حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ يُوسُفَ بْنِ مَاهَكَ، عَنْ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ، قَالَ نَهَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ أَبِيعَ مَا لَيْسَ عِنْدِي . قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ . قَالَ إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ قُلْتُ لأَحْمَدَ مَا مَعْنَى نَهَى عَنْ سَلَفٍ وَبَيْعٍ قَالَ أَنْ يَكُونَ يُقْرِضُهُ قَرْضًا ثُمَّ يُبَايِعُهُ عَلَيْهِ بَيْعًا يَزْدَادُ عَلَيْهِ وَيَحْتَمِلُ أَنْ يَكُونَ يُسْلِفُ إِلَيْهِ فِي شَيْءٍ فَيَقُولُ إِنْ لَمْ يَتَهَيَّأْ عِنْدَكَ فَهُوَ بَيْعٌ عَلَيْكَ . قَالَ إِسْحَاقُ يَعْنِي ابْنَ رَاهَوَيْهِ كَمَا قَالَ قُلْتُ لأَحْمَدَ وَعَنْ بَيْعِ مَا لَمْ تَضْمَنْ قَالَ لاَ يَكُونُ عِنْدِي إِلاَّ فِي الطَّعَامِ مَا لَمْ تَقْبِضْ . قَالَ إِسْحَاقُ كَمَا قَالَ فِي كُلِّ مَا يُكَالُ أَوْ يُوزَنُ . قَالَ أَحْمَدُ إِذَا قَالَ أَبِيعُكَ هَذَا الثَّوْبَ وَعَلَىَّ خِيَاطَتُهُ وَقَصَارَتُهُ فَهَذَا مِنْ نَحْوِ شَرْطَيْنِ فِي بَيْعٍ وَإِذَا قَالَ أَبِيعُكَهُ وَعَلَىَّ خِيَاطَتُهُ فَلاَ بَأْسَ بِهِ أَوْ قَالَ أَبِيعُكَهُ وَعَلَىَّ قَصَارَتُهُ فَلاَ بَأْسَ بِهِ إِنَّمَا هُوَ شَرْطٌ وَاحِدٌ . قَالَ إِسْحَاقُ كَمَا قَالَ .
Бизга Қутайба ривоят қилди, у деди: бизга Ҳаммод ибн Зайд ривоят қилди, Айюбдан, у Юсуф ибн Моҳакдан, у Ҳаким ибн Ҳизом (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мени ўзимда йўқ нарсани сотишдан қайтардилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасандир. Исъҳоқ ибн Мансур деди: Мен Аҳмадга: «Салаф (қарз) ва савдони (биргаликда) қилишдан қайтариш нима маънони англатади?» дедим. У: «Бу — унга қарз бериб, кейин унгина (сабабли) ундан ортиғини қўшиб савдо қилишидир; яна у (киши) бир нарсада салаф (олдиндан тўлов) қилиб: «Агар сенда муҳайё бўлмаса, у сенга савдо бўлади» дейиши маъносини ҳам тутади,» деди. Исъҳоқ — яъни Ибн Роҳавайҳ — унинг айтганидек (деди). Мен Аҳмадга: «Ўзинг зомин бўлмаган (қабз қилмаган) нарсани сотиш тўғрисида (нима дейсиз)?» дедим. У: «Менинг ҳузуримда бу фақат сен қабз қилмаган таом (озиқ-овқат)да бўлади,» деди. Исъҳоқ, у (Аҳмад) айтганидек, ҳар ўлчанадиган ёки тортиладиган нарса ҳақида ҳам (шундай) деди. Аҳмад деди: Агар киши: «Сенга бу кийимни сотаман, уни тикиш ва оқартириш мен устимда» деса, бу бир савдода икки шарт туридандир. Агар: «Сенга уни сотаман, уни тикиш мен устимда» деса, унда зарари йўқ; ёки: «Сенга уни сотаман, уни оқартириш мен устимда» деса, унда ҳам зарари йўқ, чунки бу ягона шартдир. Исъҳоқ, у (Аҳмад) айтганидек (деди).