Икки яҳудийнинг тошбўрон қилиниши

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ قَالَ إِنَّ الْيَهُودَ جَاءُوا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرُوا لَهُ أَنَّ رَجُلاً مِنْهُمْ وَامْرَأَةً زَنَيَا فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَا تَجِدُونَ فِي التَّوْرَاةِ فِي شَأْنِ الزِّنَا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالُوا نَفْضَحُهُمْ وَيُجْلَدُونَ ‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلاَمٍ كَذَبْتُمْ إِنَّ فِيهَا الرَّجْمَ ‏.‏ فَأَتَوْا بِالتَّوْرَاةِ فَنَشَرُوهَا فَجَعَلَ أَحَدُهُمْ يَدَهُ عَلَى آيَةِ الرَّجْمِ ثُمَّ جَعَلَ يَقْرَأُ مَا قَبْلَهَا وَمَا بَعْدَهَا فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلاَمٍ ارْفَعْ يَدَكَ ‏.‏ فَرَفَعَهَا فَإِذَا فِيهَا آيَةُ الرَّجْمِ فَقَالُوا صَدَقَ يَا مُحَمَّدُ فِيهَا آيَةُ الرَّجْمِ ‏.‏ فَأَمَرَ بِهِمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرُجِمَا ‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ فَرَأَيْتُ الرَّجُلَ يَحْنِي عَلَى الْمَرْأَةِ يَقِيهَا الْحِجَارَةَ ‏.‏

Бизга Абдуллаҳ ибн Маслама ривоят қилди, у айтди: мен Молик ибн Анасга Нофиъдан, у Ибн Умардан ўқиб бердим: У айтди: Яҳудийлар Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига келиб, уларнинг эркаги ва аёли зино қилганини айтишди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уларга: «Тавротда зино ҳақида нимани топасиз?» деди. Улар: «Биз уларни шарманда қиламиз ва дарра урамиз», дейишди. Абдуллаҳ ибн Салом: «Ёлғон айтяпсизлар, унда тошбўрон бор», деди. Улар Тавротни олиб келиб ёйдилар, улардан бири қўлини тошбўрон ояти устига қўйиб, ундан олдинги ва кейингисини ўқий бошлади. Абдуллаҳ ибн Салом унга: «Қўлингни кўтар», деди. У кўтарди, мана — унда тошбўрон ояти бор эди. Улар: «Тўғри айтдинг, эй Муҳаммад, унда тошбўрон ояти бор», дейишди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам буюрди ва иккаласи тошбўрон қилинди. Абдуллаҳ ибн Умар айтди: Мен эркак аёлнинг устига энгашиб, уни тошлардан тўсаётганини кўрдим.

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، قَالَ مَرُّوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَهُودِيٍّ قَدْ حُمِّمَ وَجْهُهُ وَهُوَ يُطَافُ بِهِ فَنَاشَدَهُمْ مَا حَدُّ الزَّانِي فِي كِتَابِهِمْ قَالَ فَأَحَالُوهُ عَلَى رَجُلٍ مِنْهُمْ فَنَشَدَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا حَدُّ الزَّانِي فِي كِتَابِكُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ الرَّجْمُ وَلَكِنْ ظَهَرَ الزِّنَا فِي أَشْرَافِنَا فَكَرِهْنَا أَنْ يُتْرَكَ الشَّرِيفُ وَيُقَامَ عَلَى مَنْ دُونَهُ فَوَضَعْنَا هَذَا عَنَّا ‏.‏ فَأَمَرَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرُجِمَ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أَوَّلُ مَنْ أَحْيَا مَا أَمَاتُوا مِنْ كِتَابِكَ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Абдулвоҳид ибн Зиёд ал-Аъмашдан, у Абдуллаҳ ибн Муррадан, у ал-Баро ибн Озибдан ривоят қилди: У айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдидан юзи қорага бўялган ва айлантириб олиб юрилаётган бир яҳудийни олиб ўтдилар. У улардан: «Китобингизда зинокорнинг жазоси нима?» деб қасам бериб сўради. Улар уни ўзларидан бир кишига ҳавола қилишди. Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам унга қасам бериб: «Китобингизда зинокорнинг жазоси нима?» деди. У: «Тошбўрон. Лекин зино бизнинг ашрофларимиз орасида кўпайди, шу сабабли ашрофни қолдириб, ундан пастни жазолашни ёқтирмадик, шунинг учун буни ўзимиздан соқит қилдик», деди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам буюрди ва у тошбўрон қилинди. Сўнг: «Аллаҳим, мен Китобингдан улар ўлдирган нарсани биринчи бўлиб тирилтирдим», деди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، قَالَ مُرَّ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَهُودِيٍّ مُحَمَّمٍ مَجْلُودٍ فَدَعَاهُمْ فَقَالَ ‏"‏ هَكَذَا تَجِدُونَ حَدَّ الزَّانِي ‏"‏ ‏.‏ فَقَالُوا نَعَمْ ‏.‏ فَدَعَا رَجُلاً مِنْ عُلَمَائِهِمْ قَالَ لَهُ ‏"‏ نَشَدْتُكَ بِاللَّهِ الَّذِي أَنْزَلَ التَّوْرَاةَ عَلَى مُوسَى هَكَذَا تَجِدُونَ حَدَّ الزَّانِي فِي كِتَابِكُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ اللَّهُمَّ لاَ وَلَوْلاَ أَنَّكَ نَشَدْتَنِي بِهَذَا لَمْ أُخْبِرْكَ نَجِدُ حَدَّ الزَّانِي فِي كِتَابِنَا الرَّجْمَ وَلَكِنَّهُ كَثُرَ فِي أَشْرَافِنَا فَكُنَّا إِذَا أَخَذْنَا الرَّجُلَ الشَّرِيفَ تَرَكْنَاهُ وَإِذَا أَخَذْنَا الرَّجُلَ الضَّعِيفَ أَقَمْنَا عَلَيْهِ الْحَدَّ فَقُلْنَا تَعَالَوْا فَنَجْتَمِعَ عَلَى شَىْءٍ نُقِيمُهُ عَلَى الشَّرِيفِ وَالْوَضِيعِ فَاجْتَمَعْنَا عَلَى التَّحْمِيمِ وَالْجَلْدِ وَتَرَكْنَا الرَّجْمَ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أَوَّلُ مَنْ أَحْيَا أَمْرَكَ إِذْ أَمَاتُوهُ ‏"‏ ‏.‏ فَأَمَرَ بِهِ فَرُجِمَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏ يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ لاَ يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ ‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏ يَقُولُونَ إِنْ أُوتِيتُمْ هَذَا فَخُذُوهُ وَإِنْ لَمْ تُؤْتَوْهُ فَاحْذَرُوا ‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏ وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْكَافِرُونَ ‏}‏ فِي الْيَهُودِ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏ وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ ‏}‏ فِي الْيَهُودِ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏ وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَاسِقُونَ ‏}‏ قَالَ هِيَ فِي الْكُفَّارِ كُلُّهَا يَعْنِي هَذِهِ الآيَةَ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн ал-Ало ривоят қилди, бизга Абу Муъовия ал-Аъмашдан, у Абдуллаҳ ибн Муррадан, у ал-Баро ибн Озибдан ривоят қилди: У айтди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдидан юзи қорага бўялган, дарра урилган бир яҳудийни олиб ўтдилар. У уларни чақириб: «Зинокорнинг жазосини шундай топасизми?» деди. Улар: «Ҳа», дейишди. У уларнинг олимларидан бир кишини чақириб, унга: «Тавротни Мусога нозил қилган Аллаҳ билан қасам бериб сўрайман: китобингизда зинокорнинг жазосини шундай топасизми?» деди. У: «Аллаҳим, йўқ. Агар бу билан қасам бермаганингда сенга айтмасдим. Биз китобимизда зинокорнинг жазосини тошбўрон деб топамиз. Лекин у бизнинг ашрофларимиз орасида кўпайди, шунинг учун ашраф кишини ушласак, уни қўйиб юборардик, заиф кишини ушласак, унга жазони қўллардик. Кейин: ‹Келинглар, ашрафга ҳам, пастга ҳам қўллайдиган бирор нарсада келишайлик›, дедик ва юзни қорага бўяш ва дарра уришда келишиб, тошбўронни тарк этдик», деди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Аллаҳим, мен улар ўлдирган амрингни биринчи бўлиб тирилтирувчиман», деди. Сўнг буюрди ва у тошбўрон қилинди. Шунда Аллаҳ азза ва жалла: ‹Эй Расул, куфрда югураётганлар сени ғамгин қилмасин› — деган оятдан ‹Агар сизга бу берилса, олинг, агар берилмаса, эҳтиёт бўлинглар› — деган сўзигача, ‹Ким Аллаҳ нозил қилган нарса билан ҳукм қилмаса, ана ўшалар кофирлардир› — яҳудийлар ҳақида — деган сўзигача, ‹Ким Аллаҳ нозил қилган нарса билан ҳукм қилмаса, ана ўшалар золимлардир› — яҳудийлар ҳақида — деган сўзигача, ‹Ким Аллаҳ нозил қилган нарса билан ҳукм қилмаса, ана ўшалар фосиқлардир› — деган сўзигача нозил қилди. У айтди: Бу оятларнинг ҳаммаси кофирлар ҳақидадир, яъни шу оятни назарда тутди.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنِي هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ، أَنَّ زَيْدَ بْنَ أَسْلَمَ، حَدَّثَهُ عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ أَتَى نَفَرٌ مِنْ يَهُودَ فَدَعَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْقُفِّ فَأَتَاهُمْ فِي بَيْتِ الْمِدْرَاسِ فَقَالُوا يَا أَبَا الْقَاسِمِ إِنَّ رَجُلاً مِنَّا زَنَى بِامْرَأَةٍ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ فَوَضَعُوا لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وِسَادَةً فَجَلَسَ عَلَيْهَا ثُمَّ قَالَ ‏"‏ ائْتُونِي بِالتَّوْرَاةِ ‏"‏ ‏.‏ فَأُتِيَ بِهَا فَنَزَعَ الْوِسَادَةَ مِنْ تَحْتِهِ فَوَضَعَ التَّوْرَاةَ عَلَيْهَا ثُمَّ قَالَ ‏"‏ آمَنْتُ بِكِ وَبِمَنْ أَنْزَلَكِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ ائْتُونِي بِأَعْلَمِكُمْ ‏"‏ ‏.‏ فَأُتِيَ بِفَتًى شَابٍّ ثُمَّ ذَكَرَ قِصَّةَ الرَّجْمِ نَحْوَ حَدِيثِ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ ‏.‏

Бизга Аҳмад ибн Саъийд ал-Ҳамдоний ривоят қилди, бизга Ибн Ваҳб ривоят қилди, менга Ҳишом ибн Саъд ривоят қилди, Зайд ибн Аслам унга Ибн Умардан ривоят қилди: У айтди: Яҳудийлардан бир гуруҳ келиб, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни Қуф деган жойга чақиришди. У уларнинг олдига ал-Мидрос уйига (мадрасага) келди. Улар: «Эй Абулқосим, биздан бир киши бир аёл билан зино қилди, улар орамизда ҳукм қил», дейишди. Улар Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам учун ёстиқ қўйдилар, у устига ўтирди. Сўнг: «Менга Тавротни келтиринглар», деди. Таврот келтирилди. У ёстиқни остидан олиб, Тавротни унинг устига қўйди ва: «Сенга ва сени нозил қилган Зотга иймон келтирдим», деди. Сўнг: «Менга энг олимингизни келтиринглар», деди. Ёш бир йигит келтирилди. Кейин у тошбўрон қиссасини Моликнинг Нофиъдан ривоят қилган ҳадисига ўхшаш зикр қилди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنَا رَجُلٌ، مِنْ مُزَيْنَةَ ح وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، قَالَ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ سَمِعْتُ رَجُلاً، مِنْ مُزَيْنَةَ مِمَّنْ يَتَّبِعُ الْعِلْمَ وَيَعِيهِ - ثُمَّ اتَّفَقَا - وَنَحْنُ عِنْدَ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ فَحَدَّثَنَا عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - وَهَذَا حَدِيثُ مَعْمَرٍ وَهُوَ أَتَمُّ - قَالَ زَنَى رَجُلٌ مِنَ الْيَهُودِ وَامْرَأَةٌ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ اذْهَبُوا بِنَا إِلَى هَذَا النَّبِيِّ فَإِنَّهُ نَبِيٌّ بُعِثَ بِالتَّخْفِيفِ فَإِنْ أَفْتَانَا بِفُتْيَا دُونَ الرَّجْمِ قَبِلْنَاهَا وَاحْتَجَجْنَا بِهَا عِنْدَ اللَّهِ قُلْنَا فُتْيَا نَبِيٍّ مِنْ أَنْبِيَائِكَ - قَالَ - فَأَتَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ جَالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ فِي أَصْحَابِهِ فَقَالُوا يَا أَبَا الْقَاسِمِ مَا تَرَى فِي رَجُلٍ وَامْرَأَةٍ زَنَيَا فَلَمْ يُكَلِّمْهُمْ كَلِمَةً حَتَّى أَتَى بَيْتَ مِدْرَاسِهِمْ فَقَامَ عَلَى الْبَابِ فَقَالَ ‏"‏ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي أَنْزَلَ التَّوْرَاةَ عَلَى مُوسَى مَا تَجِدُونَ فِي التَّوْرَاةِ عَلَى مَنْ زَنَى إِذَا أُحْصِنَ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يُحَمَّمُ وَيُجَبَّهُ وَيُجْلَدُ - وَالتَّجْبِيَةُ أَنْ يُحْمَلَ الزَّانِيَانِ عَلَى حِمَارٍ وَتُقَابَلَ أَقْفِيَتُهُمَا وَيُطَافَ بِهِمَا - قَالَ وَسَكَتَ شَابٌّ مِنْهُمْ فَلَمَّا رَآهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم سَكَتَ أَلَظَّ بِهِ النِّشْدَةَ فَقَالَ اللَّهُمَّ إِذْ نَشَدْتَنَا فَإِنَّا نَجِدُ فِي التَّوْرَاةِ الرَّجْمَ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَمَا أَوَّلُ مَا ارْتَخَصْتُمْ أَمْرَ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ زَنَى ذُو قَرَابَةٍ مَعَ مَلِكٍ مِنْ مُلُوكِنَا فَأَخَّرَ عَنْهُ الرَّجْمَ ثُمَّ زَنَى رَجُلٌ فِي أُسْرَةٍ مِنَ النَّاسِ فَأَرَادَ رَجْمَهُ فَحَالَ قَوْمُهُ دُونَهُ وَقَالُوا لاَ يُرْجَمُ صَاحِبُنَا حَتَّى تَجِيءَ بِصَاحِبِكَ فَتَرْجُمَهُ فَاصْطَلَحُوا عَلَى هَذِهِ الْعُقُوبَةِ بَيْنَهُمْ ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَإِنِّي أَحْكُمُ بِمَا فِي التَّوْرَاةِ ‏"‏ ‏.‏ فَأَمَرَ بِهِمَا فَرُجِمَا ‏.‏ قَالَ الزُّهْرِيُّ فَبَلَغَنَا أَنَّ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ فِيهِمْ ‏{‏ إِنَّا أَنْزَلْنَا التَّوْرَاةَ فِيهَا هُدًى وَنُورٌ يَحْكُمُ بِهَا النَّبِيُّونَ الَّذِينَ أَسْلَمُوا ‏}‏ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنْهُمْ ‏.‏

Бизга Муҳаммад ибн Яҳё ривоят қилди, бизга Абдурраззоқ ривоят қилди, бизга Маъмар аз-Зуҳрийдан хабар берди, у айтди: бизга Музайна қабиласидан бир киши ривоят қилди (ҳ); ва бизга Аҳмад ибн Солиҳ ривоят қилди, бизга Анбаса ривоят қилди, бизга Юнус ривоят қилди, у айтди: Муҳаммад ибн Муслим айтди: мен Музайна қабиласидан илмни эргашиб, уни яхши англайдиган бир кишини эшитдим — сўнг иккаласи мувофиқ келди — биз Саъийд ибн ал-Мусайябнинг олдида эдик, у бизга Абу Ҳурайрадан ривоят қилди — бу Маъмарнинг ҳадиси, у тўлиқроқдир — у айтди: Яҳудийлардан бир эркак ва бир аёл зино қилди. Улар бир-бирларига: «Бизни бу Набийнинг олдига олиб боринглар, чунки у енгиллик билан юборилган набийдир. Агар бизга тошбўрондан бошқа фатво берса, уни қабул қиламиз ва Аллаҳ ҳузурида унга далил келтириб: ‹Бу Сенинг набийларингдан бири набийнинг фатвосидир› деймиз», дейишди. Сўнг улар Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига келдилар. У масжидда ашоблари орасида ўтирган