حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَمْ يَتَكَلَّمْ فِي الْمَهْدِ إِلاَّ ثَلاَثَةٌ عِيسَى، وَكَانَ فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ رَجُلٌ يُقَالُ لَهُ جُرَيْجٌ، كَانَ يُصَلِّي، فَجَاءَتْهُ أُمُّهُ فَدَعَتْهُ، فَقَالَ أُجِيبُهَا أَوْ أُصَلِّي. فَقَالَتِ اللَّهُمَّ لاَ تُمِتْهُ حَتَّى تُرِيَهُ وُجُوهَ الْمُومِسَاتِ. وَكَانَ جُرَيْجٌ فِي صَوْمَعَتِهِ، فَتَعَرَّضَتْ لَهُ امْرَأَةٌ وَكَلَّمَتْهُ فَأَبَى، فَأَتَتْ رَاعِيًا، فَأَمْكَنَتْهُ مِنْ نَفْسِهَا فَوَلَدَتْ غُلاَمًا، فَقَالَتْ مِنْ جُرَيْجٍ. فَأَتَوْهُ فَكَسَرُوا صَوْمَعَتَهُ، وَأَنْزَلُوهُ وَسَبُّوهُ، فَتَوَضَّأَ وَصَلَّى ثُمَّ أَتَى الْغُلاَمَ فَقَالَ مَنْ أَبُوكَ يَا غُلاَمُ قَالَ الرَّاعِي. قَالُوا نَبْنِي صَوْمَعَتَكَ مِنْ ذَهَبٍ. قَالَ لاَ إِلاَّ مِنْ طِينٍ. وَكَانَتِ امْرَأَةٌ تُرْضِعُ ابْنًا لَهَا مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ، فَمَرَّ بِهَا رَجُلٌ رَاكِبٌ ذُو شَارَةٍ، فَقَالَتِ اللَّهُمَّ اجْعَلِ ابْنِي مِثْلَهُ. فَتَرَكَ ثَدْيَهَا، وَأَقْبَلَ عَلَى الرَّاكِبِ فَقَالَ اللَّهُمَّ لاَ تَجْعَلْنِي مِثْلَهُ. ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى ثَدْيِهَا يَمَصُّهُ ـ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَمَصُّ إِصْبَعَهُ ـ ثُمَّ مُرَّ بِأَمَةٍ فَقَالَتِ اللَّهُمَّ لاَ تَجْعَلِ ابْنِي مِثْلَ هَذِهِ. فَتَرَكَ ثَدْيَهَا فَقَالَ اللَّهُمَّ اجْعَلْنِي مِثْلَهَا. فَقَالَتْ لِمَ ذَاكَ فَقَالَ الرَّاكِبُ جَبَّارٌ مِنَ الْجَبَابِرَةِ، وَهَذِهِ الأَمَةُ يَقُولُونَ سَرَقْتِ زَنَيْتِ. وَلَمْ تَفْعَلْ ".
Муслим ибн Иброҳим бизга айтди, Жарир ибн Ҳозим бизга айтди, Муҳаммад ибн Сийриндан, Абу Ҳурайрадан, Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан, у деди: «Бешик(да)ги (чақалоқ) ҳолда фақат учта (бола) гапирди: Исо; ва Бани Исроилда Журайж деб аталадиган бир киши бор эди, у намоз ўқир эди. Онаси келиб уни чақирди, у: ‹Унга жавоб берайми ёки намоз ўқийми?›, (деб ўйлади). (Она): ‹Аллаҳим, уни фоҳишаларнинг юзларини кўрсатмай туриб ўлдирма›, деди. Журайж ўз савмаасида (ибодатхонасида) эди, унга бир аёл ўзини кўрсатди (қизиқтирмоқчи бўлди) ва у билан гаплашди, у рад қилди. (Аёл) бир чўпонга борди ва ўзини унга тутди (зино қилди), бир ўғил туғди ва: ‹(Бу) Журайждан›, деди. Улар келиб унинг савмаасини буздилар, уни туширдилар ва уни сўкдилар. У таҳорат олиб намоз ўқиди, сўнг ўғилболанинг олдига келиб: ‹Эй ўғил, отанг ким?›, деди. У: ‹Чўпон›, деди. Улар: ‹Сенинг савмаангни олтиндан қурамиз›, дедилар. У: ‹Йўқ, фақат лойдан›, деди. Ва Бани Исроилдан бир аёл ўғлини эмизар эди, унинг ёнидан кўркам (либосли) суворий бир киши ўтди. У: ‹Аллаҳим, менинг ўғлимни унга ўхшаш қил›, деди. (Бола) эмчакни ташлаб, суворийга қаради ва: ‹Аллаҳим, мени унга ўхшаш қилма›, деди. Сўнг эмчакка (қайтиб) сўра бошлади — Абу Ҳурайра деди: Гўё мен Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг бармоғини сўраётганини кўриб турибман — сўнг бир чўри (аёл)нинг ёнидан ўтилди (сукилди), (она): ‹Аллаҳим, ўғлимни бунга ўхшаш қилма›, деди. (Бола) эмчакни ташлаб: ‹Аллаҳим, мени унга ўхшаш қил›, деди. (Она): ‹Нега бундай?›, деди. (Бола): ‹Суворий — зўравонлардан бир зўравон (золим); бу чўри — улар: ‹Ўғирлик қилдинг, зино қилдинг›, дейдилар, ҳолбуки у (бундай) қилмаган›, деди».
حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنْ مَعْمَرٍ،. حَدَّثَنِي مَحْمُودٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِهِ لَقِيتُ مُوسَى ـ قَالَ فَنَعَتَهُ ـ فَإِذَا رَجُلٌ ـ حَسِبْتُهُ قَالَ ـ مُضْطَرِبٌ رَجِلُ الرَّأْسِ، كَأَنَّهُ مِنْ رِجَالِ شَنُوءَةَ ـ قَالَ ـ وَلَقِيتُ عِيسَى ـ فَنَعَتَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ـ رَبْعَةٌ أَحْمَرُ كَأَنَّمَا خَرَجَ مِنْ دِيمَاسٍ ـ يَعْنِي الْحَمَّامَ ـ وَرَأَيْتُ إِبْرَاهِيمَ، وَأَنَا أَشْبَهُ وَلَدِهِ بِهِ ـ قَالَ ـ وَأُتِيتُ بِإِنَاءَيْنِ أَحَدُهُمَا لَبَنٌ وَالآخَرُ فِيهِ خَمْرٌ، فَقِيلَ لِي خُذْ أَيَّهُمَا شِئْتَ. فَأَخَذْتُ اللَّبَنَ فَشَرِبْتُهُ، فَقِيلَ لِي هُدِيتَ الْفِطْرَةَ، أَوْ أَصَبْتَ الْفِطْرَةَ، أَمَا إِنَّكَ لَوْ أَخَذْتَ الْخَمْرَ غَوَتْ أُمَّتُكَ ".
Иброҳим ибн Мусо менга айтди, Ҳишом бизга хабар берди, Маъмардан; (яна) Маҳмуд менга айтди, Абдураззоқ бизга айтди, Маъмар бизга хабар берди, Зуҳрийдан, у деди: Саъид ибнул-Мусайяб менга хабар берди, Абу Ҳурайра розияллаҳу анҳудан, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: «Мен меърожга оборилган кеча Мусони учратдим — (рови деди: уни таърифлади) — бирдан бир киши — ўйлайманки деди — бақувват, сочи текис, гўё Шануа эркакларидан бири. (Рови) деди: Ва Исони учратдим — Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам уни таърифлаб деди: — ўрта бўйли, қизил (юзли), гўё ҳаммомдан чиқгандек. Ва Иброҳимни кўрдим, мен унинг фарзандларидан унга энг ўхшашиман. (Рови) деди: Менга икки идиш келтирилди — бирида сут, иккинчисида хамр (май); менга: ‹Қайсини хоҳласанг олгин›, дейилди. Мен сутни олиб, ичдим. Менга: ‹Сен фитрат (табиий йўл)га ҳидоят қилиндинг› — ёки: ‹фитратни топдинг› — ‹агар хамрни олганингда, умматинг йўлдан озар эди›, дейилди».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ، أَخْبَرَنَا عُثْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " رَأَيْتُ عِيسَى وَمُوسَى وَإِبْرَاهِيمَ، فَأَمَّا عِيسَى فَأَحْمَرُ جَعْدٌ عَرِيضُ الصَّدْرِ، وَأَمَّا مُوسَى فَآدَمُ جَسِيمٌ سَبْطٌ كَأَنَّهُ مِنْ رِجَالِ الزُّطِّ ".
