حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ، قَالَ كُنْتُ مَعَ عَمِّي فَسَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىِّ ابْنَ سَلُولَ، يَقُولُ لأَصْحَابِهِ : ( لا تُنْفِقُوا عَلَى مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ حَتَّى يَنْفَضُّوا ) و (لئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الأَعَزُّ مِنْهَا الأَذَلَّ ) فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعَمِّي فَذَكَرَ ذَلِكَ عَمِّي لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَدَعَانِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَحَدَّثْتُهُ فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَىٍّ وَأَصْحَابِهِ فَحَلَفُوا مَا قَالُوا فَكَذَّبَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَصَدَّقَهُ فَأَصَابَنِي شَيْءٌ لَمْ يُصِبْنِي قَطُّ مِثْلُهُ فَجَلَسْتُ فِي الْبَيْتِ فَقَالَ عَمِّي مَا أَرَدْتَ إِلاَّ أَنْ كَذَّبَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَقَتَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى : ( إذا جَاءَكَ الْمُنَافِقُونَ ) فَبَعَثَ إِلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَرَأَهَا ثُمَّ قَالَ " إِنَّ اللَّهَ قَدْ صَدَّقَكَ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Бизга Абд ибн Ҳумайд ривоят қилди, бизга Убайдуллаҳ ибн Мусо ривоят қилди, Исроилдан, у Абу Ишоқдан, у Зайд ибн Арқамдан (ривоят қилдики), у деди: мен амаким билан эдим, шунда мен Абдуллаҳ ибн Убай ибн Салулни саҳобаларига: «Расулуллаҳ ҳузуридагиларга, улар тарқалиб кетгунларича, (ҳеч нарса) сарфламанглар,» ва: «Агар Мадинага қайтсак, албатта азиз (кучли) бўлган (киши) хор (заиф) бўлганни ундан чиқариб юборур,» (Мунофиқун сураси, 7-8) деб айтаётганини эшитдим. Мен буни амакимга зикр қилдим, амаким эса буни Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га зикр қилди. Шунда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мени чақирдилар, мен унга (буни) гапириб бердим. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Абдуллаҳ ибн Убай ва саҳобаларига одам юбордилар, улар эса буни айтмаганларига қасам ичдилар. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мени ёлғончи қилиб, уни ростгўй деб билдилар. Шунда менга ҳеч қачон шунга ўхшаш (ғам) етмаган нарса етди ва уйда ўтириб қолдим. Амаким: «Сен фақат Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) сени ёлғончи қилишини ва сендан ғазабланишини истадинг (холос),» деди. Шунда Аллаҳ таоло: «Мунофиқлар сенинг олдингга келганларида...» (Мунофиқун сураси, 1) (оятини) нозил қилди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) менга (одам) юбориб, уни ўқиб бердилар, сўнг: «Албатта Аллаҳ сени ростгўй (қилиб) тасдиқлади,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنِ السُّدِّيِّ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الأَزْدِيِّ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَرْقَمَ، قَالَ غَزَوْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ مَعَنَا أُنَاسٌ مِنَ الأَعْرَابِ فَكُنَّا نَبْتَدِرُ الْمَاءَ وَكَانَ الأَعْرَابُ يَسْبِقُونَّا إِلَيْهِ فَسَبَقَ أَعْرَابِيٌّ أَصْحَابَهُ فَسَبَقَ الأَعْرَابِيُّ فَيَمْلأُ الْحَوْضَ وَيَجْعَلُ حَوْلَهُ حِجَارَةً وَيَجْعَلُ النَّطْعَ عَلَيْهِ حَتَّى يَجِيءَ أَصْحَابُهُ . قَالَ فَأَتَى رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ أَعْرَابِيًّا فَأَرْخَى زِمَامَ نَاقَتِهِ لِتَشْرَبَ فَأَبَى أَنْ يَدَعَهُ فَانْتَزَعَ قِبَاضَ الْمَاءِ فَرَفَعَ الأَعْرَابِيُّ خَشَبَتَهُ فَضَرَبَ بِهَا رَأْسَ الأَنْصَارِيِّ فَشَجَّهُ فَأَتَى عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ رَأْسَ الْمُنَافِقِينَ فَأَخْبَرَهُ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِهِ فَغَضِبَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ثُمَّ قَالَ : (لا تُنْفِقُوا عَلَى مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ حَتَّى يَنْفَضُّوا ) مِنْ حَوْلِهِ . يَعْنِي الأَعْرَابَ وَكَانُوا يَحْضُرُونَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ الطَّعَامِ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ إِذَا انْفَضُّوا مِنْ عِنْدِ مُحَمَّدٍ فَائْتُوا مُحَمَّدًا بِالطَّعَامِ فَلْيَأْكُلْ هُوَ وَمَنْ عِنْدَهُ ثُمَّ قَالَ لأَصْحَابِهِ لَئِنْ رَجَعْتُمْ إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الأَعَزُّ مِنْهَا الأَذَلَّ . قَالَ زَيْدٌ وَأَنَا رِدْفُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَسَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ فَأَخْبَرْتُ عَمِّي فَانْطَلَقَ فَأَخْبَرَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَحَلَفَ وَجَحَدَ . قَالَ فَصَدَّقَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَذَّبَنِي قَالَ فَجَاءَ عَمِّي إِلَىَّ فَقَالَ مَا أَرَدْتَ إِلاَّ أَنْ مَقَتَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَذَّبَكَ وَالْمُسْلِمُونَ . قَالَ فَوَقَعَ عَلَىَّ مِنَ الْهَمِّ مَا لَمْ يَقَعْ عَلَى أَحَدٍ . قَالَ فَبَيْنَمَا أَنَا أَسِيرُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ قَدْ خَفَقْتُ بِرَأْسِي مِنَ الْهَمِّ إِذْ أَتَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَعَرَكَ أُذُنِي وَضَحِكَ فِي وَجْهِي فَمَا كَانَ يَسُرُّنِي أَنَّ لِي بِهَا الْخُلْدَ فِي الدُّنْيَا . ثُمَّ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ لَحِقَنِي فَقَالَ مَا قَالَ لَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ مَا قَالَ شَيْئًا إِلاَّ أَنَّهُ عَرَكَ أُذُنِي وَضَحِكَ فِي وَجْهِي . فَقَالَ أَبْشِرْ . ثُمَّ لَحِقَنِي عُمَرُ فَقُلْتُ لَهُ مِثْلَ قَوْلِي لأَبِي بَكْرٍ فَلَمَّا أَصْبَحْنَا قَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُورَةَ الْمُنَافِقِينَ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Бизга Абд ибн Ҳумайд ривоят қилди, бизга Убайдуллаҳ ибн Мусо ривоят қилди, Исроилдан, у ас-Суддийдан, у Абу Саид ал-Аздийдан, бизга Зайд ибн Арқам ривоят қилди, у деди: биз Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан бирга ғазот қилдик, биз билан бирга аъробийлардан (чўл арабларидан) ҳам одамлар бор эди. Биз сувга шошилар эдик, аъробийлар эса унга биздан олдин етиб борардилар. Бир аъробий ўз шерикларидан ўзиб кетиб, ҳовузни тўлдириб, атрофига тошлар қўйиб, устига чарм ёпиб қўярди — то ўз шериклари келгунча. У деди: ансорлардан бир киши бир аъробийнинг олдига келиб, туясини сув ичсин деб юлорини бўшатди, (аъробий) эса уни қўйишдан бош тортди ва сув (оқимини) тортиб олди. Шунда аъробий ёғочини кўтариб, у билан ансорийнинг бошига уриб ва бошини ёрди. Шунда (ансорий) мунофиқларнинг бошлиғи Абдуллаҳ ибн Убайнинг олдига келиб унга хабар берди — у (ансорий) унинг (Абдуллаҳнинг) шерикларидан эди. Абдуллаҳ ибн Убай ғазабланди, сўнг: «Расулуллаҳ ҳузуридагиларга, улар унинг