эди. Улар: «Эй Абулқосим, зино қилган эркак ва аёл ҳақида нима дейсан?» дейишди. У уларга бир оғиз сўз айтмади, то уларнинг мадрасасига (Байт ал-Мидросга) келгунча. Эшик олдида туриб: «Тавротни Мусога нозил қилган Аллаҳ билан қасам бериб сўрайман: муҳсан (уйланган) бўлиб зино қилган киши ҳақида Тавротда нимани топасиз?» деди. Улар: «Юзи қорага бўялади, шарманда қилинади ва дарра урилади — ат-тажбия: икки зинокорни эшакка миндириб, уларнинг энсаларини бир-бирига қаратиб, айлантириб юришдир», дейишди. У айтди: Улардан бир йигит сукут сақлади. Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам унинг сукут сақлаганини кўриб, унга қасамни қаттиқ қистади. У: «Аллаҳим, модомики бизга қасам бердинг, биз Тавротда тошбўронни топамиз», деди. Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Аллаҳнинг амрини биринчи бўлиб қачон енгиллаштирдингиз?» деди. У: «Бизнинг подшоҳларимиздан бири билан қариндош бўлган киши зино қилди, ундан тошбўрон қолдирилди. Кейин одамлардан бир оилада бир киши зино қилди, уни тошбўрон қилмоқчи бўлди, лекин унинг қавми тўсиб туриб: ‹Бизнинг соҳибимиз тўғрингиздаги соҳибингизни келтириб тошбўрон қилмагунингча тошбўрон қилинмайди› дейишди. Шундай қилиб бу жазода ўзаро келишдилар», деди. Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Мен Тавротда бор нарса билан ҳукм қиламан», деди. Сўнг буюрди ва иккаласи тошбўрон қилинди. Зуҳрий айтди: Бизга етишича, бу оят улар ҳақида нозил бўлган: ‹Албатта, Биз Тавротни нозил қилдик, унда ҳидоят ва нур бор, у билан Исломга бўйсунган набийлар ҳукм қиладилар›. Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳам улардан эди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ يَحْيَى أَبُو الأَصْبَغِ الْحَرَّانِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ، - يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ - عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ رَجُلاً، مِنْ مُزَيْنَةَ يُحَدِّثُ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ زَنَى رَجُلٌ وَامْرَأَةٌ مِنَ الْيَهُودِ وَقَدْ أُحْصِنَا حِينَ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ وَقَدْ كَانَ الرَّجْمُ مَكْتُوبًا عَلَيْهِمْ فِي التَّوْرَاةِ فَتَرَكُوهُ وَأَخَذُوا بِالتَّجْبِيَةِ يُضْرَبُ مِائَةً بِحَبْلٍ مَطْلِيٍّ بِقَارٍ وَيُحْمَلُ عَلَى حِمَارٍ وَجْهُهُ مِمَّا يَلِي دُبُرَ الْحِمَارِ فَاجْتَمَعَ أَحْبَارٌ مِنْ أَحْبَارِهِمْ فَبَعَثُوا قَوْمًا آخَرِينَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا سَلُوهُ عَنْ حَدِّ الزَّانِي ‏.‏ وَسَاقَ الْحَدِيثَ قَالَ فِيهِ قَالَ وَلَمْ يَكُونُوا مِنْ أَهْلِ دِينِهِ فَيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ فَخُيِّرَ فِي ذَلِكَ قَالَ ‏{‏ فَإِنْ جَاءُوكَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ أَوْ أَعْرِضْ عَنْهُمْ ‏}‏ ‏.‏

