حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ ـ رضى الله عنها ـ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ فَاطِمَةَ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ ابْنَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَأَلَتْ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ بَعْدَ وَفَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَقْسِمَ لَهَا مِيرَاثَهَا، مَا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ. فَقَالَ لَهَا أَبُو بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ ". فَغَضِبَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَهَجَرَتْ أَبَا بَكْرٍ، فَلَمْ تَزَلْ مُهَاجِرَتَهُ حَتَّى تُوُفِّيَتْ وَعَاشَتْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سِتَّةَ أَشْهُرٍ. قَالَتْ وَكَانَتْ فَاطِمَةُ تَسْأَلُ أَبَا بَكْرٍ نَصِيبَهَا مِمَّا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ خَيْبَرَ وَفَدَكٍ وَصَدَقَتِهِ بِالْمَدِينَةِ، فَأَبَى أَبُو بَكْرٍ عَلَيْهَا ذَلِكَ، وَقَالَ لَسْتُ تَارِكًا شَيْئًا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعْمَلُ بِهِ إِلاَّ عَمِلْتُ بِهِ، فَإِنِّي أَخْشَى إِنْ تَرَكْتُ شَيْئًا مِنْ أَمْرِهِ أَنْ أَزِيغَ. فَأَمَّا صَدَقَتُهُ بِالْمَدِينَةِ فَدَفَعَهَا عُمَرُ إِلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ، فَأَمَّا خَيْبَرُ وَفَدَكٌ فَأَمْسَكَهَا عُمَرُ وَقَالَ هُمَا صَدَقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَتَا لِحُقُوقِهِ الَّتِي تَعْرُوهُ وَنَوَائِبِهِ، وَأَمْرُهُمَا إِلَى مَنْ وَلِيَ الأَمْرَ. قَالَ فَهُمَا عَلَى ذَلِكَ إِلَى الْيَوْمِ. قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ اعْتَرَاكَ افْتَعَلْتَ مِنْ عَرَوْتُهُ فَأَصَبْتُهُ وَمِنْهُ يَعْرُوهُ وَاعْتَرَانِي
Абдулазиз ибн Абдуллаҳ бизга айтди, Иброҳим ибн Саъд бизга айтди, Солиҳдан, Ибн Шиҳобдан, у деди: Урва ибн Зубайр менга хабар бердики, мўминлар онаси Оиша розияллаҳу анҳо унга хабар бердики, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг қизи Фотима алайҳассалом Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг вафотидан кейин Абу Бакр Сиддиқдан ўзига меросини — Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Аллаҳ унга файъ қилиб берган нарсалардан қолдирган (нарсани) — тақсимлаб беришни сўради. Абу Бакр унга: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: ‹Бизга (пайғамбарларга) мерос қолдирилмайди, биз қолдирган нарса садақадир›, деди», деди. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг қизи Фотима ғазабланиб, Абу Бакрдан (гаплашмай) четланди ва у (вафот) этгунича ундан четланган ҳолда қолди. У Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламдан кейин олти ой яшади. (Оиша) деди: Фотима Абу Бакрдан Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Хайбар, Фадак ва Мадинадаги садақасидан қолдирган улушини сўрар эди. Абу Бакр унга буни рад қилди ва: «Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам қилган бирон ишни тарк этмайман, албатта уни қиламан; чунки мен унинг ишидан бирор нарсани тарк этсам, адашишдан қўрқаман», деди. Мадинадаги садақасига келсак, Умар уни Али ва Аббосга топширди; Хайбар ва Фадакни эса Умар ушлаб қолди ва: «Бу иккиси Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг садақасидир, улар унинг бошига тушадиган ҳақлари ва ҳодисалари (эҳтиёжлари) учун эди, уларнинг иши (бошқаруви) ишни бошқарган кишига (халифага) тегишлидир», деди. (Рови) деди: Улар иккиси шу ҳолатда бугунгача (қолди). Абу Абдуллаҳ деди: «Иътарока» — «аравтуҳу фа-асабтуҳу» (унинг олдига келдим ва топдим)дан «ифтаалту» (вазнидаги) сўз, ундан «яъруҳу» ва «иътароний» (ҳосил бўлган).