1-bob

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ لاَ يَزَالُ هَذَا الدِّينُ عَزِيزًا إِلَى اثْنَىْ عَشَرَ خَلِيفَةً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَكَبَّرَ النَّاسُ وَضَجُّوا ثُمَّ قَالَ كَلِمَةً خَفِيَّةً قُلْتُ لأَبِي يَا أَبَةِ مَا قَالَ قَالَ ‏"‏ كُلُّهُمْ مِنْ قُرَيْشٍ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Мусо ибн Исмоил ривоят қилди, бизга Вуҳайб ривоят қилди, бизга Довуд ривоят қилди, у Омирдан, у Жобир ибн Самурадан: У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг шундай деганларини эшитдим: «Бу Дийн ўн икки халифагача азиз бўлиб тураверади». У деди: Шунда одамлар такбир айтишди ва шовқин кўтаришди, сўнг у (Расулуллаҳ) бир сўзни пичирлаб айтди. Мен отамга: ‹Эй ота, у нима деди?› дедим. У: ‹Уларнинг ҳаммаси Қурайшдан› деди.

حَدَّثَنَا ابْنُ نُفَيْلٍ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ خَيْثَمَةَ، حَدَّثَنَا الأَسْوَدُ بْنُ سَعِيدٍ الْهَمْدَانِيُّ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، بِهَذَا الْحَدِيثِ زَادَ فَلَمَّا رَجَعَ إِلَى مَنْزِلِهِ أَتَتْهُ قُرَيْشٌ فَقَالُوا ثُمَّ يَكُونُ مَاذَا قَالَ ‏ "‏ ثُمَّ يَكُونُ الْهَرْجُ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Ибн Нуфайл ривоят қилди, бизга Зуҳайр ривоят қилди, бизга Зиёд ибн Хайсама ривоят қилди, бизга Асвад ибн Саид ал-Ҳамдоний ривоят қилди, у Жобир ибн Самурадан ушбу ҳадисни ривоят қилди ва шуни қўшди: У ўз манзилига қайтганида, Қурайш унинг олдига келди ва: ‹Кейин нима бўлади?› дейишди. У: ‹Кейин ҳараж (қонли тўқнашувлар) бўлади› деди.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ عُبَيْدٍ، حَدَّثَهُمْ ح، وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ، - يَعْنِي ابْنَ عَيَّاشٍ ح وَحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ سُفْيَانَ، ح وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا زَائِدَةُ، ح وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ فِطْرٍ، - الْمَعْنَى وَاحِدٌ - كُلُّهُمْ عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ زِرٍّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لَوْ لَمْ يَبْقَ مِنَ الدُّنْيَا إِلاَّ يَوْمٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ زَائِدَةُ فِي حَدِيثِهِ ‏"‏ لَطَوَّلَ اللَّهُ ذَلِكَ الْيَوْمَ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ اتَّفَقُوا ‏"‏ حَتَّى يَبْعَثَ فِيهِ رَجُلاً مِنِّي ‏"‏ ‏.‏ أَوْ ‏"‏ مِنْ أَهْلِ بَيْتِي يُوَاطِئُ اسْمُهُ اسْمِي وَاسْمُ أَبِيهِ اسْمَ أَبِي ‏"‏ ‏.‏ زَادَ فِي حَدِيثِ فِطْرٍ ‏"‏ يَمْلأُ الأَرْضَ قِسْطًا وَعَدْلاً كَمَا مُلِئَتْ ظُلْمًا وَجَوْرًا ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ فِي حَدِيثِ سُفْيَانَ ‏"‏ لاَ تَذْهَبُ أَوْ لاَ تَنْقَضِي الدُّنْيَا حَتَّى يَمْلِكَ الْعَرَبَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ بَيْتِي يُوَاطِئُ اسْمُهُ اسْمِي ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ لَفْظُ عُمَرَ وَأَبِي بَكْرٍ بِمَعْنَى سُفْيَانَ ‏.‏

