وَحَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ جَدِّي، قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ قَالَ أَتَى رَجُلٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ فِي الْمَسْجِدِ فَنَادَاهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي زَنَيْتُ . فَأَعْرَضَ عَنْهُ فَتَنَحَّى تِلْقَاءَ وَجْهِهِ فَقَالَ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي زَنَيْتُ . فَأَعْرَضَ عَنْهُ حَتَّى ثَنَى ذَلِكَ عَلَيْهِ أَرْبَعَ مَرَّاتٍ فَلَمَّا شَهِدَ عَلَى نَفْسِهِ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ دَعَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَبِكَ جُنُونٌ " . قَالَ لاَ . قَالَ " فَهَلْ أَحْصَنْتَ " . قَالَ نَعَمْ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اذْهَبُوا بِهِ فَارْجُمُوهُ " .
Менга Абдулмалик ибн Шуайб ибн ал-Лайс ибн Саъд ривоят қилди: менга отам бобомдан ривоят қилди: у деди: менга Уқайл Ибн Шиҳобдан, у Абу Салама ибн Абдурраҳмон ибн Авф ва Саид ибн ал-Мусайябдан, улар Абу Ҳурайрадан ривоят қилдилар. У шундай деди: «Мусулмонлардан бир киши Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам масжидда бўлганида ҳузурига келди ва унга нидо қилиб: ‹Эй Расулуллаҳ, мен зино қилдим› деди. У зот ундан юз ўгирди. Кейин у зотнинг юзи томонига ўтиб: ‹Эй Расулуллаҳ, мен зино қилдим› деди. У зот яна ундан юз ўгирди, то бу сўзни тўрт марта такрорлагунча. У ўзига қарши тўрт марта гувоҳлик берганда, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уни чақириб: ‹Сенда телбалик борми?› деди. У: ‹Йўқ› деди. У зот: ‹Турмуш кўрганмисан?› деди. У: ‹Ҳа› деди. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: ‹Уни олиб боринглар ва тошбўрон қилинглар› деди».
قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي مَنْ، سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ فَكُنْتُ فِيمَنْ رَجَمَهُ فَرَجَمْنَاهُ بِالْمُصَلَّى فَلَمَّا أَذْلَقَتْهُ الْحِجَارَةُ هَرَبَ فَأَدْرَكْنَاهُ بِالْحَرَّةِ فَرَجَمْنَاهُ .
Ибн Шиҳоб деди: Менга Жобир ибн Абдуллаҳдан эшитган киши хабар бердики, у шундай дейди: «Мен уни тошбўрон қилганлар орасида эдим. Биз уни намозгоҳда тошбўрон қилдик. Тошлар уни оғритганда қочди, биз уни Ҳаррада тутиб олдик ва тошбўрон қилдик».
وَرَوَاهُ اللَّيْثُ أَيْضًا عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ خَالِدِ بْنِ مُسَافِرٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . مِثْلَهُ . وَحَدَّثَنِيهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ أَيْضًا وَفِي حَدِيثِهِمَا جَمِيعًا قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي مَنْ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ كَمَا ذَكَرَ عُقَيْلٌ .
Буни ал-Лайс ҳам Абдурраҳмон ибн Холид ибн Мусофирдан, у Ибн Шиҳобдан шу иснод билан худди шундай ривоят қилди. Ва буни менга Абдуллаҳ ибн Абдурраҳмон ад-Доримий ривоят қилди: бизга Абул-Ямон ривоят қилди: бизга Шуайб аз-Зуҳрийдан шу иснод билан ҳам хабар берди. Уларнинг иккаласининг ҳадисида: Ибн Шиҳоб деди: «Менга Жобир ибн Абдуллаҳдан эшитган киши — Уқайл зикр қилгани каби — хабар берди» дейилган.
وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى، قَالاَ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، وَابْنُ، جُرَيْجٍ كُلُّهُمْ عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . نَحْوَ رِوَايَةِ عُقَيْلٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدٍ وَأَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ .
Менга Абут-Тоҳир ва Ҳармала ибн Яҳё ривоят қилдилар: улар иккиси дедилар: бизга Ибн Ваҳб хабар берди: менга Юнус хабар берди. (ҳ) Бизга Исъҳоқ ибн Иброҳим ҳам ривоят қилди: бизга Абдурраззоқ хабар берди: бизга Маъмар ва Ибн Журайж хабар бердилар, ҳаммаси аз-Зуҳрийдан, у Абу Саламадан, у Жобир ибн Абдуллаҳдан, у Пайғамбар соллаллаҳу алайҳи васалламдан — Уқайлнинг аз-Зуҳрийдан, у Саид ва Абу Саламадан, улар Абу Ҳурайрадан келтирган ривояти каби.