Муҳаммад ибн Касир бизга айтди, Исроил бизга хабар берди, Усмон ибнул-Муғира бизга хабар берди, Мужоҳиддан, Ибн Аббос розияллаҳу анҳумодан, у деди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: «Мен Исо, Мусо ва Иброҳимни кўрдим. Исога келсак — қизил, жингалак (сочли), кўкраги кенг; Мусога келсак — буғдойранг, бақувват, сочи текис, гўё Зутт (ҳинд) эркакларидан бири».
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا أَبُو ضَمْرَةَ، حَدَّثَنَا مُوسَى، عَنْ نَافِعٍ، قَالَ عَبْدُ اللَّهِ ذَكَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا بَيْنَ ظَهْرَىِ النَّاسِ الْمَسِيحَ الدَّجَّالَ، فَقَالَ " إِنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِأَعْوَرَ، أَلاَ إِنَّ الْمَسِيحَ الدَّجَّالَ أَعْوَرُ الْعَيْنِ الْيُمْنَى، كَأَنَّ عَيْنَهُ عِنَبَةٌ طَافِيَةٌ ". " وَأَرَانِي اللَّيْلَةَ عِنْدَ الْكَعْبَةِ فِي الْمَنَامِ، فَإِذَا رَجُلٌ آدَمُ كَأَحْسَنِ مَا يُرَى مِنْ أُدْمِ الرِّجَالِ، تَضْرِبُ لِمَّتُهُ بَيْنَ مَنْكِبَيْهِ، رَجِلُ الشَّعَرِ، يَقْطُرُ رَأْسُهُ مَاءً، وَاضِعًا يَدَيْهِ عَلَى مَنْكِبَىْ رَجُلَيْنِ وَهْوَ يَطُوفُ بِالْبَيْتِ. فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالُوا هَذَا الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ. ثُمَّ رَأَيْتُ رَجُلاً وَرَاءَهُ جَعْدًا قَطَطًا أَعْوَرَ عَيْنِ الْيُمْنَى كَأَشْبَهِ مَنْ رَأَيْتُ بِابْنِ قَطَنٍ، وَاضِعًا يَدَيْهِ عَلَى مَنْكِبَىْ رَجُلٍ، يَطُوفُ بِالْبَيْتِ، فَقُلْتُ مَنْ هَذَا قَالُوا الْمَسِيحُ الدَّجَّالُ ". تَابَعَهُ عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ.
Иброҳим ибнул-Мунзир бизга айтди, Абу Замра бизга айтди, Мусо бизга айтди, Нофиъдан: Абдуллаҳ деди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам бир куни одамлар орасида Масиҳ Дажжолни эслатди ва деди: «Албатта, Аллаҳ кўр эмас. Огоҳ бўлинглар, Масиҳ Дажжол ўнг кўзи кўр, унинг кўзи гўё қабарган узум донасидек». «Бу кеча тушимда мен ўзимни Каъба ёнида кўрдим, бирдан буғдойранг бир киши — эркакларнинг буғдойрангларидан энг гўзал кўрингани каби — сочи икки елкаси орасига тушган, сочи текис, бошидан сув томган, икки қўлини икки кишининг елкаларига қўйган ҳолда Байтни тавоф қилаётган эди. Мен: ‹Бу ким?›, дедим. Улар: ‹Бу Масиҳ ибн Марям›, дедилар. Сўнг мен унинг ортидан бир кишини кўрдим — жингалак, қаттиқ сочли, ўнг кўзи кўр, мен кўрганларим ичида Ибн Қатанга энг ўхшаши — икки қўлини бир кишининг елкаларига қўйган, Байтни тавоф қилаётган эди. Мен: ‹Бу ким?›, дедим. Улар: ‹Масиҳ Дажжол›, дедилар». Унга Убайдуллаҳ Нофиъдан мутобаъат қилди.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا أَبُو ضَمْرَةَ، حَدَّثَنَا مُوسَى، عَنْ نَافِعٍ، قَالَ عَبْدُ اللَّهِ ذَكَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا بَيْنَ ظَهْرَىِ النَّاسِ الْمَسِيحَ الدَّجَّالَ، فَقَالَ " إِنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِأَعْوَرَ، أَلاَ إِنَّ الْمَسِيحَ الدَّجَّالَ أَعْوَرُ الْعَيْنِ الْيُمْنَى، كَأَنَّ عَيْنَهُ عِنَبَةٌ طَافِيَةٌ ". " وَأَرَانِي اللَّيْلَةَ عِنْدَ الْكَعْبَةِ فِي الْمَنَامِ، فَإِذَا رَجُلٌ آدَمُ كَأَحْسَنِ مَا يُرَى مِنْ أُدْمِ الرِّجَالِ، تَضْرِبُ لِمَّتُهُ بَيْنَ مَنْكِبَيْهِ، رَجِلُ الشَّعَرِ، يَقْطُرُ رَأْسُهُ مَاءً، وَاضِعًا يَدَيْهِ عَلَى مَنْكِبَىْ رَجُلَيْنِ وَهْوَ يَطُوفُ بِالْبَيْتِ. فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالُوا هَذَا الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ. ثُمَّ رَأَيْتُ رَجُلاً وَرَاءَهُ جَعْدًا قَطَطًا أَعْوَرَ عَيْنِ الْيُمْنَى كَأَشْبَهِ مَنْ رَأَيْتُ بِابْنِ قَطَنٍ، وَاضِعًا يَدَيْهِ عَلَى مَنْكِبَىْ رَجُلٍ، يَطُوفُ بِالْبَيْتِ، فَقُلْتُ مَنْ هَذَا قَالُوا الْمَسِيحُ الدَّجَّالُ ". تَابَعَهُ عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ.
