وَحَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا حَفْصٌ، - يَعْنِي ابْنَ مَيْسَرَةَ الصَّنْعَانِيَّ - عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، أَنَّ أَبَا صَالِحٍ، ذَكْوَانَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا مِنْ صَاحِبِ ذَهَبٍ وَلاَ فِضَّةٍ لاَ يُؤَدِّي مِنْهَا حَقَّهَا إِلاَّ إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ صُفِّحَتْ لَهُ صَفَائِحَ مِنْ نَارٍ فَأُحْمِيَ عَلَيْهَا فِي نَارِ جَهَنَّمَ فَيُكْوَى بِهَا جَنْبُهُ وَجَبِينُهُ وَظَهْرُهُ كُلَّمَا بَرَدَتْ أُعِيدَتْ لَهُ فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ الْعِبَادِ فَيُرَى سَبِيلُهُ إِمَّا إِلَى الْجَنَّةِ وَإِمَّا إِلَى النَّارِ " . قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَالإِبِلُ قَالَ " وَلاَ صَاحِبُ إِبِلٍ لاَ يُؤَدِّي مِنْهَا حَقَّهَا وَمِنْ حَقِّهَا حَلَبُهَا يَوْمَ وِرْدِهَا إِلاَّ إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ بُطِحَ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ أَوْفَرَ مَا كَانَتْ لاَ يَفْقِدُ مِنَهَا فَصِيلاً وَاحِدًا تَطَؤُهُ بِأَخْفَافِهَا وَتَعَضُّهُ بِأَفْوَاهِهَا كُلَّمَا مَرَّ عَلَيْهِ أُولاَهَا رُدَّ عَلَيْهِ أُخْرَاهَا فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ الْعِبَادِ فَيُرَى سَبِيلُهُ إِمَّا إِلَى الْجَنَّةِ وَإِمَّا إِلَى النَّارِ " . قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَالْبَقَرُ وَالْغَنَمُ قَالَ " وَلاَ صَاحِبُ بَقَرٍ وَلاَ غَنَمٍ لاَ يُؤَدِّي مِنْهَا حَقَّهَا إِلاَّ إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ بُطِحَ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ لاَ يَفْقِدُ مِنْهَا شَيْئًا لَيْسَ فِيهَا عَقْصَاءُ وَلاَ جَلْحَاءُ وَلاَ عَضْبَاءُ تَنْطِحُهُ بِقُرُونِهَا وَتَطَؤُهُ بِأَظْلاَفِهَا كُلَّمَا مَرَّ عَلَيْهِ أُولاَهَا رُدَّ عَلَيْهِ أُخْرَاهَا فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ الْعِبَادِ فَيُرَى سَبِيلُهُ إِمَّا إِلَى الْجَنَّةِ وَإِمَّا إِلَى النَّارِ " . قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَالْخَيْلُ قَالَ " الْخَيْلُ ثَلاَثَةٌ هِيَ لِرَجُلٍ وِزْرٌ وَهِيَ لِرَجُلٍ سِتْرٌ وَهِيَ لِرَجُلٍ أَجْرٌ فَأَمَّا الَّتِي هِيَ لَهُ وِزْرٌ فَرَجُلٌ رَبَطَهَا رِيَاءً وَفَخْرًا وَنِوَاءً عَلَى أَهْلِ الإِسْلاَمِ فَهِيَ لَهُ وِزْرٌ وَأَمَّا الَّتِي هِيَ لَهُ سِتْرٌ فَرَجُلٌ رَبَطَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ لَمْ يَنْسَ حَقَّ اللَّهِ فِي ظُهُورِهَا وَلاَ رِقَابِهَا فَهِيَ لَهُ سِتْرٌ وَأَمَّا الَّتِي هِيَ لَهُ أَجْرٌ فَرَجُلٌ رَبَطَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ لأَهْلِ الإِسْلاَمِ فِي مَرْجٍ وَرَوْضَةٍ فَمَا أَكَلَتْ مِنْ ذَلِكَ الْمَرْجِ أَوِ الرَّوْضَةِ مِنْ شَىْءٍ إِلاَّ كُتِبَ لَهُ عَدَدَ مَا أَكَلَتْ حَسَنَاتٌ وَكُتِبَ لَهُ عَدَدَ أَرْوَاثِهَا وَأَبْوَالِهَا حَسَنَاتٌ وَلاَ تَقْطَعُ طِوَلَهَا فَاسْتَنَّتْ شَرَفًا أَوْ شَرَفَيْنِ إِلاَّ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ عَدَدَ آثَارِهَا وَأَرْوَاثِهَا حَسَنَاتٍ وَلاَ مَرَّ بِهَا صَاحِبُهَا عَلَى نَهْرٍ فَشَرِبَتْ مِنْهُ وَلاَ يُرِيدُ أَنْ يَسْقِيَهَا إِلاَّ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ عَدَدَ مَا شَرِبَتْ حَسَنَاتٍ " . قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَالْحُمُرُ قَالَ " مَا أُنْزِلَ عَلَىَّ فِي الْحُمُرِ شَىْءٌ إِلاَّ هَذِهِ الآيَةُ الْفَاذَّةُ الْجَامِعَةُ { فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ * وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ} " .