وَحَدَّثَنِي أَبُو كَامِلٍ، فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ الْجَحْدَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ، حَرْبٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ رَأَيْتُ مَاعِزَ بْنَ مَالِكٍ حِينَ جِيءَ بِهِ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ قَصِيرٌ أَعْضَلُ لَيْسَ عَلَيْهِ رِدَاءٌ فَشَهِدَ عَلَى نَفْسِهِ أَرْبَعَ مَرَّاتٍ أَنَّهُ زَنَى فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَلَعَلَّكَ " . قَالَ لاَ وَاللَّهِ إِنَّهُ قَدْ زَنَى الأَخِرُ - قَالَ - فَرَجَمَهُ ثُمَّ خَطَبَ فَقَالَ " أَلاَ كُلَّمَا نَفَرْنَا غَازِينَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ خَلَفَ أَحَدُهُمْ لَهُ نَبِيبٌ كَنَبِيبِ التَّيْسِ يَمْنَحُ أَحَدُهُمُ الْكُثْبَةَ أَمَا وَاللَّهِ إِنْ يُمْكِنِّي مِنْ أَحَدِهِمْ لأُنَكِّلَنَّهُ عَنْهُ " .
Менга Абу Комил Фузайл ибн Ҳусайн ал-Жаҳдарий ривоят қилди: бизга Абу Авона Симок ибн Ҳарбдан, у Жобир ибн Самурадан ривоят қилди. У деди: «Мен Моиз ибн Моликни Пайғамбар соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳузурига келтирилганида кўрдим — калта бўйли, мушакдор, устида ридоси йўқ киши эди. У ўзига қарши зино қилганини тўрт марта гувоҳлик берди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: ‹Балки сен...› деди. У: ‹Йўқ, Аллаҳга қасамки, у ҳақиқатан зино қилди› деди. Сўнг у зот уни тошбўрон қилди. Кейин хутба қилиб деди: ‹Огоҳ бўлинг! Ҳар гал биз Аллаҳ йўлида ғозий бўлиб жўнаганимизда, улардан бири орқада қолиб, така каби товуш чиқаради, улардан бири бир оз сут беради. Огоҳ бўлинг, Аллаҳга қасамки, агар мен улардан бирига қодир бўлсам, албатта уни жазолаб, бошқаларга ибрат қиламан›».
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ الْمُثَنَّى - قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ، بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ سَمُرَةَ، يَقُولُ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِرَجُلٍ قَصِيرٍ أَشْعَثَ ذِي عَضَلاَتٍ عَلَيْهِ إِزَارٌ وَقَدْ زَنَى فَرَدَّهُ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ أَمَرَ بِهِ فَرُجِمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كُلَّمَا نَفَرْنَا غَازِينَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ تَخَلَّفَ أَحَدُكُمْ يَنِبُّ نَبِيبَ التَّيْسِ يَمْنَحُ إِحْدَاهُنَّ الْكُثْبَةَ إِنَّ اللَّهَ لاَ يُمْكِنِّي مِنْ أَحَدٍ مِنْهُمْ إِلاَّ جَعَلْتُهُ نَكَالاً " . أَوْ نَكَّلْتُهُ . قَالَ فَحَدَّثْتُهُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ فَقَالَ إِنَّهُ رَدَّهُ أَرْبَعَ مَرَّاتٍ .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ва Ибн Башшор — лафз Ибн ал-Мусанноники — ривоят қилдилар: улар иккиси дедилар: бизга Муҳаммад ибн Жаъфар ривоят қилди: бизга Шуъба Симок ибн Ҳарбдан ривоят қилди. У деди: Жобир ибн Самурани шундай деганини эшитдим: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳузурига калта бўйли, сочи тўзиган, мушакдор, устида изори бор, зино қилган бир киши келтирилди. У зот уни икки марта қайтарди, сўнг буюрди-да, у тошбўрон қилинди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: ‹Ҳар гал биз Аллаҳ йўлида ғозий бўлиб жўнаганимизда, сизлардан бирингиз орқада қолиб така каби товуш чиқаради, улардан бирига бир оз сут беради. Аллаҳ мени улардан бирига