حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، أَخْبَرَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ نَافِعٍ، قَالَ انْطَلَقْتُ أَنَا وَابْنُ، عُمَرَ إِلَى أَبِي سَعِيدٍ فَحَدَّثَنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ سَمِعَتْهُ أُذُنَاىَ هَاتَانِ يَقُولُ " لاَ تَبِيعُوا الذَّهَبَ بِالذَّهَبِ إِلاَّ مِثْلاً بِمِثْلٍ وَالْفِضَّةَ بِالْفِضَّةِ إِلاَّ مِثْلاً بِمِثْلٍ لاَ يُشَفُّ بَعْضُهُ عَلَى بَعْضٍ وَلاَ تَبِيعُوا مِنْهُ غَائِبًا بِنَاجِزٍ " . قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَهِشَامِ بْنِ عَامِرٍ وَالْبَرَاءِ وَزَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَفَضَالَةَ بْنِ عُبَيْدٍ وَأَبِي بَكْرَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ وَبِلاَلٍ . قَالَ وَحَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الرِّبَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ إِلاَّ مَا رُوِيَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ كَانَ لاَ يَرَى بَأْسًا أَنْ يُبَاعَ الذَّهَبُ بِالذَّهَبِ مُتَفَاضِلاً وَالْفِضَّةُ بِالْفِضَّةِ مُتَفَاضِلاً إِذَا كَانَ يَدًا بِيَدٍ . وَقَالَ إِنَّمَا الرِّبَا فِي النَّسِيئَةِ . وَكَذَلِكَ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ شَيْءٌ مِنْ هَذَا وَقَدْ رُوِيَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ رَجَعَ عَنْ قَوْلِهِ حِينَ حَدَّثَهُ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . وَالْقَوْلُ الأَوَّلُ أَصَحُّ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ . وَرُوِيَ عَنِ ابْنِ الْمُبَارَكِ أَنَّهُ قَالَ لَيْسَ فِي الصَّرْفِ اخْتِلاَفٌ .
Бизга Аҳмад ибн Маниъ ривоят қилди, бизга Ҳусайн ибн Муҳаммад хабар берди, бизга Шайбон Яҳё ибн Абу Касирдан, у Нофедан хабар берди. У (Нофе) деди: Мен ва Ибн Умар Абу Саид ҳузурига бордик, у бизга Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Мана шу икки қулоғим эшитганки, у: «Олтинни олтинга фақат тенг-баб-тенг бўлмагунча, кумушни кумушга фақат тенг-баб-тенг бўлмагунча сотманглар; унинг баъзисини баъзисидан ортиқ қилманглар; ундан ғойиб (қўлда йўқ)ни нақд (қўлдаги)га сотманглар,» дедилар,» деб ривоят қилди. Абу Исо (Термизий) деди: Бу бобда Абу Бакр, Умар, Усмон, Абу Ҳурайра, Ҳишом ибн Омир, ал-Баро, Зайд ибн Арқам, Фазола ибн Убайд, Абу Бакра, Ибн Умар, Абуд-Дардо ва Билолллардан (ривоят) бор. У (рови) деди: Абу Саиднинг Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан рибо ҳақидаги ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобалари ва бошқа илм аҳли ҳузурида амал шунга биноандир, фақат Ибн Аббосдан ривоят қилинганки, у олтинни олтинга ортиқча, кумушни кумушга ортиқча — қўлдан-қўлга (нақд) бўлса — сотилишида зиён кўрмас эди ва: «Рибо фақат насияда (қарзда)дир,» дер эди. Унинг баъзи саҳобаларидан ҳам шунга ўхшаш нарса ривоят қилинган. Ибн Аббосдан ривоят қилинганки, Абу Саид ал-Худрий унга Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ҳадисни) айтиб бергач, у ўз сўзидан қайтган. Биринчи сўз саҳиҳроқдир. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобалари ва бошқа илм аҳли ҳузурида амал шунга биноандир, ҳамда бу Суфён ас-Саврий, Ибнул-Муборак, Шофеи, Аҳмад ва Исъҳоқнинг сўзидир. Ибнул-Муброкдан ривоят қилинганки, у: «Сарф (пул алмаштириш)да ихтилоф йўқ,» деган.