Кусуф намозига чақириқ: Намоз жамоат билан

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، - وَهُوَ شَيْبَانُ النَّحْوِيُّ - عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، ح . وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ، بْنُ سَلاَّمٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ خَبَرِ عَبْدِ، اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا انْكَسَفَتِ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نُودِيَ بِـ ‏{‏ الصَّلاَةَ جَامِعَةً ‏}‏ فَرَكَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَكْعَتَيْنِ فِي سَجْدَةٍ ثُمَّ قَامَ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ فِي سَجْدَةٍ ثُمَّ جُلِّيَ عَنِ الشَّمْسِ فَقَالَتْ عَائِشَةُ مَا رَكَعْتُ رُكُوعًا قَطُّ وَلاَ سَجَدْتُ سُجُودًا قَطُّ كَانَ أَطْوَلَ مِنْهُ ‏.‏

Абдуллаҳ ибн Амр ибн ал-Ос айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) замонида қуёш тутилганда, ‹Ас-салату жамиъа (намоз — жамоат билан!)› деб нидо қилинди. Бас Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бир сажда(ракат)да икки рукуъ қилди, кейин туриб бир сажда(ракат)да икки рукуъ қилди; кейин қуёшдан (парда) очилди. Оиша: «Мен ҳеч қачон — ундан узунроқ — бир рукуъ ҳам қилмаган, бир сажда ҳам қилмаган эдим» деди.

وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ يُخَوِّفُ اللَّهُ بِهِمَا عِبَادَهُ وَإِنَّهُمَا لاَ يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ مِنَ النَّاسِ فَإِذَا رَأَيْتُمْ مِنْهَا شَيْئًا فَصَلُّوا وَادْعُوا اللَّهَ حَتَّى يُكْشَفَ مَا بِكُمْ ‏"‏ ‏.‏

Абу Масъуд ал-Ансорий айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Албатта қуёш ва ой — Аллаҳнинг оятларидан икки оятдир; Аллаҳ улар билан бандаларини қўрқитади; улар иккови одамлардан ҳеч бирининг ўлими сабабли тутилмайди; бас улардан бирор нарса кўрсангиз, намоз ўқинг ва Аллаҳга дуо қилинг, то сиздаги (бало) очилгунга қадар» деди.

وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، وَيَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ قَيْسٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَيْسَ يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ مِنَ النَّاسِ وَلَكِنَّهُمَا آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَقُومُوا فَصَلُّوا ‏"‏ ‏.‏

Абу Масъуд (ривоят қилди)ки: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Албатта қуёш ва ой одамлардан ҳеч бирининг ўлими сабабли тутилмайди; лекин улар иккови Аллаҳнинг оятларидан икки оятдир; бас уни кўрсангиз, туринг ва намоз ўқинг» деди.

وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، وَأَبُو أُسَامَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، وَوَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، وَمَرْوَانُ، كُلُّهُمْ عَنْ إِسْمَاعِيلَ، بِهَذَا الإِسْنَادِ ‏.‏ وَفِي حَدِيثِ سُفْيَانَ وَوَكِيعٍ انْكَسَفَتِ الشَّمْسُ يَوْمَ مَاتَ إِبْرَاهِيمُ فَقَالَ النَّاسُ انْكَسَفَتْ لِمَوْتِ إِبْرَاهِيمَ ‏.‏

(Бу ҳадис) улар(нинг) ҳаммасидан, Исмоил(дан) шу иснод билан (ривоят қилинди); Суфён ва Вакиъ ҳадисида: «Иброҳим вафот этган куни қуёш тутилди; бас одамлар: ‹Иброҳимнинг ўлими сабабли тутилди› дедилар» (дейилди).

حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الأَشْعَرِيُّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَرَّادٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ خَسَفَتِ الشَّمْسُ فِي زَمَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَامَ فَزِعًا يَخْشَى أَنْ تَكُونَ السَّاعَةُ حَتَّى أَتَى الْمَسْجِدَ فَقَامَ يُصَلِّي بِأَطْوَلِ قِيَامٍ وَرُكُوعٍ وَسُجُودٍ مَا رَأَيْتُهُ يَفْعَلُهُ فِي صَلاَةٍ قَطُّ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِنَّ هَذِهِ الآيَاتِ الَّتِي يُرْسِلُ اللَّهُ لاَ تَكُونُ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ وَلَكِنَّ اللَّهَ يُرْسِلُهَا يُخَوِّفُ بِهَا عِبَادَهُ فَإِذَا رَأَيْتُمْ مِنْهَا شَيْئًا فَافْزَعُوا إِلَى ذِكْرِهِ وَدُعَائِهِ وَاسْتِغْفَارِهِ ‏"‏ ‏.‏ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ الْعَلاَءِ كَسَفَتِ الشَّمْسُ وَقَالَ ‏"‏ يُخَوِّفُ عِبَادَهُ ‏"‏ ‏.‏

