Сунани Термизий — 2943-ҳадис

Қироат китоби · Қуръан етти ҳарфда нозил бўлгани

2943-ҳадисСунани Термизий · Қироат китоби

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ، وَغَيْرُ، وَاحِدٍ، قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيِّ، أَخْبَرَاهُ أَنَّهُمَا، سَمِعَا عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، يَقُولُ مَرَرْتُ بِهِشَامِ بْنِ حَكِيمِ بْنِ حِزَامٍ وَهُوَ يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ فِي حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَمَعْتُ قِرَاءَتَهُ فَإِذَا هُوَ يَقْرَأُ عَلَى حُرُوفٍ كَثِيرَةٍ لَمْ يُقْرِئْنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكِدْتُ أُسَاوِرُهُ فِي الصَّلاَةِ فَنَظَرْتُهُ حَتَّى سَلَّمَ فَلَمَّا سَلَّمَ لَبَّبْتُهُ بِرِدَائِهِ فَقُلْتُ مَنْ أَقْرَأَكَ هَذِهِ السُّورَةَ الَّتِي سَمِعْتُكَ تَقْرَؤُهَا فَقَالَ أَقْرَأَنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏.‏ قُلْتُ لَهُ كَذَبْتَ وَاللَّهِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَهُوَ أَقْرَأَنِي هَذِهِ السُّورَةَ الَّتِي تَقْرَؤُهَا ‏.‏ فَانْطَلَقْتُ أَقُودُهُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي سَمِعْتُ هَذَا يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ عَلَى حُرُوفٍ لَمْ تُقْرِئْنِيهَا وَأَنْتَ أَقْرَأْتَنِي سُورَةَ الْفُرْقَانِ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَرْسِلْهُ يَا عُمَرُ اقْرَأْ يَا هِشَامُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَرَأَ عَلَيْهِ الْقِرَاءَةَ الَّتِي سَمِعْتُهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اقْرَأْ يَا عُمَرُ ‏"‏ ‏.‏ فَقَرَأْتُ بِالْقِرَاءَةَ الَّتِي أَقْرَأَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ أُنْزِلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنْهُ ‏"‏ ‏.‏ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَدْ رَوَى مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ إِلاَّ أَنَّهُ لَمْ يَذْكُرْ فِيهِ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ ‏.‏

Бизга ал-Ҳасан ибн Али ал-Халлол ва бошқа бир неча киши ривоят қилиб, улар дедилар: бизга Абдурраззоқ ривоят қилиб, бизга Маъмар хабар бериб, у аз-Зуҳрийдан, у Урва ибн аз-Зубайрдан, у ал-Мисвар ибн Махрама ва Абдурраҳмон ибн Абд ал-Қорийдан (ривоят қилдики), бу иккиси унга хабар беришларича, улар Умар ибнул-Хаттоб (розияллаҳу анҳу)нинг шундай деяётганини эшитдилар: мен Ҳишом ибн Ҳаким ибн Ҳизомнинг ёнидан ўтдим, у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳаётликларида Фурқон сурасини ўқиётган эди. Мен унинг қироатига қулоқ солдим ва у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) менга ўқитмаган кўплаб ҳарфлар (қироатлар) билан ўқиётганини (эшитдим). Мен намознинг ўзида унга ташланай деб қолдим, аммо у салом бергунича кутиб турдим. Салом берганида, ридосидан тутиб олдим ва: «Сен ўқиётганингни эшитганим бу сурани сенга ким ўқитди?» дедим. У: «Буни менга Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўқитдилар,» деди. (Умар) деди: мен унга: «Ёлғон айтдинг! Аллаҳга қасамки, менга сен ўқиётган бу сурани Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўқитганлар,» дедим. Шунда мен уни етаклаб Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдиларига олиб бордим ва: «Эй Аллаҳнинг Расули, мен буни Фурқон сурасини сиз менга ўқитмаган ҳарфлар билан ўқиётганини эшитдим, ҳолбуки Фурқон сурасини менга сиз ўқитгансиз,» дедим. Шунда Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Уни қўйиб юбор, эй Умар. Ўқи, эй Ҳишом,» дедилар. У эса мен эшитган қироатни ўқиб берди. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Шу тарзда нозил қилинган,» дедилар. Сўнг Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Ўқи, эй Умар,» дедилар. Мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўқитган қироат билан ўқидим. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Шу тарзда нозил қилинган,» дедилар. Сўнг Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Албатта бу Қуръан етти ҳарф (қироат) билан нозил қилинган, бас, ундан осон бўлганини ўқинглар,» дедилар. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Молик ибн Анас аз-Зуҳрийдан шу иснод билан бунга ўхшашини ривоят қилган, фақат унда ал-Мисвар ибн Махрамани зикр қилмаган.

Ўхшаш ҳадислар

Мавзуси яқин ҳадислар — бошқа тўпламлардан ҳам

Саҳиҳул Бухорий, 6936-ҳадисМуртадлар ҳукми

Сенга бу сурани ким ўқитди? Уни менга Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўқитди Ёлғон айтдинг, валлаҳи, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) менга сени ўқиётганини эшитган шу сурани (бошқача) ўқитган…

Сунани Насоий, 936-ҳадисНамозни бошлаш китоби

Бу сурани сенга ким ўқитди? Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам), Ёлғон айтдинг, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) сенга буни шундай ўқитмаган, Эй Расулуллаҳ, сиз менга Фурқон сурасини ўқитган эдингиз,…

Сунани Насоий, 938-ҳадисНамозни бошлаш китоби

Сен ўқиётганингни мен эшитган бу сурани сенга ким ўқитди? Буни менга Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўқитдилар, Ёлғон айтдинг, Аллаҳга қасамки, сен ўқиётганингни мен эшитган бу сурани менга Расулуллаҳ…

Сунани Насоий, 937-ҳадисНамозни бошлаш китоби

Эй Расулуллаҳ, мен бу (киши)нинг Фурқон сурасини сиз менга ўқитганингиздан бошқача ўқиётганини эшитдим, Ўқигин, Шундай нозил қилинган, Ўқигин, Шундай нозил қилинган. Албатта, бу Қуръан етти ҳарф (қироат)да…

Саҳиҳи Муслим, 1899-ҳадисМусофир намози

Эй Расулуллаҳ, мен буни — Сен менга ўқитганингдан бошқача қилиб — Фурқон сурасини ўқиётган ҳолда эшитдим Уни қўйвор. Ўқи Мана шундай нозил қилинган Ўқи Мана шундай нозил қилинган. Албатта бу Қуръан етти ҳарф…

Саҳиҳул Бухорий, 7550-ҳадисТавҳид китоби

м. Мен уни етаклаб Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига олиб бордим ва: "Мен буни Фурқон сурасини — сен менга ўқитмаган ҳарфлар билан — ўқиётганини эшитдим" дедим. У: "Уни қўйиб юбор. Ўқи, эй…