حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الأَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، - وَهُوَ ابْنُ الْحَارِثِ - عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ رَجُلاً، مِنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ قَالَ لَهُ سَلْ لِي عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ عَنْ رَجُلٍ يُهِلُّ بِالْحَجِّ فَإِذَا طَافَ بِالْبَيْتِ أَيَحِلُّ أَمْ لاَ فَإِنْ قَالَ لَكَ لاَ يَحِلُّ . فَقُلْ لَهُ إِنَّ رَجُلاً يَقُولُ ذَلِكَ - قَالَ - فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ لاَ يَحِلُّ مَنْ أَهَلَّ بِالْحَجِّ إِلاَّ بِالْحَجِّ . قُلْتُ فَإِنَّ رَجُلاً كَانَ يَقُولُ ذَلِكَ . قَالَ بِئْسَ مَا قَالَ فَتَصَدَّانِي الرَّجُلُ فَسَأَلَنِي فَحَدَّثْتُهُ فَقَالَ فَقُلْ لَهُ فَإِنَّ رَجُلاً كَانَ يُخْبِرُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ فَعَلَ ذَلِكَ وَمَا شَأْنُ أَسْمَاءَ وَالزُّبَيْرِ فَعَلاَ ذَلِكَ . قَالَ فَجِئْتُهُ فَذَكَرْتُ لَهُ ذَلِكَ فَقَالَ مَنْ هَذَا فَقُلْتُ لاَ أَدْرِي . قَالَ فَمَا بَالُهُ لاَ يَأْتِينِي بِنَفْسِهِ يَسْأَلُنِي أَظُنُّهُ عِرَاقِيًّا . قُلْتُ لاَ أَدْرِي . قَالَ فَإِنَّهُ قَدْ كَذَبَ قَدْ حَجَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَتْنِي عَائِشَةُ - رضى الله عنها - أَنَّ أَوَّلَ شَىْءٍ بَدَأَ بِهِ حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ أَنَّهُ تَوَضَّأَ ثُمَّ طَافَ بِالْبَيْتِ ثُمَّ حَجَّ أَبُو بَكْرٍ فَكَانَ أَوَّلَ شَىْءٍ بَدَأَ بِهِ الطَّوَافُ بِالْبَيْتِ ثُمَّ لَمْ يَكُنْ غَيْرُهُ ثُمَّ عُمَرُ مِثْلُ ذَلِكَ ثُمَّ حَجَّ عُثْمَانُ فَرَأَيْتُهُ أَوَّلُ شَىْءٍ بَدَأَ بِهِ الطَّوَافُ بِالْبَيْتِ ثُمَّ لَمْ يَكُنْ غَيْرُهُ ثُمَّ مُعَاوِيَةُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ ثُمَّ حَجَجْتُ مَعَ أَبِي الزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ فَكَانَ أَوَّلَ شَىْءٍ بَدَأَ بِهِ الطَّوَافُ بِالْبَيْتِ ثُمَّ لَمْ يَكُنْ غَيْرُهُ ثُمَّ رَأَيْتُ الْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارَ يَفْعَلُونَ ذَلِكَ ثُمَّ لَمْ يَكُنْ غَيْرُهُ ثُمَّ آخِرُ مَنْ رَأَيْتُ فَعَلَ ذَلِكَ ابْنُ عُمَرَ ثُمَّ لَمْ يَنْقُضْهَا بِعُمْرَةٍ وَهَذَا ابْنُ عُمَرَ عِنْدَهُمْ أَفَلاَ يَسْأَلُونَهُ وَلاَ أَحَدٌ مِمَّنْ مَضَى مَا كَانُوا يَبْدَءُونَ بِشَىْءٍ حِينَ يَضَعُونَ أَقْدَامَهُمْ أَوَّلَ مِنَ الطَّوَافِ بِالْبَيْتِ ثُمَّ لاَ يَحِلُّونَ وَقَدْ رَأَيْتُ أُمِّي وَخَالَتِي حِينَ تَقْدَمَانِ لاَ تَبْدَآنِ بِشَىْءٍ أَوَّلَ مِنَ الْبَيْتِ تَطُوفَانِ بِهِ ثُمَّ لاَ تَحِلاَّنِ وَقَدْ أَخْبَرَتْنِي أُمِّي أَنَّهَا أَقْبَلَتْ هِيَ وَأُخْتُهَا وَالزُّبَيْرُ وَفُلاَنٌ وَفُلاَنٌ بِعُمْرَةٍ قَطُّ فَلَمَّا مَسَحُوا الرُّكْنَ حَلُّوا وَقَدْ كَذَبَ فِيمَا ذَكَرَ مِنْ ذَلِكَ .
