Намоздан кейин зикр айтишнинг мустаҳаблиги ва унинг сифати

Masjidlar kitobi · 19 ҳадис

باب اسْتِحْبَابِ الذِّكْرِ بَعْدَ الصَّلاَةِ وَبَيَان صِفَتِهِ ‏

1334-ҳадисXalqaro 591

حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنْ أَبِي عَمَّارٍ، - اسْمُهُ شَدَّادُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ - عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ، عَنْ ثَوْبَانَ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا انْصَرَفَ مِنْ صَلاَتِهِ اسْتَغْفَرَ ثَلاَثًا وَقَالَ ‏ "‏ اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلاَمُ وَمِنْكَ السَّلاَمُ تَبَارَكْتَ ذَا الْجَلاَلِ وَالإِكْرَامِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ الْوَلِيدُ فَقُلْتُ لِلأَوْزَاعِيِّ كَيْفَ الاِسْتِغْفَارُ قَالَ تَقُولُ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ ‏.‏

Савбон айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) намозида(н) қайтганида (тугатганида), уч марта истиғфор айтар ва: «Аллаҳумма антас-салом, ва минкас-салом, табаракта ё Зал-жалали вал-икром (Аллаҳим, Сен саломатлик (манбаи)сан, саломатлик Сендандир, барака топдинг, эй улуғлик ва карам эгаси)» дер эди. Валид: Мен Авзўийга: «Истиғфор қанай?» дедим. У: «‹Астағфируллаҳ, астағфируллаҳ› дейсан» деди.

1335-ҳадисXalqaro 592

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَابْنُ، نُمَيْرٍ قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا سَلَّمَ لَمْ يَقْعُدْ إِلاَّ مِقْدَارَ مَا يَقُولُ ‏"‏ اللَّهُمَّ أَنْتَ السَّلاَمُ وَمِنْكَ السَّلاَمُ تَبَارَكْتَ ذَا الْجَلاَلِ وَالإِكْرَامِ ‏"‏ ‏.‏ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ نُمَيْرٍ ‏"‏ يَا ذَا الْجَلاَلِ وَالإِكْرَامِ ‏"‏ ‏.‏

Оиша айтди: Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам) салом берганида, фақат «Аллаҳумма антас-салом, ва минкас-салом, табаракта ё Зал-жалали вал-икром» дейишча (вақт) миқдоригина ўтирар эди. Ибн Нумайр ривоятида: «Ё Зал-жалали вал-икром».

1336-ҳадисXalqaro 592

وَحَدَّثَنَاهُ ابْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ، - يَعْنِي الأَحْمَرَ - عَنْ عَاصِمٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَقَالَ ‏ "‏ يَا ذَا الْجَلاَلِ وَالإِكْرَامِ ‏"‏ ‏.‏

Бу (ҳадис) бизга Ибн Нумайр(дан) Абу Холид ал-Аҳмар — Осим — шу иснод билан (ривоят қилинди); у: «Ё Зал-жалали вал-икром» деди.

1337-ҳадисXalqaro 592

وَحَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ، حَدَّثَنِي أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ، وَخَالِدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ، كِلاَهُمَا عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏.‏ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ ‏ "‏ يَا ذَا الْجَلاَلِ وَالإِكْرَامِ ‏"‏ ‏.‏

Оиша Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шу мислини (ривоят қилди); фақат у (Набий): «Ё Зал-жалали вал-икром» дер эди.

1338-ҳадисXalqaro 593

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنِ الْمُسَيَّبِ بْنِ رَافِعٍ، عَنْ وَرَّادٍ، مَوْلَى الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ كَتَبَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ إِلَى مُعَاوِيَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا فَرَغَ مِنَ الصَّلاَةِ وَسَلَّمَ قَالَ ‏ "‏ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ اللَّهُمَّ لاَ مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ وَلاَ مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ وَلاَ يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ ‏"‏ ‏.‏

Варрод — Муғийра ибн Шуъбанинг озоди (мавлоси) — айтди: Муғийра ибн Шуъба Муовияга хат ёзди(ки): Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) намоздан бўшаб салом берганида: «Ло илаҳа иллаллаҳ, ваҳдаҳу ло шарика лаҳ, лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамд, ва ҳува ало кулли шайъин қодир. Аллаҳумма ло мониъа лимо аътойта, ва ло муътия лимо манаъта, ва ло янфаъу зал-жадди минкал-жадд (бойлик эгасига, Сенинг ҳузурингда, бойлиги фойда бермас).» дер эди.

