حَدَّثَنَا الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا مَعْنٌ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَيُّمَا رَجُلٍ أُعْمِرَ عُمْرَى لَهُ وَلِعَقِبِهِ فَإِنَّهَا لِلَّذِي يُعْطَاهَا لاَ تَرْجِعُ إِلَى الَّذِي أَعْطَاهَا لأَنَّهُ أَعْطَى عَطَاءً وَقَعَتْ فِيهِ الْمَوَارِيثُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَهَكَذَا رَوَى مَعْمَرٌ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ مِثْلَ رِوَايَةِ مَالِكٍ . وَرَوَى بَعْضُهُمْ عَنِ الزُّهْرِيِّ وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ " وَلِعَقِبِهِ " . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا قَالَ هِيَ لَكَ حَيَاتَكَ وَلِعَقِبِكَ . فَإِنَّهَا لِمَنْ أُعْمِرَهَا لاَ تَرْجِعُ إِلَى الأَوَّلِ . وَإِذَا لَمْ يَقُلْ لِعَقِبِكَ فَهِيَ رَاجِعَةٌ إِلَى الأَوَّلِ إِذَا مَاتَ الْمُعْمَرُ . وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَالشَّافِعِيِّ . وَرُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْعُمْرَى جَائِزَةٌ لأَهْلِهَا " . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا مَاتَ الْمُعْمَرُ فَهِيَ لِوَرَثَتِهِ وَإِنْ لَمْ تُجْعَلْ لِعَقِبِهِ . وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ .
Бизга ал-Ансорий ривоят қилди, бизга Маън ривоят қилди, бизга Молик ривоят қилди, Ибн Шиҳобдан, у Абу Саламадан, у Жобирдан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Қайси бир кишига ўзи ва зурриёти учун умро (умрбод ҳадя) қилинса, у (нарса) ўзига берилган кишига (қолади), уни берган кишига қайтмайди; чунки у (шундай) ато қилганки, унга мерос (ҳукмлари) тушган,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Шунингдек, Маъмар ва бирдан ортиқ (ровий) Зуҳрийдан Моликнинг ривоятига ўхшаш ривоят қилганлар. Уларнинг баъзилари Зуҳрийдан ривоят қилиб, унда «ва зурриёти учун» (сўзини) зикр қилмаган. Баъзи олимлар наздида амал шунга (биноан)дир; улар дедилар: агар (берувчи): «Бу сеники, ҳаётинг давомида ва зурриётинг учун,» деса, у (нарса) ўзига умро қилинган кишига (қолади), биринчи (эгасига) қайтмайди. Агар «зурриётинг учун» демаса, у (нарса) умро қилинган киши вафот этгач, биринчи (эгасига) қайтади. Бу Молик ибн Анас ва Шофеийнинг сўзидир. Бир неча йўл билан Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан ривоят қилинган: «Умро унинг эгасига жоиздир,» дедилар. Баъзи олимлар наздида амал шунга (биноан)дир; улар дедилар: умро қилинган киши вафот этса, у (нарса) — зурриёти учун қилинмаган бўлса ҳам — унинг ворисларига (қолади). Бу Суфён ас-Саврий, Аҳмад ва Ишоқнинг сўзидир.