдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ آدَمَ، عَنْ عَبْدَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ صَالِحِ بْنِ رَبِيعَةَ بْنِ هُدَيْرٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ أَوْحَى اللَّهُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا مَعَهُ فَقُمْتُ فَأَجَفْتُ الْبَابَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ فَلَمَّا رُفِّهَ عَنْهُ قَالَ لِي ‏ "‏ يَا عَائِشَةُ إِنَّ جِبْرِيلَ يُقْرِئُكِ السَّلاَمَ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Одам ривоят қилди, Абдадан, у Ҳишомдан, у Солиҳ ибн Робиъа ибн Ҳудайрдан, у Оишадан (ривоят қилди), у деди: Аллаҳ Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га ваҳий нозил қилди, мен ҳам У зотнинг ёнларида эдим. Мен ўрнимдан туриб, ўзим билан У зотнинг орасидаги эшикни ёпдим. Ваҳий (ҳолати) У зотдан кўтарилгач, У менга: «Эй Оиша, Жибрил сенга салом йўлламоқда,» дедилар.

أَخْبَرَنَا نُوحُ بْنُ حَبِيبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لَهَا ‏ "‏ إِنَّ جِبْرِيلَ يَقْرَأُ عَلَيْكِ السَّلاَمَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ وَعَلَيْهِ السَّلاَمُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ تَرَى مَا لاَ نَرَى ‏.‏

Бизга Нуҳ ибн Ҳабиб хабар берди, у деди: бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, у деди: бизга Маъмар ривоят қилди, Зуҳрийдан, у Урвадан, у Оишадан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Жибрил сенга салом ўқимоқда,» дедилар. У: «Унга ҳам Аллаҳнинг саломи, раҳмати ва баракотлари бўлсин. У сиз кўрган нарсани биз кўрмаймиз,» деди.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ، قَالَ أَنْبَأَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ يَا عَائِشَةُ هَذَا جِبْرِيلُ وَهُوَ يَقْرَأُ عَلَيْكِ السَّلاَمَ ‏"‏ ‏.‏ مِثْلَهُ سَوَاءٌ ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ هَذَا الصَّوَابُ وَالَّذِي قَبْلَهُ خَطَأٌ ‏.‏

Бизга Амр ибн Мансур хабар берди, у деди: бизга ал-Ҳакам ибн Нофиъ ривоят қилди, у деди: бизга Шуъайб хабар берди, Зуҳрийдан, у деди: менга Абу Салама хабар берди, Оишадан, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Эй Оиша, бу Жибрилдир ва у сенга салом ўқимоқда,» дедилар. Худди шунга ўхшаш. Абу Абдурраҳмон деди: тўғриси шу, ундан олдингиси эса хатодир.