Қодир кишига никоҳ, ожизга рўза тавсияси

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ الْهَمْدَانِيُّ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ، - وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، - عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، قَالَ كُنْتُ أَمْشِي مَعَ عَبْدِ اللَّهِ بِمِنًى فَلَقِيَهُ عُثْمَانُ فَقَامَ مَعَهُ يُحَدِّثُهُ فَقَالَ لَهُ عُثْمَانُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَلاَ نُزَوِّجُكَ جَارِيَةً شَابَّةً لَعَلَّهَا تُذَكِّرُكَ بَعْضَ مَا مَضَى مِنْ زَمَانِكَ ‏.‏ قَالَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَئِنْ قُلْتَ ذَاكَ لَقَدْ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ يَا مَعْشَرَ الشَّبَابِ مَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمُ الْبَاءَةَ فَلْيَتَزَوَّجْ فَإِنَّهُ أَغَضُّ لِلْبَصَرِ وَأَحْصَنُ لِلْفَرْجِ وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَعَلَيْهِ بِالصَّوْمِ فَإِنَّهُ لَهُ وِجَاءٌ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Яҳё ибн Яҳё ат-Тамимий, Абу Бакр ибн Абу Шайба ва Муҳаммад ибн ал-Ало ал-Ҳамдоний ҳаммаси Абу Муовиядан ривоят қилди — лафз Яҳёники: бизга Абу Муовия хабар берди — у ал-Аъмашдан, у Иброҳимдан, у Алқамадан (ривоят қилди), у деди: Мен Минода Абдуллаҳ (ибн Масъуд) билан юрардим, шунда унга Усмон рўпара келди ва у билан туриб гаплашди. Усмон унга: «Эй Абу Абдурраҳмон, сенга бир ёш чўрини уйлантириб қўймайликми? Шояд у сенга ўтмиш замонингдан баъзи (нарсаларни) эслатиб қўйса» деди. Абдуллаҳ: «Агар шуни айтсанг (майли), Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизга: ‹Эй ёшлар жамоаси, сизлардан ким уйланиш имкони (баъаҳ)га эга бўлса, уйлансин, чунки у кўзни тиювчироқ ва авратни сақловчироқдир; ким (имкон) топа олмаса, рўза тутсин, чунки у унинг учун қалқондир (майилни сусайтиради)›, деди» деди.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، قَالَ إِنِّي لأَمْشِي مَعَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ بِمِنًى إِذْ لَقِيَهُ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ فَقَالَ هَلُمَّ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ فَاسْتَخْلاَهُ فَلَمَّا رَأَى عَبْدُ اللَّهِ أَنْ لَيْسَتْ لَهُ حَاجَةٌ - قَالَ - قَالَ لِي تَعَالَ يَا عَلْقَمَةُ - قَالَ - فَجِئْتُ فَقَالَ لَهُ عُثْمَانُ أَلاَ نُزَوِّجُكَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ جَارِيَةً بِكْرًا لَعَلَّهُ يَرْجِعُ إِلَيْكَ مِنْ نَفْسِكَ مَا كُنْتَ تَعْهَدُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَئِنْ قُلْتَ ذَاكَ ‏.‏ فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ ‏.‏

Бизга Усмон ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Жарир ал-Аъмашдан, у Иброҳимдан, у Алқамадан ривоят қилди, у деди: Мен Минода Абдуллаҳ ибн Масъуд билан юрардим, шунда унга Усмон ибн Аффон рўпара келиб: «Бери кел, эй Абу Абдурраҳмон» деди. (Ровий) деди: У уни хилватга олди. Абдуллаҳ унинг (жиддий) ҳожати йўқлигини кўрганда, менга: «Кел, эй Алқама» деди. Мен келдим. Усмон унга: «Эй Абу Абдурраҳмон, сенга бир бокира чўрини уйлантирмайликми? Шояд сенга ўзингдан (илгари) билган нарсанг қайтса» деди. Абдуллаҳ: «Агар шуни айтсанг...» деди — ва Абу Муовиянинг ҳадиси каби зикр қилди.

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ يَا مَعْشَرَ الشَّبَابِ مَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمُ الْبَاءَةَ فَلْيَتَزَوَّجْ فَإِنَّهُ أَغَضُّ لِلْبَصَرِ وَأَحْصَنُ لِلْفَرْجِ وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَعَلَيْهِ بِالصَّوْمِ فَإِنَّهُ لَهُ وِجَاءٌ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ва Абу Курайб ривоят қилиб, иккаласи: бизга Абу Муовия ал-Аъмашдан, у Умора ибн Умайрдан, у Абдурраҳмон ибн Язиддан, у Абдуллаҳдан ривоят қилди, дедилар; у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизга: «Эй ёшлар жамоаси, сизлардан ким уйланиш имкони (баъаҳ)га эга бўлса, уйлансин, чунки у кўзни тиювчироқ ва авратни сақловчироқдир; ким (имкон) топа олмаса, рўза тутсин, чунки у унинг учун қалқондир» деди.