Иброҳим ибнул-Мунзир бизга айтди, Абу Замра бизга айтди, Мусо бизга айтди, Нофиъдан: Абдуллаҳ деди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам бир куни одамлар орасида Масиҳ Дажжолни эслатди ва деди: «Албатта, Аллаҳ кўр эмас. Огоҳ бўлинглар, Масиҳ Дажжол ўнг кўзи кўр, унинг кўзи гўё қабарган узум донасидек». «Бу кеча тушимда мен ўзимни Каъба ёнида кўрдим, бирдан буғдойранг бир киши — эркакларнинг буғдойрангларидан энг гўзал кўрингани каби — сочи икки елкаси орасига тушган, сочи текис, бошидан сув томган, икки қўлини икки кишининг елкаларига қўйган ҳолда Байтни тавоф қилаётган эди. Мен: ‹Бу ким?›, дедим. Улар: ‹Бу Масиҳ ибн Марям›, дедилар. Сўнг мен унинг ортидан бир кишини кўрдим — жингалак, қаттиқ сочли, ўнг кўзи кўр, мен кўрганларим ичида Ибн Қатанга энг ўхшаши — икки қўлини бир кишининг елкаларига қўйган, Байтни тавоф қилаётган эди. Мен: ‹Бу ким?›, дедим. Улар: ‹Масиҳ Дажжол›, дедилар». Унга Убайдуллаҳ Нофиъдан мутобаъат қилди.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَكِّيُّ، قَالَ سَمِعْتُ إِبْرَاهِيمَ بْنَ سَعْدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ،، قَالَ لاَ وَاللَّهِ مَا قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِعِيسَى أَحْمَرُ، وَلَكِنْ قَالَ " بَيْنَمَا أَنَا نَائِمٌ أَطُوفُ بِالْكَعْبَةِ، فَإِذَا رَجُلٌ آدَمُ سَبْطُ الشَّعَرِ، يُهَادَى بَيْنَ رَجُلَيْنِ، يَنْطِفُ رَأْسُهُ مَاءً أَوْ يُهَرَاقُ رَأْسُهُ مَاءً فَقُلْتُ مَنْ هَذَا قَالُوا ابْنُ مَرْيَمَ، فَذَهَبْتُ أَلْتَفِتُ، فَإِذَا رَجُلٌ أَحْمَرُ جَسِيمٌ، جَعْدُ الرَّأْسِ، أَعْوَرُ عَيْنِهِ الْيُمْنَى، كَأَنَّ عَيْنَهُ عِنَبَةٌ طَافِيَةٌ. قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالُوا هَذَا الدَّجَّالُ. وَأَقْرَبُ النَّاسِ بِهِ شَبَهًا ابْنُ قَطَنٍ ". قَالَ الزُّهْرِيُّ رَجُلٌ مِنْ خُزَاعَةَ هَلَكَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ.
