حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ، فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ الْجَحْدَرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ - وَاللَّفْظُ لأَبِي كَامِلٍ - قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَهْتَمُّونَ لِذَلِكَ - وَقَالَ ابْنُ عُبَيْدٍ فَيُلْهَمُونَ لِذَلِكَ - فَيَقُولُونَ لَوِ اسْتَشْفَعْنَا عَلَى رَبِّنَا حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا - قَالَ - فَيَأْتُونَ آدَمَ صلى الله عليه وسلم فَيَقُولُونَ أَنْتَ آدَمُ أَبُو الْخَلْقِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَنَفَخَ فِيكَ مِنْ رُوحِهِ وَأَمَرَ الْمَلاَئِكَةَ فَسَجَدُوا لَكَ اشْفَعْ لَنَا عِنْدَ رَبِّكَ حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا . فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ - فَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ مِنْهَا - وَلَكِنِ ائْتُوا نُوحًا أَوَّلَ رَسُولٍ بَعَثَهُ اللَّهُ - قَالَ - فَيَأْتُونَ نُوحًا صلى الله عليه وسلم فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ - فَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ مِنْهَا - وَلَكِنِ ائْتُوا إِبْرَاهِيمَ صلى الله عليه وسلم الَّذِي اتَّخَذَهُ اللَّهُ خَلِيلاً . فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ صلى الله عليه وسلم فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ - وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ مِنْهَا - وَلَكِنِ ائْتُوا مُوسَى صلى الله عليه وسلم الَّذِي كَلَّمَهُ اللَّهُ وَأَعْطَاهُ التَّوْرَاةَ . قَالَ فَيَأْتُونَ مُوسَى - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ - وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ مِنْهَا - وَلَكِنِ ائْتُوا عِيسَى رُوحَ اللَّهِ وَكَلِمَتَهُ . فَيَأْتُونَ عِيسَى رُوحَ اللَّهِ وَكَلِمَتَهُ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ . وَلَكِنِ ائْتُوا مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم عَبْدًا قَدْ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ " . قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَيَأْتُونِي فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فَيُؤْذَنُ لِي فَإِذَا أَنَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ فَيُقَالُ يَا مُحَمَّدُ ارْفَعْ رَأْسَكَ قُلْ تُسْمَعْ سَلْ تُعْطَهْ اشْفَعْ تُشَفَّعْ . فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَحْمَدُ رَبِّي بِتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ رَبِّي ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأُخْرِجُهُمْ مِنَ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ ثُمَّ أَعُودُ فَأَقَعُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي ثُمَّ يُقَالُ ارْفَعْ رَأْسَكَ يَا مُحَمَّدُ قُلْ تُسْمَعْ سَلْ تُعْطَهْ اشْفَعْ تُشَفَّعْ . فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَحْمَدُ رَبِّي بِتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأُخْرِجُهُمْ مِنَ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ - قَالَ فَلاَ أَدْرِي فِي الثَّالِثَةِ أَوْ فِي الرَّابِعَةِ قَالَ - فَأَقُولُ يَا رَبِّ مَا بَقِيَ فِي النَّارِ إِلاَّ مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ أَىْ وَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ " . - قَالَ ابْنُ عُبَيْدٍ فِي رِوَايَتِهِ قَالَ قَتَادَةُ أَىْ وَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ .
Анас ибн Молик айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Аллаҳ қиёмат куни одамларни жамлайди; улар шундан ғамланадилар — Ибн Убайд: ‹уларга шу илҳом қилинади› деди — ва: ‹Роббимизга шафоат тилаб борсак — то бизни шу ўрнимиздан роҳатга чиқарса› дейдилар. (Набий айтди:) Улар Одам (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га келиб: ‹Сен Одамсан, халқнинг отаси; Аллаҳ сени Ўз қўли билан яратди, сенга Ўз руҳидан (яратилган жон)ни пуфлади, Малакларга буюрди — улар сенга сажда қилдилар; бизга Роббинг ҳузурида шафоат қил — то бизни шу ўрнимиздан роҳатга чиқарса› дейдилар. У: ‹Мен у (мартаба)да эмасман› дейди — ва ўзи содир этган хатосини эслаб, Роббидан (ундан) уялади — ‹лекин Нуҳ(нинг олди)га боринглар — Аллаҳ юборган биринчи Расул› дейди. (Набий айтди:) Улар Нуҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га келадилар; у: ‹Мен у (мартаба)да эмасман› дейди — ва ўзи содир этган хатосини эслаб, Роббидан уялади — ‹лекин Иброҳим (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га боринглар — Аллаҳ уни халил (дўст) тутган› дейди. Улар Иброҳим (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га келадилар; у: ‹Мен у (мартаба)да эмасман› дейди — ва ўзи содир этган хатосини эслаб, Роббидан уялади — ‹лекин Мусо (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га боринглар — Аллаҳ у билан (бевосита) сўзлашган ва унга Тавротни берган› дейди. (Набий айтди:) Улар Мусо (алайҳиссалом)га келадилар; у: ‹Мен у (мартаба)да эмасман› дейди — ва ўзи содир этган хатосини эслаб, Роббидан уялади — ‹лекин Исо(нинг олди)га боринглар — Аллаҳнинг руҳи ва калимаси› дейди. Улар Исо — Аллаҳнинг руҳи ва калимаси(нинг олди)га келадилар; у: ‹Мен у (мартаба)да эмасман; лекин Муҳаммад (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га боринглар — гуноҳи аввали ва кейингиси кечирилган банда› дейди" деди. (Набий айтди:) Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Бас улар менга келадилар; мен Роббим ҳузурида изн сўрайман, менга изн берилади; мен Уни кўрганимда саждага йиқиламан; У мени — Аллаҳ хоҳлаганча — (шу ҳолда) қолдиради; кейин: ‹Эй Муҳаммад, бошингни кўтар; айт — эшитиласан; сўра — бериласан; шафоат қил — шафоатинг қабул қилинади› дейилади. Мен бошимни кўтараман ва Роббимни — Роббим менга ўргатган бир ҳамд билан — ҳамд қиламан; кейин шафоат қиламан; бас У менга бир ҳадд (чегара) белгилайди; мен уларни дўзахдан чиқараман ва жаннатга киритаман. Кейин қайтиб, саждага йиқиламан; У мени — Аллаҳ хоҳлаганча — қолдиради; кейин: ‹Бошингни кўтар, эй Муҳаммад; айт — эшитиласан; сўра — бериласан; шафоат қил — шафоатинг қабул қилинади› дейилади. Мен бошимни кўтараман ва Роббимни — У менга ўргатган ҳамд билан — ҳамд қиламан; кейин шафоат қиламан; У менга бир ҳадд белгилайди; мен уларни дўзахдан чиқараман ва жаннатга киритаман. (Набий айтди:) Учинчисидами ёки тўртинчисидами — билмайман — мен: ‹Эй Роббим, дўзахда фақат Қуръан (оятлари) тутиб қолганлар — яъни унга абадийлик вожиб бўлганлар — қолди› дейман" деди. Ибн Убайд ўз ривоятида: "Қатода: ‹Яъни унга абадийлик вожиб бўлган› деди" деди.