حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا مَنْ، لَقِيَ الْوَفْدَ الَّذِينَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ . قَالَ سَعِيدٌ وَذَكَرَ قَتَادَةُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي حَدِيثِهِ هَذَا . أَنَّ أُنَاسًا مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا حَىٌّ مِنْ رَبِيعَةَ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ وَلاَ نَقْدِرُ عَلَيْكَ إِلاَّ فِي أَشْهُرِ الْحُرُمِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْمُرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ إِذَا نَحْنُ أَخَذْنَا بِهِ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ اعْبُدُوا اللَّهَ وَلاَ تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأَقِيمُوا الصَّلاَةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَصُومُوا رَمَضَانَ وَأَعْطُوا الْخُمُسَ مِنَ الْغَنَائِمِ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنِ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ " . قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا عِلْمُكَ بِالنَّقِيرِ قَالَ " بَلَى جِذْعٌ تَنْقُرُونَهُ فَتَقْذِفُونَ فِيهِ مِنَ الْقُطَيْعَاءِ - قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنَ التَّمْرِ - ثُمَّ تَصُبُّونَ فِيهِ مِنَ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا سَكَنَ غَلَيَانُهُ شَرِبْتُمُوهُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَكُمْ - أَوْ إِنَّ أَحَدَهُمْ - لَيَضْرِبُ ابْنَ عَمِّهِ بِالسَّيْفِ " . قَالَ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ أَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ كَذَلِكَ . قَالَ وَكُنْتُ أَخْبَأُهَا حَيَاءً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ فَفِيمَ نَشْرَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " فِي أَسْقِيَةِ الأَدَمِ الَّتِي يُلاَثُ عَلَى أَفْوَاهِهَا " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا كَثِيرَةُ الْجِرْذَانِ وَلاَ تَبْقَى بِهَا أَسْقِيَةُ الأَدَمِ . فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ " . قَالَ وَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ " إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالأَنَاةُ " .
Абу Саъид ал-Худрий (ривоят қилди): Абдулқайсдан баъзи одамлар Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига келиб: "Эй Аллаҳнинг Набийси, биз — Рабиадан бўлган бир (қабила); биз билан сенинг орангда Музар куффори (бор); биз сенга фақат ҳаром ойларда ета оламиз; бизга — биз уни орқамиздагиларга буюрадиган ва биз уни олсак, у билан жаннатга кирадиган бир иш буюр" дедилар. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Сизларга тўрт нарсани буюраман ва тўрт нарсадан қайтараман: Аллаҳга ибодат қилинглар, Унга ҳеч нарсани шерик қилманглар, намозни барпо қилинглар, закот беринглар, рамазонни рўза тутинглар ва ғаниматлардан бешдан бирини беринглар; ва сизларни тўрт нарсадан қайтараман: дабба, ҳантам, смолали идиш ва нақирдан" деди. Улар: "Эй Аллаҳнинг Набийси, нақир нима эканини қаердан биласан?" дедилар. У: "Албатта (биламан) — у бир ёғоч кунда(ог)ки, сиз уни ўйиб (коваклаб), унга бир оз қуруқ хурмо — Саъид: ёки хурмо деди — ташлайсиз, кейин унга сув қуясиз; унинг қайнаши тинса (ачиса), уни ичасиз, ҳатто бирингиз — ёки: улардан бири — амаки ўғлига қилич билан уради" деди. (Абу Саъид:) Қавм ичида шундай (сабабдан) жароҳат етган бир киши бор эди. (У:) "Мен уни Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан уялиб яширар эдим. Мен: ‹Бўлмаса биз нимада ичайлик, эй Расулуллаҳ?› дедим. У: ‹Оғзи боғланадиган тери мешларда› деди." Улар: "Эй Расулуллаҳ, бизнинг еримизда сичқонлар кўп, унда тери мешлар қолмайди" дедилар. Аллаҳнинг Набийси (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Гарчи уни сичқонлар еса ҳам, гарчи уни сичқонлар еса ҳам, гарчи уни сичқонлар еса ҳам (майли)" деди. Ва Аллаҳнинг Набийси (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Абдулқайс Ашажига: "Албатта сенда икки хислат бор — Аллаҳ уларни севади: ҳилм ва ано" деди.