1339-ҳадисXalqaro 593

وَحَدَّثَنَاهُ أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَأَبُو كُرَيْبٍ وَأَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنِ الْمُسَيَّبِ بْنِ رَافِعٍ، عَنْ وَرَّادٍ، مَوْلَى الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنِ الْمُغِيرَةِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ فِي رِوَايَتِهِمَا قَالَ فَأَمْلاَهَا عَلَىَّ الْمُغِيرَةُ وَكَتَبْتُ بِهَا إِلَى مُعَاوِيَةَ ‏.‏

Бу (ҳадис) бизга ал-Аъмаш(дан), ал-Мусайяб ибн Рофеъ(дан), Варрод(дан), Муғийра(дан), Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шу мислида (ривоят қилинди). Абу Бакр ва Абу Курайб ўз ривоятларида: «Бас Муғийра уни менга айтиб ёзди (имло қилди), мен уни Муовияга ёздим» дедилар.

1340-ҳадисXalqaro 593

وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَبْدَةُ بْنُ أَبِي لُبَابَةَ، أَنَّ وَرَّادًا، مَوْلَى الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ كَتَبَ الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ إِلَى مُعَاوِيَةَ - كَتَبَ ذَلِكَ الْكِتَابَ لَهُ وَرَّادٌ - إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ حِينَ سَلَّمَ ‏.‏ بِمِثْلِ حَدِيثِهِمَا ‏.‏ إِلاَّ قَوْلَهُ ‏ "‏ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ ‏"‏ ‏.‏ فَإِنَّهُ لَمْ يَذْكُرْ ‏.‏

Варрод — Муғийра ибн Шуъбанинг озоди — айтди: Муғийра ибн Шуъба Муовияга хат ёзди — бу хатни унга Варрод ёзди — (деб): Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни салом берганида айтаётган ҳолда эшитдим — улар(нинг) ҳадиси мислида; фақат «ва ҳува ало кулли шайъин қодир» сўзини(гина) зикр қилмади.

1341-ҳадисXalqaro 593

وَحَدَّثَنَا حَامِدُ بْنُ عُمَرَ الْبَكْرَاوِيُّ، حَدَّثَنَا بِشْرٌ، - يَعْنِي ابْنَ الْمُفَضَّلِ ح قَالَ وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنِي أَزْهَرُ، جَمِيعًا عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ وَرَّادٍ، كَاتِبِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ قَالَ كَتَبَ مُعَاوِيَةُ إِلَى الْمُغِيرَةِ ‏.‏ بِمِثْلِ حَدِيثِ مَنْصُورٍ وَالأَعْمَشِ ‏.‏

Варрод — Муғийра ибн Шуъбанинг котиби — айтди: Муовия Муғийрага ёзди — Мансур ва ал-Аъмаш ҳадиси мислида.

1342-ҳадисXalqaro 593

وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ أَبِي لُبَابَةَ، وَعَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عُمَيْرٍ، سَمِعَا وَرَّادًا، كَاتِبَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ يَقُولُ كَتَبَ مُعَاوِيَةُ إِلَى الْمُغِيرَةِ اكْتُبْ إِلَىَّ بِشَىْءٍ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ فَكَتَبَ إِلَيْهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ إِذَا قَضَى الصَّلاَةَ ‏ "‏ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ اللَّهُمَّ لاَ مَانِعَ لِمَا أَعْطَيْتَ وَلاَ مُعْطِيَ لِمَا مَنَعْتَ وَلاَ يَنْفَعُ ذَا الْجَدِّ مِنْكَ الْجَدُّ ‏"‏ ‏.‏

