حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، قَالاَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ، : قَالَ كَانَتِ الْعَضْبَاءُ لِرَجُلٍ مِنْ بَنِي عَقِيلٍ وَكَانَتْ مِنْ سَوَابِقِ الْحَاجِّ قَالَ : فَأُسِرَ فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ فِي وَثَاقٍ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى حِمَارٍ عَلَيْهِ قَطِيفَةٌ فَقَالَ : يَا مُحَمَّدُ عَلاَمَ تَأْخُذُنِي وَتَأْخُذُ سَابِقَةَ الْحَاجِّ قَالَ : " نَأْخُذُكَ بِجَرِيرَةِ حُلَفَائِكَ ثَقِيفٍ " . قَالَ : وَكَانَ ثَقِيفٌ قَدْ أَسَرُوا رَجُلَيْنِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ : وَقَدْ قَالَ فِيمَا قَالَ : وَأَنَا مُسْلِمٌ أَوْ قَالَ : وَقَدْ أَسْلَمْتُ . فَلَمَّا مَضَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم - قَالَ أَبُو دَاوُدَ : فَهِمْتُ هَذَا مِنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى - نَادَاهُ يَا مُحَمَّدُ يَا مُحَمَّدُ . قَالَ : وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم رَحِيمًا رَفِيقًا فَرَجَعَ إِلَيْهِ قَالَ : " مَا شَأْنُكَ " . قَالَ : إِنِّي مُسْلِمٌ . قَالَ : " لَوْ قُلْتَهَا وَأَنْتَ تَمْلِكُ أَمْرَكَ أَفْلَحْتَ كُلَّ الْفَلاَحِ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ : ثُمَّ رَجَعْتُ إِلَى حَدِيثِ سُلَيْمَانَ قَالَ : يَا مُحَمَّدُ إِنِّي جَائِعٌ فَأَطْعِمْنِي إِنِّي ظَمْآنٌ فَاسْقِنِي . قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم : " هَذِهِ حَاجَتُكَ " . أَوْ قَالَ : " هَذِهِ حَاجَتُهُ " . قَالَ : فَفُودِيَ الرَّجُلُ بَعْدُ بِالرَّجُلَيْنِ . قَالَ : وَحَبَسَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْعَضْبَاءَ لِرَحْلِهِ - قَالَ - فَأَغَارَ الْمُشْرِكُونَ عَلَى سَرْحِ الْمَدِينَةِ فَذَهَبُوا بِالْعَضْبَاءِ - قَالَ - فَلَمَّا ذَهَبُوا بِهَا وَأَسَرُوا امْرَأَةً مِنَ الْمُسْلِمِينَ - قَالَ - فَكَانُوا إِذَا كَانَ اللَّيْلُ يُرِيحُونَ إِبِلَهُمْ فِي أَفْنِيَتِهِمْ - قَالَ - فَنُوِّمُوا لَيْلَةً وَقَامَتِ الْمَرْأَةُ فَجَعَلَتْ لاَ تَضَعُ يَدَهَا عَلَى بَعِيرٍ إِلاَّ رَغَا حَتَّى أَتَتْ عَلَى الْعَضْبَاءِ - قَالَ - فَأَتَتْ عَلَى نَاقَةٍ ذَلُولٍ مُجَرَّسَةٍ - قَالَ - فَرَكِبَتْهَا ثُمَّ جَعَلَتْ لِلَّهِ عَلَيْهَا إِنْ نَجَّاهَا اللَّهُ لَتَنْحَرَنَّهَا - قَالَ - فَلَمَّا قَدِمَتِ الْمَدِينَةَ عُرِفَتِ النَّاقَةُ نَاقَةُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأُخْبِرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِذَلِكَ فَأَرْسَلَ إِلَيْهَا، فَجِيءَ بِهَا وَأُخْبِرَ بِنَذْرِهَا فَقَالَ : " بِئْسَمَا جَزَيْتِيهَا " . أَوْ : " جَزَتْهَا " . : " إِنِ اللَّهُ أَنْجَاهَا عَلَيْهَا لَتَنْحَرَنَّهَا، لاَ وَفَاءَ لِنَذْرٍ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ وَلاَ فِيمَا لاَ يَمْلِكُ ابْنُ آدَمَ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ : وَالْمَرْأَةُ هَذِهِ امْرَأَةُ أَبِي ذَرٍّ .
