Нофеъдан ривоятдаги ихтилофлар зикри

Moliyaviy muomalalar kitobi · 10 ҳадис

باب ذِكْرِ الاِخْتِلاَفِ عَلَى نَافِعٍ فِي لَفْظِ حَدِيثِهِ

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ، وَالْحَارِثُ بْنُ مِسْكِينٍ، قِرَاءَةً عَلَيْهِ وَأَنَا أَسْمَعُ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - عَنِ ابْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ الْمُتَبَايِعَانِ كُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا بِالْخِيَارِ عَلَى صَاحِبِهِ مَا لَمْ يَفْتَرِقَا إِلاَّ بَيْعَ الْخِيَارِ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Салама ва ал-Ҳорис ибн Мискин — унга ўқиб берилганда мен эшитиб турардим, ва матн уники — Ибнул-Қосимдан хабар бердилар, у деди: менга Молик ривоят қилди, у Нофиъдан, у Абдуллаҳ ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Икки олувчи-сотувчидан ҳар бири ажралмагунларича бир-бирига (нисбатан савдода) ихтиёрлидир, ихтиёр савдосидан бошқа (ҳолларда),» дедилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ الْبَيِّعَانِ بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَفْتَرِقَا أَوْ يَكُونَ خِيَارًا ‏"‏ ‏.‏

Бизга Амр ибн Алий хабар берди, у деди: бизга Яҳё ривоят қилди, у Убайдуллаҳдан, у деди: менга Нофиъ ривоят қилди, у Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Икки савдолашувчи ажралмагунларича ёки ихтиёр (савдоси) бўлмагунича (савдода) ихтиёрлидирлар,» дедилар.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ الْمَرْوَزِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحْرِزُ بْنُ الْوَضَّاحِ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ الْمُتَبَايِعَانِ بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَفْتَرِقَا إِلاَّ أَنْ يَكُونَ الْبَيْعُ كَانَ عَنْ خِيَارٍ فَإِنْ كَانَ الْبَيْعُ عَنْ خِيَارٍ فَقَدْ وَجَبَ الْبَيْعُ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Алий ал-Марвазий хабар берди, у деди: бизга Муҳриз ибн ал-Ваззоҳ ривоят қилди, у Исмоилдан, у Нофиъдан, у Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилди), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Икки олувчи-сотувчи ажралмагунларича (савдода) ихтиёрлидирлар, савдо ихтиёр (савдоси) бўлган ҳол бундан мустасно. Агар савдо ихтиёр (савдоси) бўйича бўлса, савдо (қатъий) боғланади,» дедилар.

أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَمْلَى عَلَىَّ نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِذَا تَبَايَعَ الْبَيِّعَانِ فَكُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا بِالْخِيَارِ مِنْ بَيْعِهِ مَا لَمْ يَفْتَرِقَا أَوْ يَكُونَ بَيْعُهُمَا عَنْ خِيَارٍ فَإِنْ كَانَ عَنْ خِيَارٍ فَقَدْ وَجَبَ الْبَيْعُ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Алий ибн Маймун хабар берди, у деди: бизга Суфён ривоят қилди, у Ибн Журайждан (ривоят қилди), у деди: Нофиъ менга Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан айтиб турди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Икки савдолашувчи савдолашганда, ажралмагунларича ёки уларнинг савдоси ихтиёр (савдоси) бўлмагунича, ҳар бири ўз савдосида ихтиёрлидир. Агар ихтиёр (савдоси) бўйича бўлса, савдо (қатъий) боғланади,» дедилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ الْبَيِّعَانِ بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَفْتَرِقَا أَوْ يَقُولَ أَحَدُهُمَا لِلآخَرِ اخْتَرْ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Амр ибн Али хабар бериб, деди: бизга Абдул-Аъло ривоят қилди, у деди: бизга Саид ривоят қилди, Айюбдан, у Нофедан, у Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Олувчи ва сотувчининг иккаласи, токи ажралишмагунча ёки бири иккинчисига: «Танла!» демагунча, ихтиёрда (хиёрда) бўладилар,» дедилар.