Варрод — Муғийра ибн Шуъбанинг котиби (ривоят қилди): Муовия Муғийрага: «Менга Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан эшитган бир нарсангни ёз» деб ёзди. У айтди: Бас у унга ёзди: Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни намозни адо этганида (тугатганида) айтаётган ҳолда эшитдим: «Ло илаҳа иллаллаҳ, ваҳдаҳу ло шарика лаҳ, лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамд, ва ҳува ало кулли шайъин қодир. Аллаҳумма ло мониъа лимо аътойта, ва ло муътия лимо манаъта, ва ло янфаъу зал-жадди минкал-жадд (бойлик эгасига, Сенинг ҳузурингда, бойлиги фойда бермас).»

1343-ҳадисXalqaro 594

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، قَالَ كَانَ ابْنُ الزُّبَيْرِ يَقُولُ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلاَةٍ حِينَ يُسَلِّمُ ‏ "‏ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ لاَ حَوْلَ وَلاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَلاَ نَعْبُدُ إِلاَّ إِيَّاهُ لَهُ النِّعْمَةُ وَلَهُ الْفَضْلُ وَلَهُ الثَّنَاءُ الْحَسَنُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُهَلِّلُ بِهِنَّ دُبُرَ كُلِّ صَلاَةٍ ‏.‏

Абуз-Зубайр айтди: Ибн аз-Зубайр ҳар намознинг ортида, салом берганида: «Ло илаҳа иллаллаҳ, ваҳдаҳу ло шарика лаҳ, лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамд, ва ҳува ало кулли шайъин қодир. Аллаҳумма ло мониъа лимо аътойта, ва ло муътия лимо манаъта, ва ло янфаъу зал-жадди минкал-жадд Ло ҳавла ва ло қуввата илла биллаҳ. Ло илаҳа иллаллаҳ, ва ло наъбуду илла ийяҳ, лаҳун-ниъмату ва лаҳул-фадл, ва лаҳус-санўул-ҳасан. Ло илаҳа иллаллаҳ, мухлисина лаҳуд-дийн, ва лав кариҳал-кофирун» дер эди. Ва у: «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳар намознинг ортида буларни (таҳлилни) айтар эди» деди.

1344-ҳадисXalqaro 594

وَحَدَّثَنَاهُ أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، مَوْلًى لَهُمْ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ، كَانَ يُهَلِّلُ دُبُرَ كُلِّ صَلاَةٍ ‏.‏ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ نُمَيْرٍ وَقَالَ فِي آخِرِهِ ثُمَّ يَقُولُ ابْنُ الزُّبَيْرِ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُهَلِّلُ بِهِنَّ دُبُرَ كُلِّ صَلاَةٍ ‏.‏

Бу (ҳадис) бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба(дан), Абуз-Зубайр — уларнинг мавлоси(дан) — (ривоят қилинди)ки: Абдуллаҳ ибн аз-Зубайр ҳар намознинг ортида таҳлил айтар эди — Ибн Нумайр ҳадиси мислида; ва охирида: «Кейин Ибн аз-Зубайр: ‹Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳар намознинг ортида буларни айтар эди› дер эди» деди.

1345-ҳадисXalqaro 594

وَحَدَّثَنِي يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ بْنُ أَبِي عُثْمَانَ، حَدَّثَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ، يَخْطُبُ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ وَهُوَ يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ إِذَا سَلَّمَ فِي دُبُرِ الصَّلاَةِ أَوِ الصَّلَوَاتِ ‏.‏ فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ ‏.‏

Абуз-Зубайр айтди: Мен Абдуллаҳ ибн аз-Зубайрни шу минбар устида хутба қилаётган ҳолда — «Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) намознинг ёки намозларнинг ортида салом берганида шундай дер эди» деб — эшитдим. Бас у Ҳишом ибн Урва ҳадиси мислини зикр қилди.