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، قَالَ دَخَلْتُ أَنَا وَعَمِّي، عَلْقَمَةُ وَالأَسْوَدُ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ وَأَنَا شَابٌّ، يَوْمَئِذٍ فَذَكَرَ حَدِيثًا رُئِيتُ أَنَّهُ حَدَّثَ بِهِ، مِنْ أَجْلِي قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ وَزَادَ قَالَ فَلَمْ أَلْبَثْ حَتَّى تَزَوَّجْتُ ‏.‏

Бизга Усмон ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Жарир ал-Аъмашдан, у Умора ибн Умайрдан, у Абдурраҳмон ибн Язиддан ривоят қилди, у деди: Мен, амаким Алқама ва ал-Асвад Абдуллаҳ ибн Масъуднинг ҳузурига кирдик; мен ўша куни ёш эдим. У бир ҳадис зикр қилди, мен буни у мен сабабли айтди деб ўйладим. У деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) (шундай) деди — Абу Муовиянинг ҳадиси каби, ва (шуни) қўшди: У деди: Мен кўп ўтмай уйландим.

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ الأَشَجُّ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ، عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ دَخَلْنَا عَلَيْهِ وَأَنَا أَحْدَثُ الْقَوْمِ، بِمِثْلِ حَدِيثِهِمْ وَلَمْ يَذْكُرْ فَلَمْ أَلْبَثْ حَتَّى تَزَوَّجْتُ ‏.‏

Менга Абдуллаҳ ибн Саид ал-Ашажж ривоят қилди, бизга Вакиъ ривоят қилди, бизга ал-Аъмаш Умора ибн Умайрдан, у Абдурраҳмон ибн Язиддан, у Абдуллаҳдан ривоят қилди, у деди: Биз унинг ҳузурига кирдик, мен қавмнинг энг ёши эдим — уларнинг ҳадиси каби; ва «Мен кўп ўтмай уйландим»ни зикр қилмади.

وَحَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ، حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ نَفَرًا، مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم سَأَلُوا أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَنْ عَمَلِهِ فِي السِّرِّ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لاَ أَتَزَوَّجُ النِّسَاءَ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لاَ آكُلُ اللَّحْمَ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لاَ أَنَامُ عَلَى فِرَاشٍ ‏.‏ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ‏.‏ فَقَالَ ‏ "‏ مَا بَالُ أَقْوَامٍ قَالُوا كَذَا وَكَذَا لَكِنِّي أُصَلِّي وَأَنَامُ وَأَصُومُ وَأُفْطِرُ وَأَتَزَوَّجُ النِّسَاءَ فَمَنْ رَغِبَ عَنْ سُنَّتِي فَلَيْسَ مِنِّي ‏"‏ ‏.‏

Ва менга Абу Бакр ибн Нофиъ ал-Абдий ривоят қилди, бизга Баҳз ривоят қилди, бизга Ҳаммод ибн Салама Собитдан, у Анасдан ривоят қилдики, Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобаларидан бир неча киши Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг аёлларидан унинг махфий (уйдаги) амали ҳақида сўрадилар. Шунда улардан бири: «Мен аёлларга уйланмайман» деди. Баъзиси: «Мен гўшт емайман» деди. Баъзиси: «Мен тўшакда ухламайман» деди. (Бу Набийга етиб,) у Аллаҳга ҳамд айтди, Унга сано айтди, сўнг: «Баъзи қавмларга нима бўлдики, шундай-шундай дедилар? Лекин мен намоз ўқийман ва ухлайман, рўза тутаман ва ифтор қиламан, аёлларга ҳам уйланаман. Ким менинг суннатимдан юз ўгирса, у мендан эмас» деди.

وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ - وَاللَّفْظُ لَهُ - أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ، الْمُسَيَّبِ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، قَالَ رَدَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى عُثْمَانَ بْنِ مَظْعُونٍ التَّبَتُّلَ وَلَوْ أَذِنَ لَهُ لاَخْتَصَيْنَا ‏.‏

Ва бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ ибн ал-Муборак ривоят қилди; (ҳ) ва бизга Абу Курайб Муҳаммад ибн ал-Ало — лафз уники — ривоят қилди, бизга Ибн ал-Муборак Маъмардан, у аз-Зуҳрийдан, у Саид ибн ал-Мусайябдан, у Саъд ибн Абу Ваққосдан хабар берди, у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Усмон ибн Мазъунга табаттул (уйланмай, дунёдан воз кечиб ибодат қилиш)ни рад этди; агар унга рухсат берганида эди, биз (ўзимизни) бичиб олган бўлардик.

وَحَدَّثَنِي أَبُو عِمْرَانَ، مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ زِيَادٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ، شِهَابٍ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، قَالَ سَمِعْتُ سَعْدًا، يَقُولُ رُدَّ عَلَى عُثْمَانَ بْنِ مَظْعُونٍ التَّبَتُّلُ وَلَوْ أُذِنَ لَهُ لاَخْتَصَيْنَا ‏.‏

Ва менга Абу Имрон Муҳаммад ибн Жаъфар ибн Зиёд ривоят қилди, бизга Иброҳим ибн Саъд Ибн Шиҳоб аз-Зуҳрийдан, у Саид ибн ал-Мусайябдан ривоят қилди, у деди: Мен Саъдни шундай деяётганини эшитдим: Усмон ибн Мазъунга табаттул рад этилди; агар унга рухсат берилганида эди, биз (ўзимизни) бичиб олган бўлардик.