Аҳмад ибн Муҳаммад Маккий бизга айтди, у деди: Иброҳим ибн Саъдни эшитдим, у деди: Зуҳрий менга айтди, Солимдан, отасидан, у деди: «Йўқ, Аллаҳга қасамки, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам Исо учун ‹қизил› демади, балки: ‹Мен ухлаб ётганимда, Каъбани тавоф қилаётган эдим, бирдан буғдойранг, сочи текис бир киши — икки киши орасида (суянган ҳолда) етакланар, бошидан сув томар — ёки: бошидан сув тўкилар эди. Мен: ‹Бу ким?›, дедим. Улар: ‹Ибн Марям›, дедилар. Мен ўгрилиб қарасам, бирдан қизил, бақувват, сочи жингалак, ўнг кўзи кўр, кўзи гўё қабарган узум донасидек бир киши (эди). Мен: ‹Бу ким?›, дедим. Улар: ‹Бу Дажжол›, дедилар. Одамлардан унга кўринишда энг яқини — Ибн Қатандир›, деди». Зуҳрий: «(Ибн Қатан) — Хузўадан бўлган, жоҳилиятда ҳалок бўлган бир киши», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عَنْهُ ـ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " أَنَا أَوْلَى النَّاسِ بِابْنِ مَرْيَمَ، وَالأَنْبِيَاءُ أَوْلاَدُ عَلاَّتٍ، لَيْسَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ نَبِيٌّ ".
Абул-Ямон бизга айтди, Шуъайб бизга хабар берди, Зуҳрийдан, у деди: Абу Салама менга хабар берди: Абу Ҳурайра розияллаҳу анҳу деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг шундай деганини эшитдим: «Мен одамларнинг Ибн Марямга энг ҳақлисиман; пайғамбарлар — бир отадан, (турли) оналардан бўлган биродарлардир, мен билан унинг орасида (бошқа) пайғамбар йўқ».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ، حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا هِلاَلُ بْنُ عَلِيٍّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَنَا أَوْلَى النَّاسِ بِعِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ، وَالأَنْبِيَاءُ إِخْوَةٌ لِعَلاَّتٍ، أُمَّهَاتُهُمْ شَتَّى، وَدِينُهُمْ وَاحِدٌ ". وَقَالَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم.
Муҳаммад ибн Синон бизга айтди, Фулайҳ ибн Сулаймон бизга айтди, Ҳилол ибн Али бизга айтди, Абдураҳмон ибн Абу Амрадан, Абу Ҳурайрадан, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: «Мен дунё ва Охиратда одамларнинг Исо ибн Марямга энг ҳақлисиман; пайғамбарлар — бир отадан, (турли) оналардан бўлган биродарлардир, оналари турли, динлари бир». Ва Иброҳим ибн Таҳмон Мусо ибн Уқбадан, Сафвон ибн Сулаймдан, Ато ибн Ясордан, Абу Ҳурайра розияллаҳу анҳудан деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам деди (шу (ҳадисни)).
وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " رَأَى عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَجُلاً يَسْرِقُ، فَقَالَ لَهُ أَسَرَقْتَ قَالَ كَلاَّ وَاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ. فَقَالَ عِيسَى آمَنْتُ بِاللَّهِ وَكَذَّبْتُ عَيْنِي ".
Ва Абдуллаҳ ибн Муҳаммад бизга айтди, Абдураззоқ бизга айтди, Маъмар бизга хабар берди, Ҳаммомдан, Абу Ҳурайрадан, Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан, у деди: «Исо ибн Марям ўғирлаётган бир кишини кўрди ва унга: ‹Ўғирлик қилдингми?›, деди. У: ‹Йўқ, Ундан ўзга илоҳ бўлмаган Аллаҳга қасамки›, деди. Исо: ‹Мен Аллаҳга иймон келтирдим ва ўз кўзимни ёлғонга чиқардим›, деди».
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ سَمِعْتُ الزُّهْرِيَّ، يَقُولُ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، سَمِعَ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ عَلَى الْمِنْبَرِ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " لاَ تُطْرُونِي كَمَا أَطْرَتِ النَّصَارَى ابْنَ مَرْيَمَ، فَإِنَّمَا أَنَا عَبْدُهُ، فَقُولُوا عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ ".
Ҳумайдий бизга айтди, Суфён бизга айтди, у деди: Зуҳрийни эшитдим, у деди: Убайдуллаҳ ибн Абдуллаҳ менга хабар берди, Ибн Аббосдан, у Умар розияллаҳу анҳуни минбарда шундай деганини эшитди: Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг шундай деганини эшитдим: «Мени — насоролар Ибн Марямни (ҳаддан ошир) мақтаганлари каби — мақтаб юборманглар; мен фақат Унинг бандасиман. Бас, ‹Аллаҳнинг бандаси ва Расули›, денглар».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا صَالِحُ بْنُ حَىٍّ، أَنَّ رَجُلاً، مِنْ أَهْلِ خُرَاسَانَ قَالَ لِلشَّعْبِيِّ. فَقَالَ الشَّعْبِيُّ أَخْبَرَنِي أَبُو بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا أَدَّبَ الرَّجُلُ أَمَتَهُ فَأَحْسَنَ تَأْدِيبَهَا، وَعَلَّمَهَا فَأَحْسَنَ تَعْلِيمَهَا ثُمَّ أَعْتَقَهَا فَتَزَوَّجَهَا، كَانَ لَهُ أَجْرَانِ، وَإِذَا آمَنَ بِعِيسَى ثُمَّ آمَنَ بِي، فَلَهُ أَجْرَانِ، وَالْعَبْدُ إِذَا اتَّقَى رَبَّهُ وَأَطَاعَ مَوَالِيَهُ، فَلَهُ أَجْرَانِ ".