1346-ҳадисXalqaro 594

وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَالِمٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، أَنَّ أَبَا الزُّبَيْرِ الْمَكِّيَّ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ، وَهُوَ يَقُولُ فِي إِثْرِ الصَّلاَةِ إِذَا سَلَّمَ ‏.‏ بِمِثْلِ حَدِيثِهِمَا وَقَالَ فِي آخِرِهِ وَكَانَ يَذْكُرُ ذَلِكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Мусо ибн Уқба (ривоят қилди)ки, Абуз-Зубайр ал-Маккий унга ҳадис айтди: У Абдуллаҳ ибн аз-Зубайрни — намознинг кетидан, салом берганида айтаётган ҳолда — улар(нинг) ҳадиси мислида (эшитди); ва охирида: «У буни Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан зикр қилар эди» деди.

1347-ҳадисXalqaro 595

حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ النَّضْرِ التَّيْمِيُّ، حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، ح قَالَ وَحَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، كِلاَهُمَا عَنْ سُمَىٍّ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، - وَهَذَا حَدِيثُ قُتَيْبَةَ أَنَّ فُقَرَاءَ، الْمُهَاجِرِينَ أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا ذَهَبَ أَهْلُ الدُّثُورِ بِالدَّرَجَاتِ الْعُلَى وَالنَّعِيمِ الْمُقِيمِ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ وَمَا ذَاكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا يُصَلُّونَ كَمَا نُصَلِّي وَيَصُومُونَ كَمَا نَصُومُ وَيَتَصَدَّقُونَ وَلاَ نَتَصَدَّقُ وَيُعْتِقُونَ وَلاَ نُعْتِقُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَفَلاَ أُعَلِّمُكُمْ شَيْئًا تُدْرِكُونَ بِهِ مَنْ سَبَقَكُمْ وَتَسْبِقُونَ بِهِ مَنْ بَعْدَكُمْ وَلاَ يَكُونُ أَحَدٌ أَفْضَلَ مِنْكُمْ إِلاَّ مَنْ صَنَعَ مِثْلَ مَا صَنَعْتُمْ ‏"‏ ‏.‏ قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ تُسَبِّحُونَ وَتُكَبِّرُونَ وَتَحْمَدُونَ دُبُرَ كُلِّ صَلاَةٍ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ مَرَّةً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو صَالِحٍ فَرَجَعَ فُقَرَاءُ الْمُهَاجِرِينَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا سَمِعَ إِخْوَانُنَا أَهْلُ الأَمْوَالِ بِمَا فَعَلْنَا فَفَعَلُوا مِثْلَهُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ ذَلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشَاءُ ‏"‏ ‏.‏ وَزَادَ غَيْرُ قُتَيْبَةَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنِ اللَّيْثِ عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ قَالَ سُمَىٌّ فَحَدَّثْتُ بَعْضَ أَهْلِي هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ وَهِمْتَ إِنَّمَا قَالَ ‏"‏ تُسَبِّحُ اللَّهَ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ وَتَحْمَدُ اللَّهَ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ وَتُكَبِّرُ اللَّهَ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ ‏"‏ ‏.‏ فَرَجَعْتُ إِلَى أَبِي صَالِحٍ فَقُلْتُ لَهُ ذَلِكَ فَأَخَذَ بِيَدِي فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَاللَّهُ أَكْبَرُ وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ حَتَّى تَبْلُغَ مِنْ جَمِيعِهِنَّ ثَلاَثَةً وَثَلاَثِينَ ‏.‏ قَالَ ابْنُ عَجْلاَنَ فَحَدَّثْتُ بِهَذَا الْحَدِيثِ رَجَاءَ بْنَ حَيْوَةَ فَحَدَّثَنِي بِمِثْلِهِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Абу Ҳурайра (ривоят қилди): Муҳожирларнинг камбағаллари Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига келди ва: «Мол-дунё эгалари юқори даражаларни ва доимий неъматни олиб кетди (биздан ўзди)» дедилар. У: «Бу нима (дегани)?» деди. Улар: «Улар биз ўқиганмиз мисли ўқийди, биз рўза тутганмиз мисли рўза тутади; улар садақа беради, биз беролмаймиз; улар (қул) озод қилади, биз озод қилолмаймиз» дедилар. Бас Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Сизларга бир нарсани ўргатайми — унинг билан сиздан олдин ўтганга етиб оласиз, сиздан кейингинидан ўзиб кетасиз, ва сиз қилган мисли қилгандан бошқа ҳеч ким сиздан афзал бўлмайди?» деди. Улар: «Ҳа, эй Расулуллаҳ» дедилар. У: «Ҳар намознинг ортида ўттиз уч марта тасбиҳ (Субҳаналлаҳ), такбир (Аллаҳу акбар) ва таҳмид (Алҳамдулиллаҳ) айтасизлар» деди. Абу Солиҳ: Бас муҳожирларнинг камбағаллари Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига қайтиб келди ва: «Мол эгаси биродарларимиз биз қилган (иш)ни эшитди-да, шу мислини қилди» дедилар. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Бу Аллаҳнинг фазли; уни хоҳлаганига беради» деди. (Қутайбадан бошқалари ал-Лайс — Ибн Ажлон орқали бу ҳадисда зиёда қилди: Сумайй: «Мен буни ўз аҳлимнинг баъзига айтдим; у: ‹Сен хато қилдинг; у фақат: Аллаҳни ўттиз уч тасбиҳ, ўттиз уч таҳмид, ўттиз уч такбир қиласан, деди› деди. Бас мен Абу Солиҳга қайтдим ва унга буни айтдим; у қўлимдан тутди ва: ‹Аллаҳу акбар ва Субҳаналлаҳ вал-ҳамду лиллаҳ, Аллаҳу акбар ва Субҳаналлаҳ вал-ҳамду лиллаҳ — ҳаммасидан ўттиз учга етгунча› деди.» Ибн Ажлон: «Мен бу ҳадисни Ражо ибн Ҳайвага айтдим; у ҳам менга Абу Солиҳ — Абу Ҳурайра — Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан шу мислини ривоят қилди» деди.)

