Ов қилиш

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، قَالَ سَأَلْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ إِنِّي أُرْسِلُ الْكِلاَبَ الْمُعَلَّمَةَ فَتُمْسِكُ عَلَىَّ أَفَآكُلُ قَالَ ‏"‏ إِذَا أَرْسَلْتَ الْكِلاَبَ الْمُعَلَّمَةَ وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ فَكُلْ مِمَّا أَمْسَكْنَ عَلَيْكَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ وَإِنْ قَتَلْنَ قَالَ ‏"‏ وَإِنْ قَتَلْنَ مَا لَمْ يَشْرَكْهَا كَلْبٌ لَيْسَ مِنْهَا ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ أَرْمِي بِالْمِعْرَاضِ فَأُصِيبُ أَفَآكُلُ قَالَ ‏"‏ إِذَا رَمَيْتَ بِالْمِعْرَاضِ وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ فَأَصَابَ فَخَزَقَ فَكُلْ وَإِنْ أَصَابَ بِعَرْضِهِ فَلاَ تَأْكُلْ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Исо ривоят қилди, бизга Жарир Мансурдан, у Иброҳимдан, у Ҳаммомдан, у Адий ибн Ҳотимдан ривоят қилди: У: «Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан сўраб: ‹Мен ўргатилган итларни қўйиб юбораман, улар мен учун (овни) ушлаб беради, мен еявераманми?› дедим. У: ‹Ўргатилган итларни қўйиб юборганингда ва Аллаҳнинг исмини зикр қилганингда, улар сен учун ушлаб берган нарсадан е›, деди. Мен: ‹Агар улар ўлдирган бўлса-чи?› дедим. У: ‹Агар ўлдирган бўлса ҳам — токи уларга ўзидан бошқа ит қўшилмаган бўлса (е)›, деди. Мен: ‹Мен ўқ-ёй учини (миърод) отаман ва тегизаман, еявераманми?› дедим. У: ‹Миъродни отганингда ва Аллаҳнинг исмини зикр қилганингда, у тегиб тешиб ўтса — е, агар унинг ён томони билан тегса — ема›, деди», деди.

حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ بَيَانٍ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، قَالَ سَأَلْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ إِنَّا نَصِيدُ بِهَذِهِ الْكِلاَبِ فَقَالَ لِي ‏ "‏ إِذَا أَرْسَلْتَ كِلاَبَكَ الْمُعَلَّمَةَ وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ عَلَيْهَا فَكُلْ مِمَّا أَمْسَكْنَ عَلَيْكَ وَإِنْ قَتَلَ إِلاَّ أَنْ يَأْكُلَ الْكَلْبُ فَإِنْ أَكَلَ الْكَلْبُ فَلاَ تَأْكُلْ فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ يَكُونَ إِنَّمَا أَمْسَكَهُ عَلَى نَفْسِهِ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Ҳаннод ибн Сарий ривоят қилди, бизга Ибн Фузайл Баёндан, у Омирдан, у Адий ибн Ҳотимдан ривоят қилди: У: «Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан сўраб: ‹Биз мана шу итлар билан ов қиламиз›, дедим. У менга: ‹Ўргатилган итларингни қўйиб юборганингда ва уларга Аллаҳнинг исмини зикр қилганингда, улар сен учун ушлаб берган нарсадан е, гарчи (ит) ўлдирган бўлса ҳам — токи ит (овни) емаган бўлса. Агар ит еган бўлса, ема, чунки мен унинг овни фақат ўзи учун ушлаган бўлишидан қўрқаман›, деди», деди.

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ عَاصِمٍ الأَحْوَلِ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِذَا رَمَيْتَ بِسَهْمِكَ وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ فَوَجَدْتَهُ مِنَ الْغَدِ وَلَمْ تَجِدْهُ فِي مَاءٍ وَلاَ فِيهِ أَثَرٌ غَيْرَ سَهْمِكَ فَكُلْ وَإِذَا اخْتَلَطَ بِكِلاَبِكَ كَلْبٌ مِنْ غَيْرِهَا فَلاَ تَأْكُلْ لاَ تَدْرِي لَعَلَّهُ قَتَلَهُ الَّذِي لَيْسَ مِنْهَا ‏"‏ ‏.‏

Бизга Мусо ибн Исмоил ривоят қилди, бизга Ҳаммод Осим ал-Аҳвалдан, у Шаъбийдан, у Адий ибн Ҳотимдан ривоят қилди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Ўқингни отиб, Аллаҳнинг исмини зикр қилсанг ва уни эртаси куни сувда эмас, балки ўзингнинг ўқингдан бошқа бирор асарсиз топсанг — е. Агар итларингга бошқа бир ит қўшилиб қолса, ема, балки уни ўзингдан бошқа (ит) ўлдирган бўлиши мумкин, билмайсан», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ، أَخْبَرَنِي عَاصِمٌ الأَحْوَلُ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِذَا وَقَعَتْ رَمِيَّتُكَ فِي مَاءٍ فَغَرِقَ فَمَاتَ فَلاَ تَأْكُلْ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Яҳё ибн Форис ривоят қилди, бизга Аҳмад ибн Ҳанбал ривоят қилди, бизга Яҳё ибн Закариё ибн Абу Зоида ривоят қилди, менга Осим ал-Аҳвал Шаъбийдан, у Адий ибн Ҳотимдан хабар берди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Отган овинг сувга тушиб, ғарқ бўлиб ўлса — ема», дедилар.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا مُجَالِدٌ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ مَا عَلَّمْتَ مِنْ كَلْبٍ أَوْ بَازٍ ثُمَّ أَرْسَلْتَهُ وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ فَكُلْ مِمَّا أَمْسَكَ عَلَيْكَ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ وَإِنْ قَتَلَ قَالَ ‏"‏ إِذَا قَتَلَهُ وَلَمْ يَأْكُلْ مِنْهُ شَيْئًا فَإِنَّمَا أَمْسَكَهُ عَلَيْكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ الْبَازُ إِذَا أَكَلَ فَلاَ بَأْسَ بِهِ وَالْكَلْبُ إِذَا أَكَلَ كُرِهَ وَإِنْ شَرِبَ الدَّمَ فَلاَ بَأْسَ بِهِ ‏.‏