қодир қилса, албатта уни ибратли жазога тортаман› ёки ‹уни жазолайман›». У деди: Буни Саид ибн Жубайрга айтдим, у: «Албатта у зот уни тўрт марта қайтарган» деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا شَبَابَةُ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ، كِلاَهُمَا عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم . نَحْوَ حَدِيثِ ابْنِ جَعْفَرٍ وَوَافَقَهُ شَبَابَةُ عَلَى قَوْلِهِ فَرَدَّهُ مَرَّتَيْنِ . وَفِي حَدِيثِ أَبِي عَامِرٍ فَرَدَّهُ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди: бизга Шабаба ривоят қилди. (ҳ) Бизга Исъҳоқ ибн Иброҳим ҳам ривоят қилди: бизга Абу Омир ал-Ақадий хабар берди, уларнинг иккаласи Шуъбадан, у Симокдан, у Жобир ибн Самурадан, у Пайғамбар соллаллаҳу алайҳи васалламдан — Ибн Жаъфарнинг ҳадиси каби. Шабаба у зотнинг «уни икки марта қайтарди» деган сўзига мувофиқ келди. Абу Омирнинг ҳадисида эса «уни икки ёки уч марта қайтарди» дейилган.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ - وَاللَّفْظُ لِقُتَيْبَةَ - قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِمَاعِزِ بْنِ مَالِكٍ " أَحَقٌّ مَا بَلَغَنِي عَنْكَ " . قَالَ وَمَا بَلَغَكَ عَنِّي قَالَ " بَلَغَنِي أَنَّكَ وَقَعْتَ بِجَارِيَةِ آلِ فُلاَنٍ " . قَالَ نَعَمْ . قَالَ فَشَهِدَ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ . ثُمَّ أَمَرَ بِهِ فَرُجِمَ .
Бизга Қутайба ибн Саид ва Абу Комил ал-Жаҳдарий — лафз Қутайбаники — ривоят қилдилар: улар иккиси дедилар: бизга Абу Авона Симокдан, у Саид ибн Жубайрдан, у Ибн Аббосдан ривоят қилдики, Пайғамбар соллаллаҳу алайҳи васаллам Моиз ибн Моликка: «Сен ҳақингда менга етиб келган нарса ростми?» деди. У: «Сизга мен ҳақимда нима етиб келди?» деди. У зот: «Менга етиб келдики, сен фалон оиланинг чўриси билан қўшилибсан» деди. У: «Ҳа» деди. Кейин тўрт марта гувоҳлик берди. Сўнг у зот буюрди-да, у тошбўрон қилинди.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنِي عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا دَاوُدُ، عَنْ أَبِي نَضْرَةَ، عَنْ أَبِي، سَعِيدٍ أَنَّ رَجُلاً، مِنْ أَسْلَمَ يُقَالُ لَهُ مَاعِزُ بْنُ مَالِكٍ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنِّي أَصَبْتُ فَاحِشَةً فَأَقِمْهُ عَلَىَّ . فَرَدَّهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِرَارًا قَالَ ثُمَّ سَأَلَ قَوْمَهُ فَقَالُوا مَا نَعْلَمُ بِهِ بَأْسًا إِلاَّ أَنَّهُ أَصَابَ شَيْئًا يَرَى أَنَّهُ لاَ يُخْرِجُهُ مِنْهُ إِلاَّ أَنْ يُقَامَ فِيهِ الْحَدُّ - قَالَ - فَرَجَعَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَمَرَنَا أَنْ نَرْجُمَهُ - قَالَ - فَانْطَلَقْنَا بِهِ إِلَى بَقِيعِ الْغَرْقَدِ - قَالَ - فَمَا أَوْثَقْنَاهُ وَلاَ حَفَرْنَا لَهُ - قَالَ - فَرَمَيْنَاهُ بِالْعَظْمِ وَالْمَدَرِ وَالْخَزَفِ - قَالَ - فَاشْتَدَّ فَاشْتَدَدْنَا خَلْفَهُ حَتَّى أَتَى عُرْضَ الْحَرَّةِ فَانْتَصَبَ لَنَا فَرَمَيْنَاهُ بِجَلاَمِيدِ الْحَرَّةِ - يَعْنِي الْحِجَارَةَ - حَتَّى سَكَتَ - قَالَ - ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَطِيبًا مِنَ الْعَشِيِّ فَقَالَ " أَوَكُلَّمَا انْطَلَقْنَا غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ تَخَلَّفَ رَجُلٌ فِي عِيَالِنَا لَهُ نَبِيبٌ كَنَبِيبِ التَّيْسِ عَلَىَّ أَنْ لاَ أُوتَى بِرَجُلٍ فَعَلَ ذَلِكَ إِلاَّ نَكَّلْتُ بِهِ " . قَالَ فَمَا اسْتَغْفَرَ لَهُ وَلاَ سَبَّهُ .