1348-ҳадисXalqaro 595

وَحَدَّثَنِي أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا رَوْحٌ، عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُمْ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ ذَهَبَ أَهْلُ الدُّثُورِ بِالدَّرَجَاتِ الْعُلَى وَالنَّعِيمِ الْمُقِيمِ ‏.‏ بِمِثْلِ حَدِيثِ قُتَيْبَةَ عَنِ اللَّيْثِ إِلاَّ أَنَّهُ أَدْرَجَ فِي حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ قَوْلَ أَبِي صَالِحٍ ثُمَّ رَجَعَ فُقَرَاءُ الْمُهَاجِرِينَ ‏.‏ إِلَى آخِرِ الْحَدِيثِ وَزَادَ فِي الْحَدِيثِ يَقُولُ سُهَيْلٌ إِحْدَى عَشْرَةَ إِحْدَى عَشْرَةَ فَجَمِيعُ ذَلِكَ كُلِّهُ ثَلاَثَةٌ وَثَلاَثُونَ ‏.‏

Абу Ҳурайра Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилди)ки, улар: «Эй Расулуллаҳ, мол эгалари юқори даражаларни ва доимий неъматни олиб кетди» дедилар — Қутайба(нинг) ал-Лайс(дан) ҳадиси мислида; фақат у Абу Ҳурайра ҳадисига Абу Солиҳнинг «Кейин муҳожирларнинг камбағаллари қайтди...» (деган) сўзини — ҳадиснинг охиригача — киритди (идрож қилди); ва ҳадисда зиёда қилди: Суҳайл «ўн бир, ўн бир» дер эди — бас буларнинг ҳаммаси (жами) ўттиз уч.