атрофидан тарқалиб кетгунларича, (ҳеч нарса) сарфламанглар,» деди — яъни аъробийларни (кўзда тутди). Улар Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳузурига таом пайтида ҳозир бўлар эдилар. Абдуллаҳ: «Улар Муҳаммаднинг ҳузуридан тарқалиб кетса, Муҳаммадга таом келтиринглар, у ва унинг ҳузуридагилар есинлар,» деди. Сўнг шерикларига: «Агар Мадинага қайтсангиз, албатта азиз (кучли) бўлган (киши) хор (заиф) бўлганни ундан чиқариб юборур,» деди. Зайд деди: мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг орқасида (туя устида) ҳамроҳ эдим. У деди: мен Абдуллаҳ ибн Убайни эшитдим ва амакимга хабар бердим. У бориб Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га хабар берди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга (одам) юбордилар, у эса қасам ичди ва инкор қилди. У деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уни ростгўй деб, мени ёлғончи қилдилар. У деди: амаким менинг олдимга келиб: «Сен фақат Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) сендан ғазабланишини ва сени ҳамда муслимларни ёлғончи қилишини истадинг (холос),» деди. У деди: шунда менга ҳеч кимга тушмаган (даражада) ғам тушди. У деди: бир сафарда мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан кетаётганимда, ғамдан бошим (эгилиб) тебраниб қолган эди, шу пайт Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) менинг олдимга келиб, қулоғимни (меҳр билан) ушлаб, юзимга қараб кулдилар. Шунда дунёда абадий қолиш ҳам менга бундан кўра севимли эмас эди. Сўнг Абу Бакр мени қувиб етиб: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) сенга нима деди?» деди. Мен: «Ҳеч нима демадилар, фақат қулоғимни ушлаб, юзимга қараб кулдилар,» дедим. У: «Хушхабар бўлсин,» деди. Сўнг Умар мени қувиб етди, мен унга Абу Бакрга айтган сўзимни айтдим. Тонг отгач, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Мунофиқун сурасини ўқидилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ، أَنْبَأَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ بْنِ عُتَيْبَةَ، قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ كَعْبٍ الْقُرَظِيَّ، مُنْذُ أَرْبَعِينَ سَنَةً يُحَدِّثُ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ، رضى الله عنه أَنَّ عَبْدَ، اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ قَالَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ : (لئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الأَعَزُّ مِنْهَا الأَذَلَّ ) قَالَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَحَلَفَ مَا قَالَهُ فَلاَمَنِي قَوْمِي وَقَالُوا مَا أَرَدْتَ إِلَى هَذِهِ فَأَتَيْتُ الْبَيْتَ وَنِمْتُ كَئِيبًا حَزِينًا فَأَتَانِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَوْ أَتَيْتُهُ فَقَالَ " إِنَّ اللَّهَ قَدْ صَدَّقَكَ " . قَالَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُُ : ( هم الَّذِينَ يَقُولُونَ لاَ تُنْفِقُوا عَلَى مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ حَتَّى يَنْفَضُّوا ) . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Абу Адий ривоят қилди, бизга Шуъба хабар берди, ал-Ҳакам ибн Утайбадан, у деди: мен Муҳаммад ибн Каъб ал-Қуразийни қирқ йил аввал Зайд ибн Арқам (розияллаҳу анҳу)дан ривоят қилаётганини эшитдим: Абдуллаҳ ибн Убай Табук ғазотида: «Агар Мадинага қайтсак, албатта азиз (кучли) бўлган (киши) хор (заиф) бўлганни ундан чиқариб юборур,» (Мунофиқун сураси, 8) деди. У деди: мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига келиб, буни унга зикр қилдим. У (Абдуллаҳ) буни айтмаганига қасам ичди. Шунда қавмим мени маломат қилди ва: «Сен бундан нима истадинг?» дедилар. Мен уйга келиб, ғам-ғуссали, хафа ҳолда ухладим. Шунда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) менинг олдимга келдилар, ёки мен уларнинг олдига келдим, у: «Албатта Аллаҳ сени ростгўй (қилиб) тасдиқлади,» дедилар. У деди: шунда бу оят нозил бўлди: «Улар — ‹Расулуллаҳ ҳузуридагиларга, улар тарқалиб кетгунларича, (ҳеч нарса) сарфламанглар,› деган кишилардир,» (Мунофиқун сураси, 7). Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ كُنَّا فِي غَزَاةٍ قَالَ سُفْيَانُ يَرَوْنَ أَنَّهَا غَزْوَةُ بَنِي الْمُصْطَلِقِ فَكَسَعَ رَجُلٌ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ فَقَالَ الْمُهَاجِرِيُّ يَا لَلْمُهَاجِرِينَ وَقَالَ الأَنْصَارِيُّ يَا لَلأَنْصَارِ فَسَمِعَ ذَلِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مَا بَالُ دَعْوَى الْجَاهِلِيَّةِ " . قَالُوا رَجُلٌ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ كَسَعَ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " دَعُوهَا فَإِنَّهَا مُنْتِنَةٌ " . فَسَمِعَ ذَلِكَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ فَقَالَ أَوَقَدْ فَعَلُوهَا وَاللَّهِ (لئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الأَعَزُّ مِنْهَا الأَذَلَّ ) فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ دَعْنِي أَضْرِبْ عُنُقَ هَذَا الْمُنَافِقِ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " دَعْهُ لاَ يَتَحَدَّثُ النَّاسُ أَنَّ مُحَمَّدًا يَقْتُلُ أَصْحَابَهُ " . وَقَالَ غَيْرُ عَمْرٍو فَقَالَ لَهُ ابْنُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَاللَّهِ لاَ تَنْقَلِبُ حَتَّى تُقِرَّ أَنَّكَ الذَّلِيلُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْعَزِيزُ . فَفَعَلَ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Бизга Ибн Абу Умар ривоят қилди, бизга Суфён ривоят қилди, Амр ибн Динордан, у Жобир ибн Абдуллаҳни шундай деяётганини эшитди: биз бир ғазотда эдик — Суфён деди: бу Банул-Мусталиқ ғазоти деб биладилар — шунда муҳожирлардан бир киши ансорлардан бир кишини (оёғини) тепиб (туртиб) юборди. Муҳожир: «Эй муҳожирлар!» деб (ёрдамга) чақирди, ансорий эса: «Эй ансорлар!» деб чақирди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) буни эшитиб: «Бу қандай жоҳилият даъвати (чақириғи)?» дедилар. Улар: «Муҳожирлардан бир киши ансорлардан бир кишини тепди,» дедилар. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Уни ташланглар, албатта у сасиган (бадбўй нарсадир),» дедилар. Буни Абдуллаҳ ибн Убай ибн Салул эшитиб: «Буни қилдиларми? Аллаҳга қасамки, агар Мадинага қайтсак, албатта азиз (кучли) бўлган (киши) хор (заиф) бўлганни ундан чиқариб юборур,» (Мунофиқун сураси, 8) деди. Умар: «Ё Расулуллаҳ, мени қўй, бу мунофиқнинг бўйнини урай,» деди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Уни қўй, ‹Муҳаммад ўз саҳобаларини ўлдирар экан,› деб одамлар гапирмасин,» дедилар. Амрдан бошқаси деди: шунда унга ўғли Абдуллаҳ ибн Абдуллаҳ: «Аллаҳга қасамки, ‹Хор — сен, азиз эса Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам),› деб иқрор бўлмагунингча, сен (Мадинага) қайтмайсан,» деди. Сўнг у шундай қилди (иқрор бўлди). Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ، أَخْبَرَنَا أَبُو جَنَابٍ الْكَلْبِيُّ، عَنِ الضَّحَّاكِ بْنِ مُزَاحِمٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، رضى الله عنهما قَالَ مَنْ كَانَ لَهُ مَالٌ يُبَلِّغُهُ حَجَّ بَيْتِ رَبِّهِ أَوْ تَجِبُ عَلَيْهِ فِيهِ الزَّكَاةُ فَلَمْ يَفْعَلْ سَأَلَ الرَّجْعَةَ عِنْدَ الْمَوْتِ . فَقَالَ رَجُلٌ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ اتَّقِ اللَّهَ إِنَّمَا سَأَلَ الرَّجْعَةَ الْكُفَّارُ قَالَ سَأَتْلُو عَلَيْكَ بِذَلِكَ قُرْآنًا : ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تُلْهِكُمْ أَمْوَالُكُمْ وَلاَ أَوْلاَدُكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ ) : (وأَنْفِقُوا مِمَّا رَزَقْنَاكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ ) إِلَى قَوْلِهِ : ( واللَّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ ) قَالَ فَمَا يُوجِبُ الزَّكَاةَ قَالَ إِذَا بَلَغَ الْمَالُ مِائَتَىْ دِرْهَمٍ فَصَاعِدًا . قَالَ فَمَا يُوجِبُ الْحَجَّ قَالَ الزَّادُ وَالْبَعِيرُ . حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنِ الثَّوْرِيِّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي حَيَّةَ، عَنِ الضَّحَّاكِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِنَحْوِهِ . وَقَالَ هَكَذَا رَوَى سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، وَغَيْرُ، وَاحِدٍ، هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ أَبِي جَنَابٍ، عَنِ الضَّحَّاكِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَوْلُهُ وَلَمْ يَرْفَعْهُ . وَهَذَا أَصَحُّ مِنْ رِوَايَةِ عَبْدِ الرَّزَّاقِ . وَأَبُو جَنَابٍ الْقَصَّابُ اسْمُهُ يَحْيَى بْنُ أَبِي حَيَّةَ وَلَيْسَ هُوَ بِالْقَوِيِّ فِي الْحَدِيثِ .
Бизга Абд ибн Ҳумайд ривоят қилди, у деди: бизга Жаъфар ибн Авн ривоят қилди, бизга Абу Жаноб ал-Калбий хабар берди, у Заҳҳок ибн Музоҳимдан, у Ибн Аббос (розияллаҳу анҳумо)дан (ривоят қилдики), у деди: «Кимнинг Роббисининг Уйига (Каъбага) ҳаж қилишга етадиган моли бўлса ёки унга закот вожиб бўладиган моли бўлса-ю, (буни) қилмаса, ўлим чоғида (дунёга) қайтаришни сўрайди.» Бир киши: «Эй Ибн Аббос, Аллаҳдан қўрқ! Қайтаришни фақат кофирлар сўрайди-ку,» деди. У: «Сен учун бу ҳақда Қуръан тиловат қиламан,» деди: «Эй иймон келтирганлар, мол-дунёларингиз ва бола-чақаларингиз сизларни Аллаҳни зикр қилишдан чалғитмасин» «Ва сизларга ризқ қилиб берган нарсалардан, бирортангизга ўлим келишидан олдин инфоқ қилинглар» деган: «Аллаҳ қилаётган амалларингиздан хабардордир» деган сўзигача (тиловат қилди). У: «Закотни нима вожиб қилади?» деди. У: «Мол икки юз дирҳам ва ундан кўп бўлса,» деди. У: «Ҳажни нима вожиб қилади?» деди. У: «Озуқа ва туя,» деди. Бизга Абд ибн Ҳумайд ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, у Саврийдан, у Яҳё ибн Абу Ҳайядан, у Заҳҳокдан, у Ибн Аббосдан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шунга ўхшашини (ривоят қилди). У деди: Суфён ибн Уяйна ва бошқа бир нечтаси ҳам бу ҳадисни Абу Жанобдан, у Заҳҳокдан, у Ибн Аббосдан унинг сўзи сифатида ривоят қилган ва уни (Набийга) марфуъ қилмаган. Бу Абдурраззоқнинг ривоятидан кўра саҳиҳроқдир. Абу Жаноб ал-Қассобнинг исми Яҳё ибн Абу Ҳайядир ва у ҳадисда кучли (рови) эмас.