Бизга Усмон ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ ибн Нумайр ривоят қилди, бизга Мужолид Шаъбийдан, у Адий ибн Ҳотимдан ривоят қилди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Итни ёки лочинни ўргатиб, сўнг уни қўйиб юборсанг ва Аллаҳнинг исмини зикр қилсанг — у сен учун ушлаб берган нарсадан е», дедилар. Мен: «Агар ўлдирса-чи?» дедим. У: «Уни ўлдириб, ундан бирор нарса емаган бўлса, демак уни фақат сен учун ушлаган», дедилар. Абу Довуд айтди: Лочин еганда зарари йўқ, аммо ит еганда макруҳ бўлади, агар қон ичган бўлса зарари йўқ.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ عَمْرٍو، عَنْ بُسْرِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيِّ، عَنْ أَبِي ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي صَيْدِ الْكَلْبِ ‏ "‏ إِذَا أَرْسَلْتَ كَلْبَكَ وَذَكَرْتَ اسْمَ اللَّهِ فَكُلْ وَإِنْ أَكَلَ مِنْهُ وَكُلْ مَا رَدَّتْ عَلَيْكَ يَدَاكَ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Исо ривоят қилди, бизга Ҳушайм ривоят қилди, бизга Довуд ибн Амр Буср ибн Убайдуллаҳдан, у Абу Идрис ал-Хавлонийдан, у Абу Саълаба ал-Хушанийдан ривоят қилди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ит ови ҳақида: «Итингни қўйиб юборганингда ва Аллаҳнинг исмини зикр қилганингда — е, гарчи (ит) ундан еган бўлса ҳам. Қўлларинг сенга қайтарган нарсани ҳам е», дедилар.

حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ مُعَاذِ بْنِ خُلَيْفٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا دَاوُدُ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَحَدُنَا يَرْمِي الصَّيْدَ فَيَقْتَفِي أَثَرَهُ الْيَوْمَيْنِ وَالثَّلاَثَةَ ثُمَّ يَجِدُهُ مَيِّتًا وَفِيهِ سَهْمُهُ أَيَأْكُلُ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ إِنْ شَاءَ ‏"‏ ‏.‏ أَوْ قَالَ ‏"‏ يَأْكُلُ إِنْ شَاءَ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Ҳусайн ибн Муоз ибн Хулайф ривоят қилди, бизга Абдулаъло ривоят қилди, бизга Довуд Омирдан, у Адий ибн Ҳотимдан ривоят қилди: У: «Эй Аллаҳнинг Расули, биримиз овни отади, сўнг унинг изидан икки-уч кун эргашади, кейин уни ўлган ҳолда, ичида ўқи билан топади. Уни ейсизми?» деди. У: «Ҳа, хоҳласа», дедилар. Ёки: «Хоҳласа ейди», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي السَّفَرِ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، قَالَ قَالَ عَدِيُّ بْنُ حَاتِمٍ سَأَلْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْمِعْرَاضِ فَقَالَ ‏"‏ إِذَا أَصَابَ بِحَدِّهِ فَكُلْ وَإِذَا أَصَابَ بِعَرْضِهِ فَلاَ تَأْكُلْ فَإِنَّهُ وَقِيذٌ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ أُرْسِلُ كَلْبِي ‏.‏ قَالَ ‏"‏ إِذَا سَمَّيْتَ فَكُلْ وَإِلاَّ فَلاَ تَأْكُلْ وَإِنْ أَكَلَ مِنْهُ فَلاَ تَأْكُلْ فَإِنَّمَا أَمْسَكَ لِنَفْسِهِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ أُرْسِلُ كَلْبِي فَأَجِدُ عَلَيْهِ كَلْبًا آخَرَ فَقَالَ ‏"‏ لاَ تَأْكُلْ لأَنَّكَ إِنَّمَا سَمَّيْتَ عَلَى كَلْبِكَ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Касир ривоят қилди, бизга Шуъба Абдуллаҳ ибн Абус Сафардан, у Шаъбийдан ривоят қилди: Адий ибн Ҳотим айтди: «Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан миърод (учли таёқ) ҳақида сўрадим. У: ‹Унинг ўткир учи билан тегса — е, ён томони билан тегса — ема, чунки у зарб билан ўлдирилган (мавқудза)дир›, дедилар. Мен: ‹Итимни қўйиб юбораман›, дедим. У: ‹Аллаҳнинг исмини айтсанг — е, акс ҳолда ема. Агар ит ундан еган бўлса, ема, чунки у фақат ўзи учун ушлаган›, дедилар. Мен: ‹Итимни қўйиб юбораман, сўнг унинг устида бошқа бир итни топаман›, дедим. У: ‹Ема, чунки сен фақат ўз итинг устига (Аллаҳнинг исмини) айтгансан›, дедилар», деди.