1349-ҳадисXalqaro 596

وَحَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عِيسَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ مِغْوَلٍ، قَالَ سَمِعْتُ الْحَكَمَ بْنَ عُتَيْبَةَ، يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مُعَقِّبَاتٌ لاَ يَخِيبُ قَائِلُهُنَّ - أَوْ فَاعِلُهُنَّ - دُبُرَ كُلِّ صَلاَةٍ مَكْتُوبَةٍ ثَلاَثٌ وَثَلاَثُونَ تَسْبِيحَةً وَثَلاَثٌ وَثَلاَثُونَ تَحْمِيدَةً وَأَرْبَعٌ وَثَلاَثُونَ تَكْبِيرَةً ‏"‏ ‏.‏

Каъб ибн Ужра Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилди): «(Бир неча) ортидан келувчи (зикр)лар борки, уларни айтувчи — ёки қилувчи — ҳар фарз намознинг ортида ноумид бўлмайди: ўттиз уч тасбиҳ, ўттиз уч таҳмид ва ўттиз тўрт такбир».

1350-ҳадисXalqaro 596

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ، حَدَّثَنَا حَمْزَةُ الزَّيَّاتُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ مُعَقِّبَاتٌ لاَ يَخِيبُ قَائِلُهُنَّ - أَوْ فَاعِلُهُنَّ - ثَلاَثٌ وَثَلاَثُونَ تَسْبِيحَةً وَثَلاَثٌ وَثَلاَثُونَ تَحْمِيدَةً وَأَرْبَعٌ وَثَلاَثُونَ تَكْبِيرَةً فِي دُبُرِ كُلِّ صَلاَةٍ ‏"‏ ‏.‏ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا أَسْبَاطُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ قَيْسٍ الْمُلاَئِيُّ، عَنِ الْحَكَمِ، بِهَذَا الإِسْنَادِ مِثْلَهُ ‏.‏

Каъб ибн Ужра Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилди): «Ортидан келувчи (зикр)лар борки, уларни айтувчи — ёки қилувчи — ноумид бўлмайди: ҳар намознинг ортида ўттиз уч тасбиҳ, ўттиз уч таҳмид ва ўттиз тўрт такбир».

1352-ҳадисXalqaro 597

حَدَّثَنِي عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ بَيَانٍ الْوَاسِطِيُّ، أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ الْمَذْحِجِيِّ، - قَالَ مُسْلِمٌ أَبُو عُبَيْدٍ مَوْلَى سُلَيْمَانَ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ - عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَنْ سَبَّحَ اللَّهَ فِي دُبُرِ كُلِّ صَلاَةٍ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ وَحَمِدَ اللَّهَ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ وَكَبَّرَ اللَّهَ ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ فَتِلْكَ تِسْعَةٌ وَتِسْعُونَ وَقَالَ تَمَامَ الْمِائَةِ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ غُفِرَتْ خَطَايَاهُ وَإِنْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِ ‏"‏ ‏.‏

Абу Ҳурайра Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (ривоят қилди): «Кимки ҳар намознинг ортида Аллаҳни ўттиз уч (марта) тасбиҳ қилса (Субҳаналлаҳ деса), Аллаҳни ўттиз уч таҳмид қилса (Алҳамдулиллаҳ деса), Аллаҳни ўттиз уч такбир қилса (Аллаҳу акбар деса) — бу тўқсон тўққиз бўлади; ва юзликни тўлдириб: ‹Ло илаҳа иллаллаҳ, ваҳдаҳу ло шарика лаҳ, лаҳул-мулку ва лаҳул-ҳамд, ва ҳува ало кулли шайъин қодир. Аллаҳумма ло мониъа лимо аътойта, ва ло муътия лимо манаъта, ва ло янфаъу зал-жадди минкал-жадд› деса — унинг хатолари кечирилади, гарчи у денгиз кўпиги мислида бўлса ҳам».

1353-ҳадисXalqaro 597

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ، عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمِثْلِهِ ‏.‏

Абу Ҳурайра айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) шу мислини (яъни 99100 зикр ҳадиси мислини) айтди.