حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنِ السُّدِّيِّ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الأَزْدِيِّ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ أَرْقَمَ، قَالَ غَزَوْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ مَعَنَا أُنَاسٌ مِنَ الأَعْرَابِ فَكُنَّا نَبْتَدِرُ الْمَاءَ وَكَانَ الأَعْرَابُ يَسْبِقُونَّا إِلَيْهِ فَسَبَقَ أَعْرَابِيٌّ أَصْحَابَهُ فَسَبَقَ الأَعْرَابِيُّ فَيَمْلأُ الْحَوْضَ وَيَجْعَلُ حَوْلَهُ حِجَارَةً وَيَجْعَلُ النَّطْعَ عَلَيْهِ حَتَّى يَجِيءَ أَصْحَابُهُ . قَالَ فَأَتَى رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ أَعْرَابِيًّا فَأَرْخَى زِمَامَ نَاقَتِهِ لِتَشْرَبَ فَأَبَى أَنْ يَدَعَهُ فَانْتَزَعَ قِبَاضَ الْمَاءِ فَرَفَعَ الأَعْرَابِيُّ خَشَبَتَهُ فَضَرَبَ بِهَا رَأْسَ الأَنْصَارِيِّ فَشَجَّهُ فَأَتَى عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ رَأْسَ الْمُنَافِقِينَ فَأَخْبَرَهُ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِهِ فَغَضِبَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ثُمَّ قَالَ : (لا تُنْفِقُوا عَلَى مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ حَتَّى يَنْفَضُّوا ) مِنْ حَوْلِهِ . يَعْنِي الأَعْرَابَ وَكَانُوا يَحْضُرُونَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ الطَّعَامِ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ إِذَا انْفَضُّوا مِنْ عِنْدِ مُحَمَّدٍ فَائْتُوا مُحَمَّدًا بِالطَّعَامِ فَلْيَأْكُلْ هُوَ وَمَنْ عِنْدَهُ ثُمَّ قَالَ لأَصْحَابِهِ لَئِنْ رَجَعْتُمْ إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الأَعَزُّ مِنْهَا الأَذَلَّ . قَالَ زَيْدٌ وَأَنَا رِدْفُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَسَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ فَأَخْبَرْتُ عَمِّي فَانْطَلَقَ فَأَخْبَرَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَرْسَلَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَحَلَفَ وَجَحَدَ . قَالَ فَصَدَّقَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَذَّبَنِي قَالَ فَجَاءَ عَمِّي إِلَىَّ فَقَالَ مَا أَرَدْتَ إِلاَّ أَنْ مَقَتَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَذَّبَكَ وَالْمُسْلِمُونَ . قَالَ فَوَقَعَ عَلَىَّ مِنَ الْهَمِّ مَا لَمْ يَقَعْ عَلَى أَحَدٍ . قَالَ فَبَيْنَمَا أَنَا أَسِيرُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ قَدْ خَفَقْتُ بِرَأْسِي مِنَ الْهَمِّ إِذْ أَتَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَعَرَكَ أُذُنِي وَضَحِكَ فِي وَجْهِي فَمَا كَانَ يَسُرُّنِي أَنَّ لِي بِهَا الْخُلْدَ فِي الدُّنْيَا . ثُمَّ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ لَحِقَنِي فَقَالَ مَا قَالَ لَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ مَا قَالَ شَيْئًا إِلاَّ أَنَّهُ عَرَكَ أُذُنِي وَضَحِكَ فِي وَجْهِي . فَقَالَ أَبْشِرْ . ثُمَّ لَحِقَنِي عُمَرُ فَقُلْتُ لَهُ مِثْلَ قَوْلِي لأَبِي بَكْرٍ فَلَمَّا أَصْبَحْنَا قَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُورَةَ الْمُنَافِقِينَ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Бизга Абд ибн Ҳумайд ривоят қилди, бизга Убайдуллаҳ ибн Мусо ривоят қилди, Исроилдан, у ас-Суддийдан, у Абу Саид ал-Аздийдан, бизга Зайд ибн Арқам ривоят қилди, у деди: биз Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан бирга ғазот қилдик, биз билан бирга аъробийлардан (чўл арабларидан) ҳам одамлар бор эди. Биз сувга шошилар эдик, аъробийлар эса унга биздан олдин етиб борардилар. Бир аъробий ўз шерикларидан ўзиб кетиб, ҳовузни тўлдириб, атрофига тошлар қўйиб, устига чарм ёпиб қўярди — то ўз шериклари келгунча. У деди: ансорлардан бир киши бир аъробийнинг олдига келиб, туясини сув ичсин деб юлорини бўшатди, (аъробий) эса уни қўйишдан бош тортди ва сув (оқимини) тортиб олди. Шунда аъробий ёғочини кўтариб, у билан ансорийнинг бошига уриб ва бошини ёрди. Шунда (ансорий) мунофиқларнинг бошлиғи Абдуллаҳ ибн Убайнинг олдига келиб унга хабар берди — у (ансорий) унинг (Абдуллаҳнинг) шерикларидан эди. Абдуллаҳ ибн Убай ғазабланди, сўнг: «Расулуллаҳ ҳузуридагиларга, улар унинг атрофидан тарқалиб кетгунларича, (ҳеч нарса) сарфламанглар,» деди — яъни аъробийларни (кўзда тутди). Улар Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ҳузурига таом пайтида ҳозир бўлар эдилар. Абдуллаҳ: «Улар Муҳаммаднинг ҳузуридан тарқалиб кетса, Муҳаммадга таом келтиринглар, у ва унинг ҳузуридагилар есинлар,» деди. Сўнг шерикларига: «Агар Мадинага қайтсангиз, албатта азиз (кучли) бўлган (киши) хор (заиф) бўлганни ундан чиқариб юборур,» деди. Зайд деди: мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг орқасида (туя устида) ҳамроҳ эдим. У деди: мен Абдуллаҳ ибн Убайни эшитдим ва амакимга хабар бердим. У бориб Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га хабар берди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга (одам) юбордилар, у эса қасам ичди ва инкор қилди. У деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уни ростгўй деб, мени ёлғончи қилдилар. У деди: амаким менинг олдимга келиб: «Сен фақат Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) сендан ғазабланишини ва сени ҳамда муслимларни ёлғончи қилишини истадинг (холос),» деди. У деди: шунда менга ҳеч кимга тушмаган (даражада) ғам тушди. У деди: бир сафарда мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) билан кетаётганимда, ғамдан бошим (эгилиб) тебраниб қолган эди, шу пайт Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) менинг олдимга келиб, қулоғимни (меҳр билан) ушлаб, юзимга қараб кулдилар. Шунда дунёда абадий қолиш ҳам менга бундан кўра севимли эмас эди. Сўнг Абу Бакр мени қувиб етиб: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) сенга нима деди?» деди. Мен: «Ҳеч нима демадилар, фақат қулоғимни ушлаб, юзимга қараб кулдилар,» дедим. У: «Хушхабар бўлсин,» деди. Сўнг Умар мени қувиб етди, мен унга Абу Бакрга айтган сўзимни айтдим. Тонг отгач, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Мунофиқун сурасини ўқидилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.