حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ، أَخْبَرَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، ح وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ يُونُسَ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ حِطَّانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّقَاشِيِّ، قَالَ صَلَّى بِنَا أَبُو مُوسَى الأَشْعَرِيُّ فَلَمَّا جَلَسَ فِي آخِرِ صَلاَتِهِ قَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ أُقِرَّتِ الصَّلاَةُ بِالْبِرِّ وَالزَّكَاةِ . فَلَمَّا انْفَتَلَ أَبُو مُوسَى أَقْبَلَ عَلَى الْقَوْمِ فَقَالَ أَيُّكُمُ الْقَائِلُ كَلِمَةَ كَذَا وَكَذَا فَأَرَمَّ الْقَوْمُ فَقَالَ أَيُّكُمُ الْقَائِلُ كَلِمَةَ كَذَا وَكَذَا فَأَرَمَّ الْقَوْمُ قَالَ فَلَعَلَّكَ يَا حِطَّانُ أَنْتَ قُلْتَهَا . قَالَ مَا قُلْتُهَا وَلَقَدْ رَهِبْتُ أَنْ تَبْكَعَنِي بِهَا . قَالَ فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ أَنَا قُلْتُهَا وَمَا أَرَدْتُ بِهَا إِلاَّ الْخَيْرَ . فَقَالَ أَبُو مُوسَى أَمَا تَعْلَمُونَ كَيْفَ تَقُولُونَ فِي صَلاَتِكُمْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَطَبَنَا فَعَلَّمَنَا وَبَيَّنَ لَنَا سُنَّتَنَا وَعَلَّمَنَا صَلاَتَنَا فَقَالَ " إِذَا صَلَّيْتُمْ فَأَقِيمُوا صُفُوفَكُمْ ثُمَّ لْيَؤُمَّكُمْ أَحَدُكُمْ فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا وَإِذَا قَرَأَ { غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلاَ الضَّالِّينَ } فَقُولُوا آمِينَ يُجِبْكُمُ اللَّهُ وَإِذَا كَبَّرَ وَرَكَعَ فَكَبِّرُوا وَارْكَعُوا فَإِنَّ الإِمَامَ يَرْكَعُ قَبْلَكُمْ وَيَرْفَعُ قَبْلَكُمْ " . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَتِلْكَ بِتِلْكَ وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ يَسْمَعِ اللَّهُ لَكُمْ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ وَإِذَا كَبَّرَ وَسَجَدَ فَكَبِّرُوا وَاسْجُدُوا فَإِنَّ الإِمَامَ يَسْجُدُ قَبْلَكُمْ وَيَرْفَعُ قَبْلَكُمْ " . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَتِلْكَ بِتِلْكَ فَإِذَا كَانَ عِنْدَ الْقَعْدَةِ فَلْيَكُنْ مِنْ أَوَّلِ قَوْلِ أَحَدِكُمْ أَنْ يَقُولَ التَّحِيَّاتُ الطَّيِّبَاتُ الصَّلَوَاتُ لِلَّهِ السَّلاَمُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ السَّلاَمُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ " . لَمْ يَقُلْ أَحْمَدُ " وَبَرَكَاتُهُ " . وَلاَ قَالَ " وَأَشْهَدُ " . قَالَ " وَأَنَّ مُحَمَّدًا " .
Бизга Амр ибн Авн ривоят қилди, бизга Абу Авона Қатодадан хабар берди, (ҳ) ва бизга Аҳмад ибн Ҳанбал ривоят қилди, бизга Яҳё ибн Саъид ривоят қилди, бизга Ҳишом Қатодадан, у Юнус ибн Жубайрдан, у Ҳиттойн ибн Абдуллаҳ Рақошийдан ривоят қилди. У айтди: Абу Мусо Ашъарий бизга намоз ўқиб берди, намозининг охирида ўтирганда жамоадан бир киши: «Намоз бирр (яхшилик) ва закот билан тасдиқланди» деди. Абу Мусо намоздан бурилгач, жамоага юзланиб: «Сизлардан ким фалон фалон сўзни айтди?» деди. Жамоа жим қолди. У яна: «Сизлардан ким фалон фалон сўзни айтди?» деди. Жамоа яна жим қолди. У: «Эҳтимол сен, эй Ҳиттойн, сен айтгандирсан?» деди. У: «Мен айтмадим, лекин сен мени у билан жеркиб ташлашингдан қўрқдим» деди. Шунда жамоадан бир киши: «Мен айтдим, лекин мен у билан фақат яхшиликни кўзладим» деди. Абу Мусо деди: Сизлар намозингизда қандай дейишни билмайсизми? Албатта Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бизга хутба қилиб, бизга ўргатдилар, Суннатимизни баён қилдилар ва намозимизни ўргатиб: «Намоз ўқиганингизда сафларингизни тўғриланглар, сўнг бирингиз сизга имом бўлсин. У такбир айтганда сизлар ҳам такбир айтинглар, у ‹ғайрил мағзуби алайҳим валаззўллийн›ни ўқиганда ‹омийн› денглар, Аллаҳ сизларни ижобат қилади. У такбир айтиб руку қилганда сизлар ҳам такбир айтиб руку қилинглар, чунки имом сиздан олдин руку қилади ва сиздан олдин (бошини) кўтаради» дедилар. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Мана шу, мана шунинг ўрнига (қоплади). У ‹самиъаллаҳу лиман ҳамидаҳ› деганда сизлар ‹Аллаҳумма роббана лакал ҳамд› денглар, Аллаҳ сизларни эшитади, чунки Аллаҳ таоло Пайғамбари соллаллаҳу алайҳи васаллам тили билан ‹самиъаллаҳу лиман ҳамидаҳ› деди. У такбир айтиб сажда қилганда сизлар ҳам такбир айтиб сажда қилинглар, чунки имом сиздан олдин сажда қилади ва сиздан олдин (бошини) кўтаради». Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам дедилар: «Мана шу, мана шунинг ўрнига. Қаъда (ўтириш) бўлганда бирингизнинг биринчи сўзи шу бўлсин: ‹Барча таъзимлар, покликлар ва намозлар Аллаҳга хосдир. Эй Набий, сенга салом, Аллаҳнинг раҳмати ва баракотлари бўлсин. Бизга ва Аллаҳнинг солиҳ бандаларига салом бўлсин. Гувоҳлик бераманки Аллаҳдан ўзга илоҳ йўқ, ва гувоҳлик бераманки Муҳаммад Унинг бандаси ва Расулидир›». Аҳмад «ва баракотлари» демади, «ва гувоҳлик бераман» ҳам демади, «ва Муҳаммад...» деди.