حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ مُحَمَّدٍ، - يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو - قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ أَبِي حُبَيْشٍ، أَنَّهَا كَانَتْ تُسْتَحَاضُ فَقَالَ لَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِذَا كَانَ دَمُ الْحَيْضَةِ فَإِنَّهُ دَمٌ أَسْوَدُ يُعْرَفُ فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ فَأَمْسِكِي عَنِ الصَّلاَةِ فَإِذَا كَانَ الآخَرُ فَتَوَضَّئِي وَصَلِّي فَإِنَّمَا هُوَ عِرْقٌ " .1 قَالَ أَبُو دَاوُدَ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا بِهِ ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ مِنْ كِتَابِهِ هَكَذَا ثُمَّ حَدَّثَنَا بِهِ بَعْدُ حِفْظًا قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ فَاطِمَةَ كَانَتْ تُسْتَحَاضُ . فَذَكَرَ مَعْنَاهُ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَقَدْ رَوَى أَنَسُ بْنُ سِيرِينَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ قَالَ إِذَا رَأَتِ الدَّمَ الْبَحْرَانِيَّ فَلاَ تُصَلِّي وَإِذَا رَأَتِ الطُّهْرَ وَلَوْ سَاعَةً فَلْتَغْتَسِلْ وَتُصَلِّي .2 وَقَالَ مَكْحُولٌ إِنَّ النِّسَاءَ لاَ تَخْفَى عَلَيْهِنَّ الْحَيْضَةُ إِنَّ دَمَهَا أَسْوَدُ غَلِيظٌ فَإِذَا ذَهَبَ ذَلِكَ وَصَارَتْ صُفْرَةً رَقِيقَةً فَإِنَّهَا مُسْتَحَاضَةٌ فَلْتَغْتَسِلْ وَلْتُصَلِّي .3 قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنِ الْقَعْقَاعِ بْنِ حَكِيمٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ فِي الْمُسْتَحَاضَةِ إِذَا أَقْبَلَتِ الْحَيْضَةُ تَرَكَتِ الصَّلاَةَ وَإِذَا أَدْبَرَتِ اغْتَسَلَتْ وَصَلَّتْ .2 وَرَوَى سُمَىٌّ وَغَيْرُهُ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ تَجْلِسُ أَيَّامَ أَقْرَائِهَا .2 وَكَذَلِكَ رَوَاهُ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرَوَى يُونُسُ عَنِ الْحَسَنِ الْحَائِضُ إِذَا مَدَّ بِهَا الدَّمُ تُمْسِكُ بَعْدَ حَيْضَتِهَا يَوْمًا أَوْ يَوْمَيْنِ فَهِيَ مُسْتَحَاضَةٌ . وَقَالَ التَّيْمِيُّ عَنْ قَتَادَةَ إِذَا زَادَ عَلَى أَيَّامِ حَيْضِهَا خَمْسَةُ أَيَّامٍ فَلْتُصَلِّي . قَالَ التَّيْمِيُّ فَجَعَلْتُ أَنْقُصُ حَتَّى بَلَغْتُ يَوْمَيْنِ فَقَالَ إِذَا كَانَ يَوْمَيْنِ فَهُوَ مِنْ حَيْضِهَا . وَسُئِلَ ابْنُ سِيرِينَ عَنْهُ فَقَالَ النِّسَاءُ أَعْلَمُ بِذَلِكَ .
Бизга Муҳаммад ибн Мусанно ривоят қилди, бизга Муҳаммад ибн Абу Адий Муҳаммаддан — яъни ибн Амрдан — ривоят қилиб айтди: менга Ибн Шиҳоб Урва ибну Зубайрдан, у Фотима бинти Абу Ҳубайшдан ривоят қилдики, унга истиҳаза бўлар эди, шунда Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам унга: «Ҳайз қони қора қон бўлиб, таниб олинади. Бас, шундай бўлганда намоздан тўхта, бошқаси бўлганда таҳорат қилиб намоз ўқи, чунки у бир томирдир», деди. Абу Довуд айтди: Ибн Мусанно айтди: Буни бизга Ибн Абу Адий китобидан шундай ривоят қилди, сўнг кейин ёддан ривоят қилиб айтди: бизга Муҳаммад ибн Амр Зуҳрийдан, у Урвадан, у Оишадан ривоят қилдики, Фотимага истиҳаза бўлар эди — ва шу маънони зикр қилди. Абу Довуд айтди: Анас ибн Сирин Ибн Аббосдан мустаҳаза ҳақида ривоят қилди, у айтди: У денгиздек тиниқ қизил қонни кўрса намоз ўқимайди, покликни — бир соат бўлса ҳам — кўрса ғусл қилиб намоз ўқийди. Макҳул айтди: Аёлларга ҳайз яширин эмас, унинг қони қора ва қуюқ бўлади. Бас, у кетиб, енгил сариқликка айланса, у мустаҳазадир, ғусл қилиб намоз ўқисин. Абу Довуд айтди: Ҳаммод ибн Зайд Яҳё ибн Саъиддан, у Қаъқў ибн Ҳакимдан, у Саъид ибн Мусайябдан мустаҳаза ҳақида ривоят қилди: ҳайз келганда намозни тарк қилади, у кетганда ғусл қилиб намоз ўқийди. Сумай ва бошқалар Саъид ибн Мусайябдан ривоят қилишди: у ҳайз кунларида ўтиради. Шунингдек буни Ҳаммод ибн Салама Яҳё ибн Саъиддан, у Саъид ибн Мусайябдан ривоят қилди. Абу Довуд айтди: Юнус Ҳасандан ривоят қилди: ҳайзли аёлнинг қони чўзилиб кетса, ҳайзидан кейин бир-икки кун кутиб ушлаб туради, сўнг у мустаҳазадир. Таймий Қатодадан: ҳайз кунларидан беш кун ошиб кетса намоз ўқисин, деди. Таймий айтди: Мен кунларни камайтира бошладим, ҳатто икки кунга етдим, шунда у: икки кун бўлса, у унинг ҳайзидандир, деди. Ибн Сириндан бу ҳақда сўралганда: аёллар буни яхшироқ билади, деди.