Бизга Сулаймон ибн Ҳарб ва Муҳаммад ибн Ийсо ривоят қилиб дедилар: Бизга Ҳаммод Айюбдан, у Абу Қилобадан, у Абул-Муҳаллабдан, у Имрон ибн Ҳусайндан ривоят қилди. У деди: Ал-Азбо (номли туя) Бану Уқайлдан бўлган бир кишиники эди ва у ҳожиларни ортда қолдирадиган (тез юрадиган)лардан эди. У деди: У киши асир олинди ва Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига боғланган ҳолда келтирилди. Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам эса устида чопони (қатифа) бўлган эшак устида эдилар. У деди: «Ё Муҳаммад, мени нима учун оласан ва ҳожиларнинг пешқадамини (туямни) оласан?» У деди: «Сени иттифоқдошларинг Сақиф жинояти учун оламиз.» У деди: Сақиф Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг саҳобаларидан икки кишини асир олган эди. У деди: У айтган сўзлари орасида шуни ҳам айтди: «Мен мусулмонман» — ёки: «Мен ислом қабул қилдим» деди. Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам ўтиб кетганларида — Абу Довуд деди: Буни мен Муҳаммад ибн Ийсодан тушундим — унга: «Ё Муҳаммад, ё Муҳаммад» деб чақирди. У деди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам раҳмдил ва мулойим эдилар, шу сабабли унга қайтиб келдилар. У деди: «Ҳолинг нима?» У деди: «Мен мусулмонман.» У деди: «Агар буни ўз ишингга эга бўлиб турган ҳолингда айтганингда, бутун ютуққа эришган бўлардинг.» Абу Довуд деди: Сўнг мен Сулаймоннинг ҳадисига қайтдим. У деди: «Ё Муҳаммад, мен очман, мени тўйдир; мен чанқаганман, менга сув бер.» У деди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Бу унинг ҳожати.» — ёки: «Бу сенинг ҳожатинг» деди. У деди: Сўнг ўша киши кейинчалик (асир олинган) икки киши (эвазига) озод қилинди (фидо қилинди). У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ал-Азбони ўз улови учун олиб қолдилар. У деди: Сўнг мушриклар Мадина чорваларига ҳужум қилдилар ва ал-Азбони олиб кетдилар. У деди: Улар уни олиб кетганларида, мусулмонлардан бир аёлни ҳам асир олдилар. У деди: Улар кечаси бўлганда туяларини ҳовлиларида (оромга) қўярдилар. У деди: Бир кеча улар ухлаб қолдилар ва аёл турди, у қайси туяга қўлини қўйса, у бўкирарди, ниҳоят ал-Азбога етиб келди. У деди: У ювош, ўргатилган бир туяга етиб келди. У деди: Унга минди, сўнг Аллаҳга ўзига (аҳд қилиб) дедики, агар Аллаҳ уни қутқарса, уни албатта сўяди. У деди: У Мадинага етиб келганида, туя танилдики, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг туяси экан. Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга бу хабар берилди ва у (аёлга) одам юборди, у келтирилди ва унинг назри ҳақида хабар берилди. У деди: «Уни қанчалик ёмон мукофотладинг!» — ёки: «(у туя) уни қанчалик (ёмон) мукофотлади» — «Агар Аллаҳ уни шу (туя) устида қутқарган бўлса, уни сўярмиди! Аллаҳга осийликдаги назрга вафо (қилиш) йўқ, ва одам фарзанди эга бўлмаган нарсада (ҳам) йўқ.» Абу Довуд деди: Бу аёл Абу Заррнинг аёлидир.