أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا حَاتِمٌ، عَنْ سِمَاكٍ، ذَكَرَ أَنَّ عَلْقَمَةَ بْنَ وَائِلٍ، أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ كَانَ قَاعِدًا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ جَاءَ رَجُلٌ يَقُودُ آخَرَ بِنِسْعَةٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَتَلَ هَذَا أَخِي . فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَقَتَلْتَهُ " . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ لَمْ يَعْتَرِفْ أَقَمْتُ عَلَيْهِ الْبَيِّنَةَ . قَالَ نَعَمْ قَتَلْتُهُ . قَالَ " كَيْفَ قَتَلْتَهُ " . قَالَ كُنْتُ أَنَا وَهُوَ نَحْتَطِبُ مِنْ شَجَرَةٍ فَسَبَّنِي فَأَغْضَبَنِي فَضَرَبْتُ بِالْفَأْسِ عَلَى قَرْنِهِ . فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هَلْ لَكَ مِنْ مَالٍ تُؤَدِّيهِ عَنْ نَفْسِكَ " . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَالِي إِلاَّ فَأْسِي وَكِسَائِي . فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَتُرَى قَوْمَكَ يَشْتَرُونَكَ " . قَالَ أَنَا أَهْوَنُ عَلَى قَوْمِي مِنْ ذَاكَ . فَرَمَى بِالنِّسْعَةِ إِلَى الرَّجُلِ فَقَالَ " دُونَكَ صَاحِبَكَ " . فَلَمَّا وَلَّى قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنْ قَتَلَهُ فَهُوَ مِثْلُهُ " . فَأَدْرَكُوا الرَّجُلَ فَقَالُوا وَيْلَكَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنْ قَتَلَهُ فَهُوَ مِثْلُهُ " . فَرَجَعَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حُدِّثْتُ أَنَّكَ قُلْتَ " إِنْ قَتَلَهُ فَهُوَ مِثْلُهُ " . وَهَلْ أَخَذْتُهُ إِلاَّ بِأَمْرِكَ فَقَالَ " مَا تُرِيدُ أَنْ يَبُوءَ بِإِثْمِكَ وَإِثْمِ صَاحِبِكَ " . قَالَ بَلَى . قَالَ " فَإِنْ ذَاكَ " . قَالَ ذَلِكَ كَذَلِكَ .
Бизга Исмоил ибн Масъуд хабар бериб, деди: бизга Холид ривоят қилди, у деди: бизга Ҳотим ривоят қилди, Симокдан, у Алқама ибн Воилнинг отасидан унга хабар берганини зикр қилдики, у (отаси) Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ҳузурида ўтирган эди, шу пайт бир киши бошқасини тасма билан етаклаб келди-да: «Эй Расулуллаҳ, бу (киши) менинг акамни ўлдирди,» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Уни ўлдирдингми?» дедилар. У (қотил): «Эй Расулуллаҳ, агар у эътироф қилмаганида ҳам, мен унга қарши далил келтирар эдим. Ҳа, уни ўлдирдим,» деди. У: «Уни қандай ўлдирдинг?» дедилар. У: «Мен билан у бир дарахтдан ўтин тераётган эдик, у мени сўкиб, жаҳлимни чиқарди, шунда мен болта билан унинг бошига урдим,» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Ўзингни (жазодан) қутқариш учун тўлайдиган молинг борми?» дедилар. У: «Эй Расулуллаҳ, менинг болтам ва кийимимдан бошқа молим йўқ,» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Қавминг сени (дият тўлаб) сотиб олармикан, деб ўйлайсанми?» дедилар. У: «Мен қавмим наздида бундан ҳам паст (арзимас)ман,» деди. Шунда у (Набий) тасмани ҳалиги кишига отиб: «Ўз (қотил) ўртоғингни ол,» дедилар. У ўгирилиб кетганида, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Агар уни ўлдирса, у ҳам унга ўхшаш бўлади,» дедилар. Шунда (одамлар) ҳалиги кишига етиб бориб: «Вой сенга! Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): ‹Агар уни ўлдирса, у ҳам унга ўхшаш бўлади,› дедилар,» дейишди. У Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)га қайтиб келиб: «Эй Расулуллаҳ, менга айтишларича, сиз: ‹Агар уни ўлдирса, у ҳам унга ўхшаш бўлади,› дебсиз. Ҳолбуки мен уни фақат сизнинг амрингиз билан олгандим,» деди. У: «Унинг сенинг гуноҳингни ва ўртоғингнинг (қурбоннинг) гуноҳини кўтариб кетишини истамайсанми?» дедилар. У: «Ҳа (истайман),» деди. У: «Мана шундай (бўлса, кечиб юбор),» дедилар. У: «Иш шундайдир,» деди (ва кечиб юборди).