Абу Ҳурайра айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Олтин ёки кумуш эгаси бўлиб, ундан (унинг) ҳақини (закотини) адо этмаган ҳеч ким йўқки, қиёмат куни бўлганида унга (ўша олтин-кумуш) оловдан плиталар (қилиб) ёйилмаса; бас улар жаҳаннам оловида қиздирилади ва улар билан унинг ёни, пешонаси ва орқаси доғланади. Ҳар гал улар совуса, унинг учун (яна) қайтарилади — (бу) миқдори эллик минг йил бўлган бир кунда (содир бўлади) — то бандалар орасида ҳукм чиқарилгунча; бас унинг йўли (жойи) кўрсатилади — ё жаннатга, ё дўзахга» деди. «Эй Расулуллаҳ, туя-чи?» дейилди. У: «Туя эгаси ҳам — ундан (унинг) ҳақини адо этмаган — унинг ҳақидан бири (сув) келган куни уни соғиб (муҳтожларга бериш)дир — (йўқки), қиёмат куни бўлганида унга кенг, текис (яланглик)да ётқизилмаса; (туялар) энг тўла (семиз) ҳолатда бўлиб, улардан бирорта бўталоқ ҳам камаймаган ҳолда, оёқлари (туёқлари) билан уни босади ва оғизлари билан уни тишлайди; ҳар гал уларнинг биринчиси ундан ўтса, охири унга қайтарилади — миқдори эллик минг йил бўлган кунда — то бандалар орасида ҳукм чиқарилгунча; бас унинг йўли кўрсатилади — ё жаннатга, ё дўзахга» деди. «Эй Расулуллаҳ, сигир ва қўй-чи?» дейилди. У: «Сигир ёки қўй эгаси ҳам — ундан (унинг) ҳақини адо этмаган — (йўқки), қиёмат куни бўлганида унга кенг, текис (яланглик)да ётқизилмаса; улардан ҳеч нарса камаймаган ҳолда; уларда на эгик (шохли), на шохсиз, на шохи синган (мол) бўлмайди; (моллар) шохлари билан уни сузади ва туёқлари билан уни босади; ҳар гал уларнинг биринчиси ундан ўтса, охири унга қайтарилади — миқдори эллик минг йил бўлган кунда — то бандалар орасида ҳукм чиқарилгунча; бас унинг йўли кўрсатилади — ё жаннатга, ё дўзахга» деди. «Эй Расулуллаҳ, от-чи?» дейилди. У: «От уч (хил)дир: у бир киши учун вабол (юк-гуноҳ)дир; у бир киши учун парда (ҳимоя)дир; ва у бир киши учун ажр (савоб)дир. Унга вабол бўлган (от)га келса — уни риё, фахр (мақтаниш) ва ислом аҳлига душманлик учун боғлаб (асраб) қўйган киши(дир); бас у унга вабол(дир). Унга парда бўлган (от)га келса — уни Аллаҳ йўлида боғлаб, кейин унинг елкаларида ва бўйинларида Аллаҳнинг ҳақини унутмаган киши(дир); бас у унга парда(дир). Унга ажр бўлган (от)га келса — уни Аллаҳ йўлида ислом аҳли учун яйлов ёки боғ(майдон)да боғлаган киши(дир); бас у ўша яйлов ёки боғдан нима еса, унинг учун еган миқдорича ҳасана (савоб) ёзилади ва унинг гўнги ва сийдиги миқдорича ҳасана ёзилади; ва у арқонини узиб, бир-икки баландликка чопса (ҳам), Аллаҳ унга излари ва гўнглари миқдорича ҳасаналар ёзади; ва эгаси уни дарёдан ўтказса ва у (от) ундан ичса — эгаси уни суғоришни (савобни) истеъмол қилмоқчи бўлмаган (ҳам) бўлса — Аллаҳ унга ичган миқдорича ҳасаналар ёзади» деди. «Эй Расулуллаҳ, эшаклар-чи?» дейилди. У: «Эшаклар ҳақида менга — шу ягона, жамловчи оятдан бошқа — ҳеч нарса нозил қилинмаган: {Бас ким зарра оғирлигича яхшилик қилса, уни кўради; ва ким зарра оғирлигича ёмонлик қилса, уни кўради} (деган оят)» деди.