Бизга Мусаддад ривоят қилди, унга Умар ибн Убайд ривоят қилди (ҳ); ва бизга Муҳаммад ибн ал-Ало ривоят қилди, бизга Абу Бакр — яъни ибн Айёш — ривоят қилди (ҳ); ва бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Яҳё ривоят қилди, у Суфёндан (ҳ); ва бизга Аҳмад ибн Иброҳим ривоят қилди, бизга Убайдуллаҳ ибн Мусо ривоят қилди, бизга Зоида хабар берди (ҳ); ва бизга Аҳмад ибн Иброҳим ривоят қилди, менга Убайдуллаҳ ибн Мусо ривоят қилди, у Фитрдан — маъно бир хил — уларнинг ҳаммаси Осимдан, у Зиррдан, у Абдуллаҳдан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан: У деди: «Агар дунёдан бир кунгина қолса ҳам». Зоида ўз ҳадисида: «Аллаҳ ўша кунни узайтирар эди» деди. Сўнг улар мувофиқ бўлишди: «Токи у (кун) ичида мендан бир кишини чиқаргунича» ёки «менинг аҳли байтимдан, унинг исми менинг исмимга, отасининг исми отамнинг исмига мувофиқ келадиган кишини». Фитр ҳадисида шуни қўшди: «У ерни адолат ва инсоф билан тўлдирар, худди у зулм ва жабр билан тўлдирилганидек». Суфён ҳадисида эса: «Менинг аҳли байтимдан, исми менинг исмимга мувофиқ келадиган киши арабларга ҳукмронлик қилмагунча дунё кетмайди ёки тугамайди» деди. Абу Довуд деди: Умар ва Абу Бакрнинг лафзи Суфённинг маъносида.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ دُكَيْنٍ، حَدَّثَنَا فِطْرٌ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ أَبِي بَزَّةَ، عَنْ أَبِي الطُّفَيْلِ، عَنْ عَلِيٍّ، - رضى الله تعالى عنه - عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لَوْ لَمْ يَبْقَ مِنَ الدَّهْرِ إِلاَّ يَوْمٌ لَبَعَثَ اللَّهُ رَجُلاً مِنْ أَهْلِ بَيْتِي يَمْلأُهَا عَدْلاً كَمَا مُلِئَتْ جَوْرًا ‏"‏ ‏.‏

Бизга Усмон ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга ал-Фазл ибн Дукайн ривоят қилди, бизга Фитр ривоят қилди, у Қосим ибн Абу Баззадан, у Абут-Туфайлдан, у Алидан — розияллаҳу таоло анҳу — у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан: У деди: «Агар замондан бир кунгина қолса ҳам, Аллаҳ менинг аҳли байтимдан бир кишини чиқарар, у (ер)ни адолат билан тўлдирар, худди у жабр билан тўлдирилганидек».

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّقِّيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو الْمَلِيحِ الْحَسَنُ بْنُ عُمَرَ، عَنْ زِيَادِ بْنِ بَيَانٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ نُفَيْلٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ الْمَهْدِيُّ مِنْ عِتْرَتِي مِنْ وَلَدِ فَاطِمَةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ وَسَمِعْتُ أَبَا الْمَلِيحِ يُثْنِي عَلَى عَلِيِّ بْنِ نُفَيْلٍ وَيَذْكُرُ مِنْهُ صَلاَحًا ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Иброҳим ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ ибн Жаъфар ар-Раққий ривоят қилди, бизга Абул-Малиҳ ал-Ҳасан ибн Умар ривоят қилди, у Зиёд ибн Баёндан, у Али ибн Нуфайлдан, у Саид ибн ал-Мусайябдан, у Умму Саламадан: У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг шундай деганларини эшитдим: «Маҳдий менинг итратимдан, Фотиманинг фарзандларидан бўлади». Абдуллаҳ ибн Жаъфар деди: Мен Абул-Малиҳнинг Али ибн Нуфайлни мақтаб, ундаги солиҳликни зикр қилганини эшитдим.

حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ تَمَّامِ بْنِ بَزِيعٍ، حَدَّثَنَا عِمْرَانُ الْقَطَّانُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ الْمَهْدِيُّ مِنِّي أَجْلَى الْجَبْهَةِ أَقْنَى الأَنْفِ يَمْلأُ الأَرْضَ قِسْطًا وَعَدْلاً كَمَا مُلِئَتْ جَوْرًا وَظُلْمًا يَمْلِكُ سَبْعَ سِنِينَ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Саҳл ибн Таммом ибн Базиъ ривоят қилди, бизга Имрон ал-Қаттон ривоят қилди, у Қатодадан, у Абу Назрадан, у Абу Саид ал-Худрийдан: У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Маҳдий мендан бўлиб, пешонаси кенг, бурни қирра бўлади. У ерни адолат ва инсоф билан тўлдирар, худди у жабр ва зулм билан тўлдирилганидек. У етти йил ҳукмронлик қилади» деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ صَالِحٍ أَبِي الْخَلِيلِ، عَنْ صَاحِبٍ، لَهُ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ يَكُونُ اخْتِلاَفٌ عِنْدَ مَوْتِ خَلِيفَةٍ فَيَخْرُجُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ هَارِبًا إِلَى مَكَّةَ فَيَأْتِيهِ نَاسٌ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ فَيُخْرِجُونَهُ وَهُوَ كَارِهٌ فَيُبَايِعُونَهُ بَيْنَ الرُّكْنِ وَالْمَقَامِ وَيُبْعَثُ إِلَيْهِ بَعْثٌ مِنَ الشَّامِ فَيُخْسَفُ بِهِمْ بِالْبَيْدَاءِ بَيْنَ مَكَّةَ وَالْمَدِينَةِ فَإِذَا رَأَى النَّاسُ ذَلِكَ أَتَاهُ أَبْدَالُ الشَّامِ وَعَصَائِبُ أَهْلِ الْعِرَاقِ فَيُبَايِعُونَهُ بَيْنَ الرُّكْنِ وَالْمَقَامِ ثُمَّ يَنْشَأُ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ أَخْوَالُهُ كَلْبٌ فَيَبْعَثُ إِلَيْهِمْ بَعْثًا فَيَظْهَرُونَ عَلَيْهِمْ وَذَلِكَ بَعْثُ كَلْبٍ وَالْخَيْبَةُ لِمَنْ لَمْ يَشْهَدْ غَنِيمَةَ كَلْبٍ فَيَقْسِمُ الْمَالَ وَيَعْمَلُ فِي النَّاسِ بِسُنَّةِ نَبِيِّهِمْ صلى الله عليه وسلم وَيُلْقِي الإِسْلاَمُ بِجِرَانِهِ إِلَى الأَرْضِ فَيَلْبَثُ سَبْعَ سِنِينَ ثُمَّ يُتَوَفَّى وَيُصَلِّي عَلَيْهِ الْمُسْلِمُونَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ قَالَ بَعْضُهُمْ عَنْ هِشَامٍ ‏"‏ تِسْعَ سِنِينَ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ ‏"‏ سَبْعَ سِنِينَ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ривоят қилди, бизга Муоз ибн Ҳишом ривоят қилди, менга отам ривоят қилди, у Қатодадан, у Солиҳ Абул-Халийдан, у ўзининг бир шеригидан, у Умму Саламадан — Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг завжасидан — у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан: У деди: «Бир халифанинг ўлими пайтида ихтилоф бўлади. Шунда Мадина аҳлидан бир киши Маккага қочиб чиқади. Макка аҳлидан баъзи одамлар унинг олдига келади ва уни истамаса-да, чиқариб, Рукну Мақом орасида унга байъат қилади. Унга қарши Шомдан бир қўшин юборилади, лекин улар Макка билан Мадина орасидаги Байдода ерга ютилади. Одамлар буни кўрганда, унга Шомнинг абдоллари ва Ироқ аҳлининг жамоалари келади ва унга Рукну Мақом орасида байъат қилади. Сўнг Қурайшдан, тоғалари Калб (қабиласи)дан бўлган бир киши пайдо бўлиб, уларга қарши қўшин юборади, аммо улар (Маҳдий тарафдорлари) ғолиб келади. Бу Калб қўшини бўлиб, Калб ўлжасида ҳозир бўлмаган кишига ноумидлик бўлади. Сўнг у молни тақсимлайди ва одамлар орасида пайғамбарлари соллаллаҳу алайҳи васалламнинг суннати билан амал қилади ва Ислом ерга ўз илдизини отади. У етти йил туради, сўнг вафот этади ва мусулмонлар унга жаноза ўқийди». Абу Довуд деди: Баъзилари Ҳишомдан «тўққиз йил» деб ривоят қилди. Баъзилари эса «етти йил» деди.

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنْ قَتَادَةَ، بِهَذَا الْحَدِيثِ وَقَالَ ‏"‏ تِسْعَ سِنِينَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَقَالَ غَيْرُ مُعَاذٍ عَنْ هِشَامٍ ‏"‏ تِسْعَ سِنِينَ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Ҳорун ибн Абдуллаҳ ривоят қилди, бизга Абдуссамад ривоят қилди, у Ҳаммомдан, у Қатодадан ушбу ҳадисни ривоят қилди ва: «тўққиз йил» деди. Абу Довуд деди: Муоздан бошқаси Ҳишомдан «тўққиз йил» деди.