Менга Муҳаммад ибн ал-Мусанно ривоят қилди: менга Абдул-Аъло ривоят қилди: бизга Довуд Абу Назрадан, у Абу Саиддан ривоят қилдики, Аслам қабиласидан Моиз ибн Молик деб аталган бир киши Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳузурига келиб: «Мен бузуқ иш қилдим, менга ҳадни қўлланг» деди. Пайғамбар соллаллаҳу алайҳи васаллам уни бир неча марта қайтарди. Сўнг унинг қавмидан сўради, улар: «Биз унда бир офат билмаймиз, фақат у ўзича — бу ишдан фақат ҳад қўлланиш билан қутула оламан деб ўйлаган бир нарсани қилибди» дедилар. Сўнг у Пайғамбар соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳузурига қайтди ва у зот бизни уни тошбўрон қилишга буюрди. Биз уни Бақиъул-Ғарқадга олиб бордик. Биз уни боғламадик ҳам, унга чуқур ҳам қазимадик. Унга суяк, кесак ва сопол бўлаклари билан отдик. У югуриб қочди, биз ҳам орқасидан югурдик, то у Ҳарранинг бир четига етгунча. У бизга қарши турди, биз уни Ҳарранинг тошлари — яъни катта тошлар билан отдик, то у жим бўлгунча. Сўнг Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам кечқурун хатиб бўлиб турди ва деди: «Ҳар гал биз Аллаҳ йўлида ғазотга жўнасак, оиламиз орасида бир киши орқада қолиб, така каби товуш чиқарадими? Бундай қилган киши менинг ҳузуримга келтирилмасин, албатта уни жазолайман, бу менга вожиб бўлсин». У деди: У зот у учун мағфират ҳам сўрамади, уни сўкмади ҳам.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . مِثْلَ مَعْنَاهُ . وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْعَشِيِّ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ فَمَا بَالُ أَقْوَامٍ إِذَا غَزَوْنَا يَتَخَلَّفُ أَحَدُهُمْ عَنَّا لَهُ نَبِيبٌ كَنَبِيبِ التَّيْسِ " . وَلَمْ يَقُلْ " فِي عِيَالِنَا " .
Менга Муҳаммад ибн Ҳотим ривоят қилди: бизга Баҳз ривоят қилди: бизга Язид ибн Зурай ривоят қилди: бизга Довуд шу иснод билан шу маънода ривоят қилди. У ҳадисда деди: «Пайғамбар соллаллаҳу алайҳи васаллам кечқурун туриб, Аллаҳга ҳамд айтди ва Уни мақтади, сўнг деди: ‹Аммо баъд, биз ғазотга чиққанимизда, улардан бири биздан орқада қолиб, така каби товуш чиқарадиган қавмларга нима бўлди?›». У «оиламиз орасида» демади.
وَحَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ بْنِ أَبِي زَائِدَةَ، ح وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، كِلاَهُمَا عَنْ دَاوُدَ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . بَعْضَ هَذَا الْحَدِيثِ . غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ سُفْيَانَ فَاعْتَرَفَ بِالزِّنَى ثَلاَثَ مَرَّاتٍ .
Бизга Сурайж ибн Юнус ривоят қилди: бизга Яҳё ибн Закарийё ибн Абу Зоида ривоят қилди. (ҳ) Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ҳам ривоят қилди: бизга Муовия ибн Ҳишом ривоят қилди: бизга Суфён ривоят қилди, уларнинг иккаласи Довуддан шу иснод билан — бу ҳадиснинг бир қисмини ривоят қилдилар. Фақат Суфённинг ҳадисида «у зинога уч марта иқрор бўлди» дейилган.
وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَعْلَى، - وَهُوَ ابْنُ الْحَارِثِ الْمُحَارِبِيُّ - عَنْ غَيْلاَنَ، - وَهُوَ ابْنُ جَامِعٍ الْمُحَارِبِيُّ - عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ، بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ أَبِيهِ، قَالَ جَاءَ مَاعِزُ بْنُ مَالِكٍ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ طَهِّرْنِي . فَقَالَ " وَيْحَكَ ارْجِعْ فَاسْتَغْفِرِ اللَّهَ وَتُبْ إِلَيْهِ " . قَالَ فَرَجَعَ غَيْرَ بَعِيدٍ ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ طَهِّرْنِي . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَيْحَكَ ارْجِعْ فَاسْتَغْفِرِ اللَّهَ وَتُبْ إِلَيْهِ " . قَالَ فَرَجَعَ غَيْرَ بَعِيدٍ ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ طَهِّرْنِي . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَ ذَلِكَ حَتَّى إِذَا كَانَتِ الرَّابِعَةُ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فِيمَ أُطَهِّرُكَ " . فَقَالَ مِنَ الزِّنَى . فَسَأَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَبِهِ جُنُونٌ " . فَأُخْبِرَ أَنَّهُ لَيْسَ بِمَجْنُونٍ . فَقَالَ " أَشَرِبَ خَمْرًا " . فَقَامَ رَجُلٌ فَاسْتَنْكَهَهُ فَلَمْ يَجِدْ مِنْهُ رِيحَ خَمْرٍ . قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَزَنَيْتَ " . فَقَالَ نَعَمْ . فَأَمَرَ بِهِ فَرُجِمَ فَكَانَ النَّاسُ فِيهِ فِرْقَتَيْنِ قَائِلٌ يَقُولُ لَقَدْ هَلَكَ لَقَدْ أَحَاطَتْ بِهِ خَطِيئَتُهُ وَقَائِلٌ يَقُولُ مَا تَوْبَةٌ أَفْضَلَ مِنْ تَوْبَةِ مَاعِزٍ أَنَّهُ جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَوَضَعَ يَدَهُ فِي يَدِهِ ثُمَّ قَالَ اقْتُلْنِي بِالْحِجَارَةِ - قَالَ - فَلَبِثُوا بِذَلِكَ يَوْمَيْنِ أَوْ ثَلاَثَةً ثُمَّ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُمْ جُلُوسٌ فَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ فَقَالَ " اسْتَغْفِرُوا لِمَاعِزِ بْنِ مَالِكٍ " . قَالَ فَقَالُوا غَفَرَ اللَّهُ لِمَاعِزِ بْنِ مَالِكٍ . - قَالَ - فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَقَدْ تَابَ تَوْبَةً لَوْ قُسِمَتْ بَيْنَ أُمَّةٍ لَوَسِعَتْهُمْ " . قَالَ ثُمَّ جَاءَتْهُ امْرَأَةٌ مِنْ غَامِدٍ مِنَ الأَزْدِ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ طَهِّرْنِي . فَقَالَ " وَيْحَكِ ارْجِعِي فَاسْتَغْفِرِي اللَّهَ وَتُوبِي إِلَيْهِ " . فَقَالَتْ أَرَاكَ تُرِيدُ أَنْ تُرَدِّدَنِي كَمَا رَدَّدْتَ مَاعِزَ بْنَ مَالِكٍ . قَالَ " وَمَا ذَاكِ " . قَالَتْ إِنَّهَا حُبْلَى مِنَ الزِّنَا . فَقَالَ " آنْتِ " . قَالَتْ نَعَمْ . فَقَالَ لَهَا " حَتَّى تَضَعِي مَا فِي بَطْنِكِ " . قَالَ فَكَفَلَهَا رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ حَتَّى وَضَعَتْ قَالَ فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ قَدْ وَضَعَتِ الْغَامِدِيَّةُ . فَقَالَ " إِذًا لاَ نَرْجُمَهَا وَنَدَعَ وَلَدَهَا صَغِيرًا لَيْسَ لَهُ مَنْ يُرْضِعُهُ " . فَقَامَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ فَقَالَ إِلَىَّ رَضَاعُهُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ . قَالَ فَرَجَمَهَا .
