حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مَيْمُونٍ، عَنْ أَبِي تَمِيمَةَ الْهُجَيْمِيِّ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ، عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْعِشَاءَ ثُمَّ انْصَرَفَ فَأَخَذَ بِيَدِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ حَتَّى خَرَجَ بِهِ إِلَى بَطْحَاءِ مَكَّةَ فَأَجْلَسَهُ ثُمَّ خَطَّ عَلَيْهِ خَطًّا ثُمَّ قَالَ " لاَ تَبْرَحَنَّ خَطَّكَ فَإِنَّهُ سَيَنْتَهِي إِلَيْكَ رِجَالٌ فَلاَ تُكَلِّمْهُمْ فَإِنَّهُمْ لاَ يُكَلِّمُونَكَ " . قَالَ ثُمَّ مَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَيْثُ أَرَادَ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي خَطِّي إِذْ أَتَانِي رِجَالٌ كَأَنَّهُمُ الزُّطُّ أَشْعَارُهُمْ وَأَجْسَامُهُمْ لاَ أَرَى عَوْرَةً وَلاَ أَرَى قِشْرًا وَيَنْتَهُونَ إِلَىَّ لاَ يُجَاوِزُونَ الْخَطَّ ثُمَّ يَصْدُرُونَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ لَكِنْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ جَاءَنِي وَأَنَا جَالِسٌ فَقَالَ " لَقَدْ أَرَانِي مُنْذُ اللَّيْلَةَ " . ثُمَّ دَخَلَ عَلَىَّ فِي خَطِّي فَتَوَسَّدَ فَخِذِي فَرَقَدَ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا رَقَدَ نَفَخَ فَبَيْنَا أَنَا قَاعِدٌ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُتَوَسِّدٌ فَخِذِي إِذَا أَنَا بِرِجَالٍ عَلَيْهِمْ ثِيَابٌ بِيضٌ اللَّهُ أَعْلَمُ مَا بِهِمْ مِنَ الْجَمَالِ فَانْتَهَوْا إِلَىَّ فَجَلَسَ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رَأْسِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَطَائِفَةٌ مِنْهُمْ عِنْدَ رِجْلَيْهِ ثُمَّ قَالُوا بَيْنَهُمْ مَا رَأَيْنَا عَبْدًا قَطُّ أُوتِيَ مِثْلَ مَا أُوتِيَ هَذَا النَّبِيُّ إِنَّ عَيْنَيْهِ تَنَامَانِ وَقَلْبُهُ يَقْظَانُ اضْرِبُوا لَهُ مَثَلاً مَثَلُ سَيِّدٍ بَنَى قَصْرًا ثُمَّ جَعَلَ مَأْدُبَةً فَدَعَا النَّاسَ إِلَى طَعَامِهِ وَشَرَابِهِ فَمَنْ أَجَابَهُ أَكَلَ مِنْ طَعَامِهِ وَشَرِبَ مِنْ شَرَابِهِ وَمَنْ لَمْ يُجِبْهُ عَاقَبَهُ أَوْ قَالَ عَذَّبَهُ - ثُمَّ ارْتَفَعُوا وَاسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ ذَلِكَ فَقَالَ " سَمِعْتَ مَا قَالَ هَؤُلاَءِ وَهَلْ تَدْرِي مَنْ هَؤُلاَءِ " . قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ . قَالَ " هُمُ الْمَلاَئِكَةُ فَتَدْرِي مَا الْمَثَلُ الَّذِي ضَرَبُوا " . قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ . قَالَ " الْمَثَلُ الَّذِي ضَرَبُوا الرَّحْمَنُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى بَنَى الْجَنَّةَ وَدَعَا إِلَيْهَا عِبَادَهُ فَمَنْ أَجَابَهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ وَمَنْ لَمْ يُجِبْهُ عَاقَبَهُ أَوْ عَذَّبَهُ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ وَأَبُو تَمِيمَةَ هُوَ الْهُجَيْمِيُّ وَاسْمُهُ طَرِيفُ بْنُ مُجَالِدٍ وَأَبُو عُثْمَانَ النَّهْدِيُّ اسْمُهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُلٍّ وَسُلَيْمَانُ التَّيْمِيُّ قَدْ رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ عَنْهُ مُعْتَمِرٌ وَهُوَ سُلَيْمَانُ بْنُ طَرْخَانَ وَلَمْ يَكُنْ تَيْمِيًّا وَإِنَّمَا كَانَ يَنْزِلُ بَنِي تَيْمٍ فَنُسِبَ إِلَيْهِمْ . قَالَ عَلِيٌّ قَالَ يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ مَا رَأَيْتُ أَخْوَفَ لِلَّهِ تَعَالَى مِنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ .
Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, у деди: бизга Ибн Абу Адий ривоят қилди, у Жаъфар ибн Маймундан, у Абу Тамима ал-Ҳужаймийдан, у Абу Усмондан, у Ибн Масъуддан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) хуфтон намозини ўқиб, сўнг қайтдилар ва Абдуллаҳ ибн Масъуднинг қўлидан ушлаб, уни Макка ботқоғига (Батҳосига) олиб чиқдилар. Уни ўтқазиб, атрофига бир чизиқ чиздилар, сўнг дедилар: «Чизиғингдан асло чиқма, чунки олдингга (баъзи) кишилар келади; улар билан гаплашма, улар ҳам сен билан гаплашмайди.» У деди: Сўнг Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) хоҳлаган томонларига кетдилар. Мен чизиғимда ўтирган эдим, олдимга гўё зутт (ҳинду) қавмига ўхшаган, сочлари ва баданлари (билан қопланган) кишилар келди; уларда на авратни, на (бадан) терисини кўрардим. Улар менинг олдимга етиб келар, лекин чизиқдан ўтмас, сўнг Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) томон қайтиб кетардилар. Тун охирига етганда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) мен ўтирган ҳолимда ёнимга келдилар ва: «Тун бўйи (чарчамай) турибман,» дедилар. Сўнг чизиғимга кириб, сонимни ёстиқ қилиб ухладилар — Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ухлаганларида хуррак тортардилар. Мен ўтирган, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) эса сонимни ёстиқ қилган ҳолатда турганда, бирдан оқ кийимли кишиларни кўрдим — Аллаҳ уларнинг гўзаллигини билувчироқдир. Улар менинг олдимга етиб келдилар, улардан бир гуруҳи Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг бош томонларида, бир гуруҳи оёқ томонларида ўтирди. Сўнг ўзаро дедилар: «Биз бу Набийга берилган нарса берилган бирорта қулни ҳеч кўрмадик; унинг кўзлари ухлайди, лекин қалби уйғоқ. Унга бир масал келтиринглар: у шундай бир ҳожага ўхшайдики, у бир қаср қурди, сўнг зиёфат бериб, одамларни ўз таоми ва шаробига даъват қилди. Ким унга ижобат қилса, таомидан еди ва шаробидан ичди; ким ижобат қилмаса, уни жазолади — ё «азоблади» деди.» Сўнг улар кўтарилиб (кетдилар), шу пайт Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) уйғониб, дедилар: «Буларнинг айтганини эшитдингми? Булар кимлигини биласанми?» Мен: «Аллаҳ ва Расули билувчироқдир,» дедим. У: «Улар малоикалардир. Улар келтирган масал нима эканини биласанми?» дедилар. Мен: «Аллаҳ ва Расули билувчироқдир,» дедим. У: «Улар келтирган масал шуки: ар-Раҳмон (табарока ва таоло) жаннатни бино қилди ва бандаларини унга даъват қилди. Ким унга ижобат қилса, жаннатга киради; ким ижобат қилмаса, уни жазолайди ёки азоблайди,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис шу йўл билан ҳасан саҳиҳ ғарибдир. Абу Тамима — ал-Ҳужаймийдир, исми Тариф ибн Мужолид. Абу Усмон ан-Наҳдийнинг исми Абдураҳмон ибн Мулл. Бу ҳадисни ундан Сулаймон ат-Таймий ҳам ривоят қилган; уни Муътамир ривоят қилган — у Сулаймон ибн Тархондир, таймий эмас эди, фақат Бану Тайм (қабиласи)га тушиб тургани учун уларга нисбат берилган. Али деди: Яҳё ибн Саид деди: Сулаймон ат-Таймийдан кўра Аллаҳ таолодан қўрқувчироқ кишини кўрмадим.