Муҳаммад ибн Муқотил бизга айтди, Абдуллаҳ бизга хабар берди, Солиҳ ибн Ҳайй бизга хабар берди: Хуросон аҳлидан бир киши Шаъбийга (савол) берди. Шаъбий: Менга Абу Бурда Абу Мусо Ашъарий розияллаҳу анҳудан хабар берди, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: «Киши ўз чўрисини тарбиялаб, яхши тарбияласа, уни ўргатиб, яхши ўргатса, сўнг уни озод қилиб, унга уйланса — унга икки ажр бор; киши Исо (алайҳиссалом)га иймон келтириб, сўнг менга иймон келтирса — унга икки ажр бор; қул ўз Раббига тақво қилиб, мавлоларига (хожаларига) итоат қилса — унга икки ажр бор».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ النُّعْمَانِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " تُحْشَرُونَ حُفَاةً عُرَاةً غُرْلاً، ثُمَّ قَرَأَ {كَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ وَعْدًا عَلَيْنَا إِنَّا كُنَّا فَاعِلِينَ} فَأَوَّلُ مَنْ يُكْسَى إِبْرَاهِيمُ، ثُمَّ يُؤْخَذُ بِرِجَالٍ مِنْ أَصْحَابِي ذَاتَ الْيَمِينِ وَذَاتَ الشِّمَالِ فَأَقُولُ أَصْحَابِي فَيُقَالُ إِنَّهُمْ لَمْ يَزَالُوا مُرْتَدِّينَ عَلَى أَعْقَابِهِمْ مُنْذُ فَارَقْتَهُمْ، فَأَقُولُ كَمَا قَالَ الْعَبْدُ الصَّالِحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ {وَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا مَا دُمْتُ فِيهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ وَأَنْتَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ شَهِيدٌ} إِلَى قَوْلِهِ {الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ}". قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ذُكِرَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَنْ قَبِيصَةَ قَالَ هُمُ الْمُرْتَدُّونَ الَّذِينَ ارْتَدُّوا عَلَى عَهْدِ أَبِي بَكْرٍ، فَقَاتَلَهُمْ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه.
Муҳаммад ибн Юсуф бизга айтди, Суфён бизга айтди, Муғира ибнун-Нуъмондан, Саъид ибн Жубайрдан, Ибн Аббос розияллаҳу анҳумодан, у деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: «Сизлар яланг оёқ, яланғоч, суннатсиз ҳолда маҳшарга тўпланасизлар», сўнг ўқиди: ‹Биз илк яратишни бошлаганимиз каби, уни қайтарамиз — бу Бизнинг зиммамиздаги ваъда; албатта, Биз (шуни) қилувчимиз›. «Бас, энг аввал кийдириладиган (киши) Иброҳимдир. Сўнг саҳобаларимдан баъзи кишилар ўнг ва чап томонга (дўзахга) олиб кетилади; мен: ‹Саҳобаларим!›, дейман. (Аллаҳ): ‹Албатта, улар сен улардан ажралганингдан бери орқаларига (дин)дан қайтиб кетувчи (муртад) бўлиб келдилар›, дейди. Мен солиҳ банда Исо ибн Марям айтгани каби: ‹Мен улар ичида бўлганимда улар устида гувоҳ эдим; мени вафот этганингда (қайтариб олганингда), Сен улар устида кузатувчи бўлдинг, Сен ҳар нарсага гувоҳсан...› ‹...Азиз, Ҳакийм› (сўзига) гача (айтаман)», деди. Муҳаммад ибн Юсуф деди: Абу Абдуллаҳдан, Қабисадан эслатилди, у деди: «Улар — Абу Бакр даврида муртад бўлган муртадлардир, Абу Бакр розияллаҳу анҳу улар билан жанг қилди».