Бизга Муҳаммад ибн ал-Ало ал-Ҳамдоний ривоят қилди: бизга Яҳё ибн Яъло — у Ибн ал-Ҳорис ал-Муҳорибийдир — Ғайлондан — у Ибн Жоме ал-Муҳорибийдир — у Алқама ибн Марсаддан, у Сулаймон ибн Бурайдадан, у отасидан ривоят қилди. У деди: «Моиз ибн Молик Пайғамбар соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳузурига келиб: ‹Эй Расулуллаҳ, мени покланг› деди. У зот: ‹Вой сенга, қайт, Аллаҳдан мағфират сўра ва Унга тавба қил› деди. У узоқлашмай қайтди, сўнг яна келиб: ‹Эй Расулуллаҳ, мени покланг› деди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: ‹Вой сенга, қайт, Аллаҳдан мағфират сўра ва Унга тавба қил› деди. У узоқлашмай қайтди, сўнг яна келиб: ‹Эй Расулуллаҳ, мени покланг› деди. Пайғамбар соллаллаҳу алайҳи васаллам худди шундай деди, то тўртинчи марта бўлганда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унга: ‹Сени нимадан поклайман?› деди. У: ‹Зинодан› деди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: ‹Унда телбалик борми?› деб сўради. Унинг телба эмаслиги хабар берилди. У зот: ‹У хамр ичганми?› деди. Бир киши туриб уни ҳидлади, ундан хамр ҳиди топмади. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: ‹Сен зино қилдингми?› деди. У: ‹Ҳа› деди. Сўнг у зот буюрди-да, у тошбўрон қилинди. Одамлар у ҳақида икки гуруҳ бўлдилар: бири: ‹У ҳалок бўлди, гуноҳи уни ўраб олди› дерди, бири эса: ‹Моизнинг тавбасидан афзал тавба йўқ — у Пайғамбар соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳузурига келиб, қўлини у зотнинг қўлига қўйди, сўнг: мени тошлар билан ўлдиринг, деди› дерди. Улар шу ҳолатда икки ёки уч кун қолдилар. Сўнг Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам улар ўтирган ҳолда келиб салом берди, сўнг ўтириб: ‹Моиз ибн Молик учун мағфират сўранг› деди. Улар: ‹Аллаҳ Моиз ибн Моликни мағфират қилсин› дедилар. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: ‹У шундай тавба қилдики, агар у бир уммат ўртасида тақсимланса, уларга етар эди› деди. Сўнг унга Азд қабиласининг Ғомид уруғидан бир аёл келиб: ‹Эй Расулуллаҳ, мени покланг› деди. У зот: ‹Вой сенга, қайт, Аллаҳдан мағфират сўра ва Унга тавба қил› деди. У: ‹Сен мени Моиз ибн Моликни қайтарганинг каби қайтармоқчисан шекилли› деди. У зот: ‹Бу нима экан?› деди. У: ‹Албатта у зинодан ҳомиладордир› деди. У зот: ‹Сенмисан?› деди. У: ‹Ҳа› деди. У зот унга: ‹Қорнингдагини туғгунингча кут› деди. Ансорлардан бир киши унга то туғгунча кафил бўлди. Сўнг у Пайғамбар соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳузурига келиб: ‹Ғомидия туғди› деди. У зот: ‹Ундай бўлса, биз уни тошбўрон қилиб, кичик боласини эмизадиган кишисиз ташлаб қўймаймиз› деди. Ансорлардан бир киши туриб: ‹Уни эмизиш менга, эй Аллаҳнинг Пайғамбари› деди. Сўнг у зот уни тошбўрон қилди».
وَحَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ، اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ - وَتَقَارَبَا فِي لَفْظِ الْحَدِيثِ - حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا بَشِيرُ بْنُ الْمُهَاجِرِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ مَاعِزَ بْنَ مَالِكٍ الأَسْلَمِيَّ، أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ ظَلَمْتُ نَفْسِي وَزَنَيْتُ وَإِنِّي أُرِيدُ أَنْ تُطَهِّرَنِي . فَرَدَّهُ فَلَمَّا كَانَ مِنَ الْغَدِ أَتَاهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ زَنَيْتُ . فَرَدَّهُ الثَّانِيَةَ فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى قَوْمِهِ فَقَالَ " أَتَعْلَمُونَ بِعَقْلِهِ بَأْسًا تُنْكِرُونَ مِنْهُ شَيْئًا " . فَقَالُوا مَا نَعْلَمُهُ إِلاَّ وَفِيَّ الْعَقْلِ مِنْ صَالِحِينَا فِيمَا نُرَى فَأَتَاهُ الثَّالِثَةَ فَأَرْسَلَ إِلَيْهِمْ أَيْضًا فَسَأَلَ عَنْهُ فَأَخْبَرُوهُ أَنَّهُ لاَ بَأْسَ بِهِ وَلاَ بِعَقْلِهِ فَلَمَّا كَانَ الرَّابِعَةَ حَفَرَ لَهُ حُفْرَةً ثُمَّ أَمَرَ بِهِ فَرُجِمَ . قَالَ فَجَاءَتِ الْغَامِدِيَّةُ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ زَنَيْتُ فَطَهِّرْنِي . وَإِنَّهُ رَدَّهَا فَلَمَّا كَانَ الْغَدُ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ لِمَ تَرُدُّنِي لَعَلَّكَ أَنْ تَرُدَّنِي كَمَا رَدَدْتَ مَاعِزًا فَوَاللَّهِ إِنِّي لَحُبْلَى . قَالَ " إِمَّا لاَ فَاذْهَبِي حَتَّى تَلِدِي " . فَلَمَّا وَلَدَتْ أَتَتْهُ بِالصَّبِيِّ فِي خِرْقَةٍ قَالَتْ هَذَا قَدْ وَلَدْتُهُ . قَالَ " اذْهَبِي فَأَرْضِعِيهِ حَتَّى تَفْطِمِيهِ " . فَلَمَّا فَطَمَتْهُ أَتَتْهُ بِالصَّبِيِّ فِي يَدِهِ كِسْرَةُ خُبْزٍ فَقَالَتْ هَذَا يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَدْ فَطَمْتُهُ وَقَدْ أَكَلَ الطَّعَامَ . فَدَفَعَ الصَّبِيَّ إِلَى رَجُلٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ ثُمَّ أَمَرَ بِهَا فَحُفِرَ لَهَا إِلَى صَدْرِهَا وَأَمَرَ النَّاسَ فَرَجَمُوهَا فَيُقْبِلُ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ بِحَجَرٍ فَرَمَى رَأْسَهَا فَتَنَضَّحَ الدَّمُ عَلَى وَجْهِ خَالِدٍ فَسَبَّهَا فَسَمِعَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَبَّهُ إِيَّاهَا فَقَالَ " مَهْلاً يَا خَالِدُ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَدْ تَابَتْ تَوْبَةً لَوْ تَابَهَا صَاحِبُ مَكْسٍ لَغُفِرَ لَهُ " . ثُمَّ أَمَرَ بِهَا فَصَلَّى عَلَيْهَا وَدُفِنَتْ .
Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди: бизга Абдуллаҳ ибн Нумайр ривоят қилди. (ҳ) Бизга Муҳаммад ибн Абдуллаҳ ибн Нумайр ҳам — улар ҳадис лафзида яқин келдилар — ривоят қилди: бизга отам ривоят қилди: бизга Башир ибн ал-Муҳожир ривоят қилди: бизга Абдуллаҳ ибн Бурайда отасидан ривоят қилдики, Моиз ибн Молик ал-Асламий Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳузурига келиб: «Эй Расулуллаҳ, мен ўзимга зулм қилдим ва зино қилдим, мен сени мени поклашингни истайман» деди. У зот уни қайтарди. Эртаси куни бўлганда яна келиб: «Эй Расулуллаҳ, мен зино қилдим» деди. У зот иккинчи марта уни қайтарди. Сўнг Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унинг қавмига одам юбориб: «Унинг ақлида бир нуқсон биласизларми, ундан бир нарсани ноўрин дейсизларми?» деди. Улар: «Биз уни фақат ақли бутун ва — бизнинг кўрганимизча — солиҳларимиздан деб биламиз» дедилар. У учинчи марта келди, у зот яна уларга одам юбориб у ҳақида сўради, улар унда ва ақлида офат йўқлигини хабар бердилар. Тўртинчи марта бўлганда у учун чуқур қазиди, сўнг буюрди-да, у тошбўрон қилинди. У деди: Сўнг Ғомидия келиб: «Эй Расулуллаҳ, мен зино қилдим, мени покланг» деди. У зот уни қайтарди. Эртаси куни бўлганда у: «Эй Расулуллаҳ, нега мени қайтаряпсан? Балки мени Моизни қайтарганинг каби қайтармоқчисан? Аллаҳга қасамки, мен ҳомиладорман» деди. У зот: «Мабодо, ундай бўлса, бор, то туғгунингча» деди. У туғганда, чақалоқни латта ичида олиб келиб: «Мана, мен буни туғдим» деди. У зот: «Бор, уни эмизиб, кўкрагидан ажратгунингча эмиз» деди. У болани кўкрагидан ажратганда, қўлида бир бўлак нон билан чақалоқни олиб келиб: «Мана, эй Аллаҳнинг Пайғамбари, мен уни кўкрагидан ажратдим ва у таом ейди» деди. Сўнг у зот болани мусулмонлардан бир кишига топширди, кейин у ҳақида буюрди-да, унинг учун кўкрагигача чуқур қазилди ва одамларга буюрди, улар уни тошбўрон қилдилар. Холид ибн ал-Валид бир тош билан келиб унинг бошига отди, қон Холиднинг юзига сачради ва у аёлни сўкди. Аллаҳнинг Пайғамбари соллаллаҳу алайҳи васаллам унинг сўкканини эшитиб: «Секинроқ, эй Холид! Жоним қўлида бўлган Зотга қасамки, у шундай тавба қилдики, агар уни бож йиғувчи тавба қилса эди, унга мағфират қилинарди» деди. Сўнг у зот у ҳақида буюрди, унга жаноза ўқилди ва дафн этилди.
حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ، مَالِكُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ الْمِسْمَعِيُّ حَدَّثَنَا مُعَاذٌ، - يَعْنِي ابْنَ هِشَامٍ - حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، حَدَّثَنِي أَبُو قِلاَبَةَ، أَنَّ أَبَا الْمُهَلَّبِ، حَدَّثَهُ عَنْ عِمْرَانَ، بْنِ حُصَيْنٍ أَنَّ امْرَأَةً، مِنْ جُهَيْنَةَ أَتَتْ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهِيَ حُبْلَى مِنَ الزِّنَى فَقَالَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْهُ عَلَىَّ فَدَعَا نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلِيَّهَا فَقَالَ " أَحْسِنْ إِلَيْهَا فَإِذَا وَضَعَتْ فَائْتِنِي بِهَا " . فَفَعَلَ فَأَمَرَ بِهَا نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَشُكَّتْ عَلَيْهَا ثِيَابُهَا ثُمَّ أَمَرَ بِهَا فَرُجِمَتْ ثُمَّ صَلَّى عَلَيْهَا فَقَالَ لَهُ عُمَرُ تُصَلِّي عَلَيْهَا يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَقَدْ زَنَتْ فَقَالَ " لَقَدْ تَابَتْ تَوْبَةً لَوْ قُسِمَتْ بَيْنَ سَبْعِينَ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ لَوَسِعَتْهُمْ وَهَلْ وَجَدْتَ تَوْبَةً أَفْضَلَ مِنْ أَنْ جَادَتْ بِنَفْسِهَا لِلَّهِ تَعَالَى " .
Менга Абу Ғассон Молик ибн Абдулвоҳид ал-Мисмаий ривоят қилди: бизга Муоз — яъни Ибн Ҳишом — ривоят қилди: менга отам Яҳё ибн Абу Касирдан ривоят қилди: менга Абу Қилоба ривоят қилдики, Абул-Муҳаллаб унга Имрон ибн Ҳусайндан ривоят қилдики, Жуҳайна қабиласидан бир аёл зинодан ҳомиладор ҳолда Аллаҳнинг Пайғамбари соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳузурига келиб: «Эй Аллаҳнинг Пайғамбари, мен ҳадга лойиқ иш қилдим, менга уни қўлланг» деди. Аллаҳнинг Пайғамбари соллаллаҳу алайҳи васаллам унинг валийсини чақириб: «Унга яхшилик қил, у туғганда уни менга олиб кел» деди. У шундай қилди. Сўнг Аллаҳнинг Пайғамбари соллаллаҳу алайҳи васаллам у ҳақида буюрди, унинг кийимлари устидан маҳкам боғланди, сўнг у ҳақида буюрди-да, у тошбўрон қилинди, кейин у зот унга жаноза ўқиди. Умар унга: «Унга жаноза ўқияпсанми, эй Аллаҳнинг Пайғамбари, ҳолбуки у зино қилган-ку?» деди. У зот: «У шундай тавба қилдики, агар уни Мадина аҳлидан етмиш киши ўртасида тақсимланса, уларга етар эди. Аллаҳу таоло учун жонини фидо қилишидан афзал тавбани топдингми?» деди.
وَحَدَّثَنَاهُ أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا أَبَانٌ الْعَطَّارُ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ .
Буни бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ҳам ривоят қилди: бизга Аффон ибн Муслим ривоят қилди: бизга Абон ал-Аттор ривоят қилди: бизга Яҳё ибн Абу Касир шу иснод билан худди шундай ривоят қилди.
وَحَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، وَحَرْمَلَةُ، قَالاَ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، ح وَحَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ، بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، كُلُّهُمْ عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا الإِسْنَادِ . نَحْوَهُ .
Менга Абут-Тоҳир ва Ҳармала ривоят қилдилар: улар иккиси дедилар: бизга Ибн Ваҳб хабар берди: менга Юнус хабар берди. (ҳ) Менга Амр ан-Ноқид ҳам ривоят қилди: бизга Яъқуб ибн Иброҳим ибн Саъд ривоят қилди: бизга отам Солиҳдан ривоят қилди. (ҳ) Бизга Абд ибн Ҳумайд ҳам ривоят қилди: бизга Абдурраззоқ Маъмардан хабар берди, ҳаммаси аз-Зуҳрийдан шу иснод билан худди шунга ўхшаш ривоят қилдилар.