أَخْبَرَنَا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، قَالَ أَنْبَأَنَا أَيُّوبُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الْبَيِّعَانِ بِالْخِيَارِ حَتَّى يَفْتَرِقَا أَوْ يَكُونَ بَيْعَ خِيَارٍ ‏"‏ ‏.‏ وَرُبَّمَا قَالَ نَافِعٌ ‏"‏ أَوْ يَقُولَ أَحَدُهُمَا لِلآخَرِ اخْتَرْ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Зиёд ибн Айюб хабар бериб, деди: бизга Ибн Улайя ривоят қилди, у деди: бизга Айюб хабар берди, Нофедан, у Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Олувчи ва сотувчининг иккаласи, токи ажралишмагунча ёки бу хиёр (ихтиёр шарти билан) савдо бўлмагунча, ихтиёрда бўладилар,» дедилар. Баъзан Нофе: «Ёки бири иккинчисига: «Танла!» демагунча,» дерди.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الْبَيِّعَانِ بِالْخِيَارِ حَتَّى يَفْتَرِقَا أَوْ يَكُونَ بَيْعَ خِيَارٍ ‏"‏ ‏.‏ وَرُبَّمَا قَالَ نَافِعٌ ‏"‏ أَوْ يَقُولَ أَحَدُهُمَا لِلآخَرِ اخْتَرْ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Қутайба хабар бериб, деди: бизга ал-Лайс ривоят қилди, Нофедан, у Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Олувчи ва сотувчининг иккаласи, токи ажралишмагунча ёки бу хиёр савдоси бўлмагунча, ихтиёрда бўладилар,» дедилар. Баъзан Нофе: «Ёки бири иккинчисига: «Танла!» демагунча,» дерди.

أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِذَا تَبَايَعَ الرَّجُلاَنِ فَكُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا بِالْخِيَارِ حَتَّى يَفْتَرِقَا ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ مَرَّةً أُخْرَى ‏"‏ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا وَكَانَا جَمِيعًا أَوْ يُخَيِّرَ أَحَدُهُمَا الآخَرَ فَإِنْ خَيَّرَ أَحَدُهُمَا الآخَرَ فَتَبَايَعَا عَلَى ذَلِكَ فَقَدْ وَجَبَ الْبَيْعُ فَإِنْ تَفَرَّقَا بَعْدَ أَنْ تَبَايَعَا وَلَمْ يَتْرُكْ وَاحِدٌ مِنْهُمَا الْبَيْعَ فَقَدْ وَجَبَ الْبَيْعُ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Қутайба хабар бериб, деди: бизга ал-Лайс ривоят қилди, Нофедан, у Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан, у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилдики), у: «Икки киши савдолашганда, уларнинг ҳар бири токи ажралишмагунларича ихтиёрда бўлади,» дедилар. Бошқа бир сафар эса: «Токи ажралишмаганларида ва бирга бўлганларида, ёки бири иккинчисини ихтиёрли қилмагунча (танлашга қўймагунча). Агар бири иккинчисини ихтиёрли қилса ва шу асосда савдолашсалар, савдо қарор топади. Агар савдолашганларидан кейин ажралишсалар ва улардан бири савдони бекор қилмаган бўлса, савдо қарор топади,» дедилар.

أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ، يَقُولُ سَمِعْتُ نَافِعًا، يُحَدِّثُ عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِنَّ الْمُتَبَايِعَيْنِ بِالْخِيَارِ فِي بَيْعِهِمَا مَا لَمْ يَفْتَرِقَا إِلاَّ أَنْ يَكُونَ الْبَيْعُ خِيَارًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ نَافِعٌ فَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ إِذَا اشْتَرَى شَيْئًا يُعْجِبُهُ فَارَقَ صَاحِبَهُ ‏.‏

Бизга Амр ибн Али хабар бериб, деди: бизга Абдулваҳҳоб ривоят қилди, у деди: мен Яҳё ибн Саиднинг шундай деганини эшитдим: мен Нофенинг Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан, у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилиб: «Албатта, олувчи ва сотувчининг иккаласи, токи ажралишмаганларича ўз савдоларида ихтиёрда бўладилар, магар савдо хиёр (ихтиёр шарти) билан бўлса (бундан мустасно),» деётганини эшитдим. Нофе деди: Абдуллаҳ бирор нарсани сотиб олиб, у унга ёқса, ҳамроҳидан ажралиб кетарди.

أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ الْمُتَبَايِعَانِ لاَ بَيْعَ بَيْنَهُمَا حَتَّى يَتَفَرَّقَا إِلاَّ بَيْعَ الْخِيَارِ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Али ибн Ҳужр хабар бериб, деди: бизга Ҳушайм ривоят қилди, Яҳё ибн Саиддан, у деди: бизга Нофе ривоят қилди, Ибн Умар (розияллаҳу анҳумо)дан, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Олувчи ва сотувчининг иккаласи орасида, токи улар ажралишмагунча, савдо (қарор топган) эмас, магар хиёр савдоси бўлса (бундан мустасно),» дедилар.