Бизга Абдулазиз ибн Яҳё Абул-Асбағ ал-Ҳарроний ривоят қилди, у айтди: менга Муҳаммад — яъни ибн Салама — Муҳаммад ибн Ишоқдан, у аз-Зуҳрийдан ривоят қилди: У айтди: Мен Музайна қабиласидан бир киши Саъийд ибн ал-Мусайябга Абу Ҳурайрадан ривоят қилаётганини эшитдим: У айтди: Яҳудийлардан бир эркак ва бир аёл — иккаласи муҳсан (уйланган) эди — Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Мадинага келган пайтда зино қилдилар. Тошбўрон Тавротда уларга ёзилган эди, лекин улар уни тарк этиб, ат-тажбияни олишганди: смола суртилган арқон билан юз марта уриларди, эшакка юзи эшакнинг орқасига қаратиб миндириларди. Уларнинг аҳборларидан (дин олимларидан) бир гуруҳи йиғилиб, бошқа одамларни Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига юбориб: «Ундан зинокорнинг жазоси ҳақида сўрангиз», дейишди. Ва у ҳадисни келтириб, унда айтди: У айтди: Улар унинг динидан эмас эдилар, шунинг учун ораларида ҳукм қилиши шарт эмасди, балки бунда у ихтиёрли қилинди. Аллаҳ: ‹Агар улар сенга келсалар, ораларида ҳукм қил ёки улардан юз ўгир› деди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى الْبَلْخِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، قَالَ مُجَالِدٌ أَخْبَرَنَا عَنْ عَامِرٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ جَاءَتِ الْيَهُودُ بِرَجُلٍ وَامْرَأَةٍ مِنْهُمْ زَنَيَا فَقَالَ ائْتُونِي بِأَعْلَمِ رَجُلَيْنِ مِنْكُمْ فَأَتَوْهُ بِابْنَىْ صُورِيَا فَنَشَدَهُمَا ‏"‏ كَيْفَ تَجِدَانِ أَمْرَ هَذَيْنِ فِي التَّوْرَاةِ ‏"‏ ‏.‏ قَالاَ نَجِدُ فِي التَّوْرَاةِ إِذَا شَهِدَ أَرْبَعَةٌ أَنَّهُمْ رَأَوْا ذَكَرَهُ فِي فَرْجِهَا مِثْلَ الْمِيلِ فِي الْمُكْحُلَةِ رُجِمَا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَمَا يَمْنَعُكُمَا أَنْ تَرْجُمُوهُمَا ‏"‏ ‏.‏ قَالاَ ذَهَبَ سُلْطَانُنَا فَكَرِهْنَا الْقَتْلَ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالشُّهُودِ فَجَاءُوا بِأَرْبَعَةٍ فَشَهِدُوا أَنَّهُمْ رَأَوْا ذَكَرَهُ فِي فَرْجِهَا مِثْلَ الْمِيلِ فِي الْمُكْحُلَةِ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِرَجْمِهِمَا ‏.‏

Бизга Яҳё ибн Мусо ал-Балхий ривоят қилди, бизга Абу Усома ривоят қилди, Мужолид айтди: бизга Омирдан, у Жобир ибн Абдуллаҳдан хабар берди: У айтди: Яҳудийлар ўзларидан зино қилган бир эркак ва бир аёлни олиб келдилар. У: «Менга сиздан энг олим икки кишини келтиринглар», деди. Улар унга Суриёнинг икки ўғлини келтирдилар. У уларга қасам бериб: «Бу иккаласининг ишини Тавротда қандай топасиз?» деди. Улар: «Биз Тавротда топамизки, агар тўрт киши унинг закарини аёлнинг фаржида — сурма идишидаги мил каби — кўрганликларига гувоҳлик берса, тошбўрон қилинади», дейишди. У: «Уларни тошбўрон қилишингиздан сизни нима тўсади?» деди. Улар: «Ҳокимиятимиз кетди, шу сабабли ўлдиришни ёқтирмадик», дейишди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам гувоҳларни чақирди. Тўрт киши келиб, унинг закарини аёлнинг фаржида сурма идишидаги мил каби кўрганликларига гувоҳлик бердилар. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам иккаласини тошбўрон қилишни буюрди.

حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ بَقِيَّةَ، عَنْ هُشَيْمٍ، عَنْ مُغِيرَةَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، وَالشَّعْبِيِّ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ لَمْ يَذْكُرْ فَدَعَا بِالشُّهُودِ فَشَهِدُوا ‏.‏

Бизга Ваҳб ибн Бақийя Ҳушаймдан, у Муғийрадан, у Иброҳим ва аш-Шаъбийдан, улар Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан шунга ўхшаш ривоят қилди, «гувоҳларни чақирди, улар гувоҳлик бердилар» деган сўзни зикр қилмади.