Абу Мусо айтди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) замонида қуёш тутилди; бас у — қиёмат бўлиб қолишидан чўчиб — чўчиган ҳолда турди, то масжидга келди; туриб энг узун қиём, рукуъ ва сажда билан намоз ўқиди — уни бирон намозда қилаётган ҳолда ҳеч қачон кўрмаган эдим; кейин: «Албатта Аллаҳ жўнатадиган мана шу оятлар (аломатлар) ҳеч кимнинг ўлими ҳам, ҳаёти сабабли ҳам бўлмайди; лекин Аллаҳ уларни — улар билан бандаларини қўрқитиш учун — жўнатади; бас улардан бирор нарса кўрсангиз, Унинг зикрига, дуосига ва истиғфорига шошилинглар (паноҳ тилинглар)» деди. Ибн ал-Ало ривоятида: «Касафатиш-шамсу» (дейилди) ва: «бандаларини қўрқитади» деди.

وَحَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، حَدَّثَنَا الْجُرَيْرِيُّ، عَنْ أَبِي الْعَلاَءِ، حَيَّانَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ بَيْنَمَا أَنَا أَرْمِي، بِأَسْهُمِي فِي حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذِ انْكَسَفَتِ الشَّمْسُ فَنَبَذْتُهُنَّ وَقُلْتُ لأَنْظُرَنَّ إِلَى مَا يَحْدُثُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي انْكِسَافِ الشَّمْسِ الْيَوْمَ فَانْتَهَيْتُ إِلَيْهِ وَهُوَ رَافِعٌ يَدَيْهِ يَدْعُو وَيُكَبِّرُ وَيَحْمَدُ وَيُهَلِّلُ حَتَّى جُلِّيَ عَنِ الشَّمْسِ فَقَرَأَ سُورَتَيْنِ وَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ ‏.‏

Абдурраҳмон ибн Самура айтди: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳаётида ўқларимни отиб турган эдим, шу пайт қуёш тутилди; бас мен уларни ташлаб: «Бугун қуёш тутилишида Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га нима содир бўлишини албатта кўраман» дедим. Бас унинг олдига етиб бордим — у қўлларини кўтарган ҳолда дуо қилар, такбир айтар, ҳамд айтар ва таҳлил (Ло илаҳа иллаллаҳ) айтар эди, то қуёшдан (парда) очилгунга қадар; бас икки сура ўқиди ва икки ракат ўқиди.

وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، عَنِ الْجُرَيْرِيِّ، عَنْ حَيَّانَ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ، - وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - قَالَ كُنْتُ أَرْتَمِي بِأَسْهُمٍ لِي بِالْمَدِينَةِ فِي حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ كَسَفَتِ الشَّمْسُ فَنَبَذْتُهَا فَقُلْتُ وَاللَّهِ لأَنْظُرَنَّ إِلَى مَا حَدَثَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي كُسُوفِ الشَّمْسِ قَالَ فَأَتَيْتُهُ وَهُوَ قَائِمٌ فِي الصَّلاَةِ رَافِعٌ يَدَيْهِ فَجَعَلَ يُسَبِّحُ وَيَحْمَدُ وَيُهَلِّلُ وَيُكَبِّرُ وَيَدْعُو حَتَّى حُسِرَ عَنْهَا ‏.‏ قَالَ فَلَمَّا حُسِرَ عَنْهَا قَرَأَ سُورَتَيْنِ وَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ‏.‏

Абдурраҳмон ибн Самура — у Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобаларидан эди — айтди: Мен Мадинада Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳаётида ўзимнинг ўқларимни отиб турган эдим, шу пайт қуёш тутилди; бас мен уларни ташлаб: «Аллаҳга қасам, қуёш тутилишида Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га нима содир бўлишини албатта кўраман» дедим. Бас унинг олдига келдим — у намозда тикка турган, қўлларини кўтарган ҳолда тасбиҳ айтар, ҳамд айтар, таҳлил айтар, такбир айтар ва дуо қилар эди, то ундан (парда) очилгунга қадар. (Ровий:) Ундан очилганида, икки сура ўқиди ва икки ракат ўқиди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا سَالِمُ بْنُ نُوحٍ، أَخْبَرَنَا الْجُرَيْرِيُّ، عَنْ حَيَّانَ بْنِ، عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ بَيْنَمَا أَنَا أَتَرَمَّى، بِأَسْهُمٍ لِي عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ خَسَفَتِ الشَّمْسُ ‏.‏ ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِهِمَا ‏.‏

Абдурраҳмон ибн Самура айтди: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) замонида ўзимнинг ўқларимни отиб (машқ қилиб) турган эдим, шу пайт қуёш тутилди — кейин улар икковининг ҳадиси наҳвини зикр қилди.