حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ الْمُخْتَارِ، عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مِنْ غُسْلِهِ الْغُسْلُ وَمِنْ حَمْلِهِ الْوُضُوءُ " . يَعْنِي الْمَيِّتَ . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عَلِيٍّ وَعَائِشَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ مَوْقُوفًا . وَقَدِ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الَّذِي يُغَسِّلُ الْمَيِّتَ فَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ إِذَا غَسَّلَ مَيِّتًا فَعَلَيْهِ الْغُسْلُ . وَقَالَ بَعْضُهُمْ عَلَيْهِ الْوُضُوءُ . وَقَالَ مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ أَسْتَحِبُّ الْغُسْلَ مِنْ غُسْلِ الْمَيِّتِ وَلاَ أَرَى ذَلِكَ وَاجِبًا . وَهَكَذَا قَالَ الشَّافِعِيُّ . وَقَالَ أَحْمَدُ مَنْ غَسَّلَ مَيِّتًا أَرْجُو أَنْ لاَ يَجِبَ عَلَيْهِ الْغُسْلُ وَأَمَّا الْوُضُوءُ فَأَقَلُّ مَا قِيلَ فِيهِ . وَقَالَ إِسْحَاقُ لاَ بُدَّ مِنَ الْوُضُوءِ . قَالَ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ أَنَّهُ قَالَ لاَ بَأْسَ أَنْ لاَ يَغْتَسِلَ وَلاَ يَتَوَضَّأَ مَنْ غَسَّلَ الْمَيِّتَ .
Бизга Муҳаммад ибн Абдулмалик ибн Абиш-Шавориб ривоят қилди, у деди: бизга Абдулазиз ибн ал-Мухтор ривоят қилди, Суҳайл ибн Абу Солиҳдан, у отасидан, у Абу Ҳурайрадан (ривоят қилдики), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Уни ювган кишига ғусл, кўтарган кишига таҳорат лозим,» дедилар. Яъни маййитни (ювган ва кўтарган киши ҳақида). (Термизий) деди: бу бобда Али ва Оишадан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо (Термизий) деди: Абу Ҳурайранинг ҳадиси ҳасандир, бу Абу Ҳурайрадан мавқуф (саҳобий сўзи) сифатида ҳам ривоят қилинган. Илм аҳли маййитни ювган киши ҳақида ихтилоф қилишган: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг баъзи саҳобалари ва бошқалардан иборат баъзи илм аҳли: «Маййитни ювса, унга ғусл лозим,» деди. Баъзилари: «Унга таҳорат лозим,» деди. Молик ибн Анас: «Мен маййитни ювгандан кейин ғусл қилишни мустаҳаб кўраман, лекин уни вожиб деб билмайман,» деди. Шофеий ҳам шундай деди. Аҳмад: «Ким маййитни ювса, унга ғусл вожиб бўлмаслигини умид қиламан, таҳоратга келсак, у ҳақда айтилганларнинг энг камидир,» деди. Ишоқ: «Таҳорат шарт,» деди. (Термизий) деди: Абдуллаҳ ибн ал-Муборакдан ривоят қилинишича, у: «Маййитни ювган киши ғусл ҳам, таҳорат ҳам қилмаслигида зарар йўқ,» деган.