Менга Ҳорун ибн Саид ал-Айлий ривоят қилди, бизга Ибн Ваҳб ривоят қилди, менга Амр — у ибнул-Ҳорис — Муҳаммад ибн Абдурраҳмондан хабар бердики, Ироқ аҳлидан бир киши унга: «Мен учун Урва ибн аз-Зубайрдан сўраб бер: ҳажга эҳром боғлаган киши Байтни тавоф қилса, (эҳромдан) чиқадими ёки йўқми? Агар у сенга ‹чиқмайди› деса, унга: ‹Бир киши шундай деяпти›, деб айт» деди. (Муҳаммад) деди: Мен ундан (Урвадан) сўрадим, у: «Ҳажга эҳром боғлаган киши фақат ҳаж (ни адо этиш) билан (эҳромдан) чиқади» деди. Мен: «Бир киши шундай дерди» дедим. У: «У айтган нарса нақадар ёмон!» деди. Сўнг ўша киши менга рўпара бўлиб, мендан сўради, мен унга айтдим. У: «Унга айт: бир киши Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) буни қилган деб хабар берарди; Асмо ва Зубайрнинг аҳволи қандай — улар буни қилишган-ку?» деди. (Муҳаммад) деди: Мен унинг (Урванинг) олдига келиб, буни унга зикр қилдим. У: «Бу ким?» деди. Мен: «Билмайман» дедим. У: «Унга нима бўлдики, ўзи келиб мендан сўрамайди? Уни ироқлик деб гумон қиламан» деди. Мен: «Билмайман» дедим. У: «Албатта, у ёлғон айтибди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳаж қилди ва Оиша (розияллаҳу анҳо) менга хабар бердики, у Маккага келганида биринчи қилган иши таҳорат олиши, сўнг Байтни тавоф қилиши бўлди. Кейин Абу Бакр ҳаж қилди, унинг биринчи бошлаган иши Байтни тавоф қилиш бўлди, сўнг ундан бошқаси (яъни умра билан эҳромдан чиқиш) бўлмади. Кейин Умар ҳам шундай. Кейин Усмон ҳаж қилди, мен унинг биринчи бошлаган иши Байтни тавоф қилиш бўлганини кўрдим, сўнг ундан бошқаси бўлмади. Кейин Муовия ва Абдуллаҳ ибн Умар. Кейин мен отам Зубайр ибнул-Аввом билан ҳаж қилдим, унинг биринчи бошлаган иши Байтни тавоф қилиш бўлди, сўнг ундан бошқаси бўлмади. Кейин муҳожирлар ва ансорларни шундай қилаётганини кўрдим, сўнг ундан бошқаси бўлмади. Сўнг буни қилганини кўрган энг охирги киши Ибн Умар бўлди, у эса уни (ҳажини) умра билан бузмади. Мана, Ибн Умар уларнинг олдида — нега ундан сўрамайдилар? Ўтиб кетганлардан бирортаси ҳам қадамларини (Маккага) қўйганларида Байтни тавоф қилишдан олдин бирор нарсани бошламасдилар, сўнг (эҳромдан) чиқмасдилар. Мен онам ва холамни (Маккага) келганларида Байтни тавоф қилишдан олдин бирор нарсани бошламасликларини кўрдим — уни тавоф қилардилар, сўнг (эҳромдан) чиқмасдилар. Онам менга хабар бердики, у, опаси, Зубайр, фалончи ва фалончи умра қилиб келишган; рукнни (Ҳажарул-асвадни) сийпалашганидан кейин (эҳромдан) чиқишган. Демак, у (киши) бу ҳақда айтган нарсасида ёлғон айтибди» деди.