حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ ضَمْرَةَ، وَعَنِ الْحَارِثِ الأَعْوَرِ، عَنْ عَلِيٍّ، - رضى الله عنه - قَالَ زُهَيْرٌ أَحْسَبُهُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " هَاتُوا رُبْعَ الْعُشُورِ مِنْ كُلِّ أَرْبَعِينَ دِرْهَمًا دِرْهَمٌ وَلَيْسَ عَلَيْكُمْ شَىْءٌ حَتَّى تَتِمَّ مِائَتَىْ دِرْهَمٍ فَإِذَا كَانَتْ مِائَتَىْ دِرْهَمٍ فَفِيهَا خَمْسَةُ دَرَاهِمَ فَمَا زَادَ فَعَلَى حِسَابِ ذَلِكَ وَفِي الْغَنَمِ فِي كُلِّ أَرْبَعِينَ شَاةً شَاةٌ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ إِلاَّ تِسْعًا وَثَلاَثِينَ فَلَيْسَ عَلَيْكَ فِيهَا شَىْءٌ " . وَسَاقَ صَدَقَةَ الْغَنَمِ مِثْلَ الزُّهْرِيِّ قَالَ " وَفِي الْبَقَرِ فِي كُلِّ ثَلاَثِينَ تَبِيعٌ وَفِي الأَرْبَعِينَ مُسِنَّةٌ وَلَيْسَ عَلَى الْعَوَامِلِ شَىْءٌ وَفِي الإِبِلِ " . فَذَكَرَ صَدَقَتَهَا كَمَا ذَكَرَ الزُّهْرِيُّ قَالَ " وَفِي خَمْسٍ وَعِشْرِينَ خَمْسَةٌ مِنَ الْغَنَمِ فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا ابْنَةُ مَخَاضٍ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ بِنْتُ مَخَاضٍ فَابْنُ لَبُونٍ ذَكَرٌ إِلَى خَمْسٍ وَثَلاَثِينَ فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا بِنْتُ لَبُونٍ إِلَى خَمْسٍ وَأَرْبَعِينَ فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا حِقَّةٌ طَرُوقَةُ الْجَمَلِ إِلَى سِتِّينَ " . ثُمَّ سَاقَ مِثْلَ حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ قَالَ " فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً - يَعْنِي وَاحِدَةً وَتِسْعِينَ - فَفِيهَا حِقَّتَانِ طَرُوقَتَا الْجَمَلِ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِنْ كَانَتِ الإِبِلُ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ فَفِي كُلِّ خَمْسِينَ حِقَّةٌ وَلاَ يُفَرَّقُ بَيْنَ مُجْتَمِعٍ وَلاَ يُجْمَعُ بَيْنَ مُفْتَرِقٍ خَشْيَةَ الصَّدَقَةِ وَلاَ تُؤْخَذُ فِي الصَّدَقَةِ هَرِمَةٌ وَلاَ ذَاتُ عَوَارٍ وَلاَ تَيْسٌ إِلاَّ أَنْ يَشَاءَ الْمُصَّدِّقُ وَفِي النَّبَاتِ مَا سَقَتْهُ الأَنْهَارُ أَوْ سَقَتِ السَّمَاءُ الْعُشْرُ وَمَا سَقَى الْغَرْبُ فَفِيهِ نِصْفُ الْعُشْرِ " . وَفِي حَدِيثِ عَاصِمٍ وَالْحَارِثِ " الصَّدَقَةُ فِي كُلِّ عَامٍ " . قَالَ زُهَيْرٌ أَحْسَبُهُ قَالَ " مَرَّةً " . وَفِي حَدِيثِ عَاصِمٍ " إِذَا لَمْ يَكُنْ فِي الإِبِلِ ابْنَةُ مَخَاضٍ وَلاَ ابْنُ لَبُونٍ فَعَشَرَةُ دَرَاهِمَ أَوْ شَاتَانِ " .
Бизга Абдуллаҳ ибн Муҳаммад ан-Нуфайлий ривоят қилди, бизга Зуҳайр ривоят қилди, бизга Абу Ишоқ Оосим ибн Замрадан ва ал-Ҳорис ал-Аъвардан, у Али розияллаҳу анҳудан ривоят қилди — Зуҳайр деди: Мен уни Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан (деб) ҳисоблайман — у киши дедилар: «Ҳар қирқ дирҳамдан бир дирҳам қирқдан бирини (рубъул-ушур) келтиринглар, икки юз дирҳам тўлгунча сизларга ҳеч нарса (вожиб) эмас. Икки юз дирҳам бўлганда, унда беш дирҳам бўлади, ундан ортиғи шу ҳисобда. Қўйларда: ҳар қирқ қўйда бир қўй бўлади. Агар оттиз тўққизтадан бошқа (қўй) бўлмаса, сенга унда ҳеч нарса (вожиб) эмас». Ва у қўй садақасини Зуҳрийникига ўхшаш зикр қилди. У деди: «Қорамолда: ҳар оттизтада бир табийъ, қирқтада бир мусинна бўлади. Ишчи (мол)ларда ҳеч нарса йўқ. Туяда эса...» Сўнг у унинг садақасини Зуҳрий зикр қилганидек зикр қилди. У деди: «Йигирма бештада бешта қўй бўлади. Биттага ортса, унда бинт маход бўлади; агар бинт маход бўлмаса, оттиз бештагача ибн лабун эркаги бўлади. Биттага ортса, қирқ бештагача бинт лабун бўлади. Биттага ортса, олтмиштагача туя билан қочирилган ҳиққа бўлади». Сўнг у Зуҳрий ҳадисига ўхшаш зикр қилди. У деди: «Биттага ортса — яъни тўқсон бирта — унда бир юз йигирматагача туя билан қочирилган иккита ҳиққа бўлади. Агар туялар бундан кўп бўлса, ҳар элликтада бир ҳиққа бўлади. Садақадан қўрқиб, бирлаштирилган (мол) ажратилмайди, ажратилган (мол) бирлаштирилмайди. Садақада қари, айблик ва серка (мол) олинмайди, фақат садақа йиғувчи хоҳласагина. Экинларда: дарёлар сувга қондирган ёки осмон (ёмғир) сувга қондирган нарсада ушр (ўндан бир), сув чиқаргич билан суғорилган нарсада ушрнинг ярми бўлади». Оосим ва ал-Ҳорис ҳадисида: «Садақа ҳар йили (бўлади)» (дейилган). Зуҳайр деди: Мен уни «бир марта» деган деб ҳисоблайман. Оосим ҳадисида: «Агар туяларда бинт маход ҳам, ибн лабун ҳам бўлмаса, ўн дирҳам ёки иккита қўй (берилади)» (дейилган).