حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ، وَأَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ وَإِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ كُلُّهُمْ عَنْ أَبِي عَاصِمٍ، - وَاللَّفْظُ لاِبْنِ الْمُثَنَّى - حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ، - يَعْنِي أَبَا عَاصِمٍ - قَالَ أَخْبَرَنَا حَيْوَةُ بْنُ شُرَيْحٍ، قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ، عَنِ ابْنِ شَمَاسَةَ الْمَهْرِيِّ، قَالَ حَضَرْنَا عَمْرَو بْنَ الْعَاصِ وَهُوَ فِي سِيَاقَةِ الْمَوْتِ . فَبَكَى طَوِيلاً وَحَوَّلَ وَجْهَهُ إِلَى الْجِدَارِ فَجَعَلَ ابْنُهُ يَقُولُ يَا أَبَتَاهُ أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِكَذَا أَمَا بَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِكَذَا قَالَ فَأَقْبَلَ بِوَجْهِهِ . فَقَالَ إِنَّ أَفْضَلَ مَا نُعِدُّ شَهَادَةُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ إِنِّي قَدْ كُنْتُ عَلَى أَطْبَاقٍ ثَلاَثٍ لَقَدْ رَأَيْتُنِي وَمَا أَحَدٌ أَشَدَّ بُغْضًا لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنِّي وَلاَ أَحَبَّ إِلَىَّ أَنْ أَكُونَ قَدِ اسْتَمْكَنْتُ مِنْهُ فَقَتَلْتُهُ فَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَكُنْتُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَلَمَّا جَعَلَ اللَّهُ الإِسْلاَمَ فِي قَلْبِي أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ ابْسُطْ يَمِينَكَ فَلأُبَايِعْكَ . فَبَسَطَ يَمِينَهُ - قَالَ - فَقَبَضْتُ يَدِي . قَالَ " مَا لَكَ يَا عَمْرُو " . قَالَ قُلْتُ أَرَدْتُ أَنْ أَشْتَرِطَ . قَالَ " تَشْتَرِطُ بِمَاذَا " . قُلْتُ أَنْ يُغْفَرَ لِي . قَالَ " أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ الإِسْلاَمَ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَأَنَّ الْهِجْرَةَ تَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهَا وَأَنَّ الْحَجَّ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ " . وَمَا كَانَ أَحَدٌ أَحَبَّ إِلَىَّ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ أَجَلَّ فِي عَيْنِي مِنْهُ وَمَا كُنْتُ أُطِيقُ أَنْ أَمْلأَ عَيْنَىَّ مِنْهُ إِجْلاَلاً لَهُ وَلَوْ سُئِلْتُ أَنْ أَصِفَهُ مَا أَطَقْتُ لأَنِّي لَمْ أَكُنْ أَمْلأُ عَيْنَىَّ مِنْهُ وَلَوْ مُتُّ عَلَى تِلْكَ الْحَالِ لَرَجَوْتُ أَنْ أَكُونَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ثُمَّ وَلِينَا أَشْيَاءَ مَا أَدْرِي مَا حَالِي فِيهَا فَإِذَا أَنَا مُتُّ فَلاَ تَصْحَبْنِي نَائِحَةٌ وَلاَ نَارٌ فَإِذَا دَفَنْتُمُونِي فَشُنُّوا عَلَىَّ التُّرَابَ شَنًّا ثُمَّ أَقِيمُوا حَوْلَ قَبْرِي قَدْرَ مَا تُنْحَرُ جَزُورٌ وَيُقْسَمُ لَحْمُهَا حَتَّى أَسْتَأْنِسَ بِكُمْ وَأَنْظُرَ مَاذَا أُرَاجِعُ بِهِ رُسُلَ رَبِّي .
Ибн Шимоса ал-Маҳрий айтди: Биз Амр ибн ал-Оснинг ҳузурида — у ўлим талвасасида экан — ҳозир бўлдик. У узун йиғлади ва юзини деворга бурди. Ўғли: "Отажон, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) сени фалон (хушхабар) билан суюнчиламаганмиди? Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) сени фалон билан суюнчиламаганмиди?" деи бошлади. У юзини (уларга) бурди ва: "Албатта биз тайёрлаб қўйган(захира)нинг энг афзали — ла илаҳа иллаллаҳ ва Муҳаммад Аллаҳнинг Расули эканига гувоҳлик беришдир. Мен уч табақа (ҳолат) узра бўлганман: мен ўзимни кўрганман — Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га мендан кўра қаттиқроқ нафрат қилувчи ҳеч ким йўқ эди, мен унга (қўлим) етиб, уни ўлдиришимдан кўра севимлироқ нарса мен учун йўқ эди; агар ўша ҳолда ўлганимда, мен дўзах аҳлидан бўлар эдим. Аллаҳ қалбимга Исломни солганида, мен Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг олдига келиб: ‹Ўнг қўлингни чўз, мен сенга байъат қиламан› дедим. У ўнг қўлини чўзди, мен қўлимни тортдим. У: ‹Сенга нима бўлди, эй Амр?› деди. Мен: ‹Бир шарт қўйишни истади› дедим. У: ‹Нима шарт?› деди. Мен: ‹Менга мағфират қилиниши(ни)› дедим. У: ‹Билмайсанми — Ислом ўзидан олдингисини бузади (йўқ қилади), ҳижрат ўзидан олдингисини бузади ва ҳаж ўзидан олдингисини бузади?!› деди. Менга Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан кўра севимлироқ ва кўзимда ундан кўра улуғроқ ҳеч ким йўқ эди; мен — унга эҳтиромим туфайли — кўзимни ундан тўлдира (тўлиқ қараб) олмас эдим; агар ундан уни таърифлашни сўралса, мен (уни) уддалаб бўлмас эдим, чунки мен кўзимни ундан тўлдира олмас эдим. Агар ўша ҳолда ўлганимда эди, жаннат аҳлидан бўлишимни умид қилар эдим. Кейин биз баъзи ишларни (идора) қилдик — мен уларда аҳволимни билмайман. Бас, мен ўлсам, мен билан на ноҳа (дод солувчи), на олов (машъал) ҳамроҳ бўлмасин. Мени дафн қилганингизда, устимга тупроқни секин (оз-оз) сепинглар; кейин қабрим атрофида — бир туя сўйилиб, гўшти тақсим қилинадиган муддат — туринглар, то мен сизлер билан унсият топсам (кўнглим жойига тушса) ва Роббим элчилари (малоикаларига) нима жавоб қайтараман — уни билсам (қарасам)" деди.