حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارِ بْنِ عُثْمَانَ، - وَاللَّفْظُ لأَبِي غَسَّانَ وَابْنِ الْمُثَنَّى - قَالاَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ، عَنْ عِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ الْمُجَاشِعِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ذَاتَ يَوْمٍ فِي خُطْبَتِهِ " أَلاَ إِنَّ رَبِّي أَمَرَنِي أَنْ أُعَلِّمَكُمْ مَا جَهِلْتُمْ مِمَّا عَلَّمَنِي يَوْمِي هَذَا كُلُّ مَالٍ نَحَلْتُهُ عَبْدًا حَلاَلٌ وَإِنِّي خَلَقْتُ عِبَادِي حُنَفَاءَ كُلَّهُمْ وَإِنَّهُمْ أَتَتْهُمُ الشَّيَاطِينُ فَاجْتَالَتْهُمْ عَنْ دِينِهِمْ وَحَرَّمَتْ عَلَيْهِمْ مَا أَحْلَلْتُ لَهُمْ وَأَمَرَتْهُمْ أَنْ يُشْرِكُوا بِي مَا لَمْ أُنْزِلْ بِهِ سُلْطَانًا وَإِنَّ اللَّهَ نَظَرَ إِلَى أَهْلِ الأَرْضِ فَمَقَتَهُمْ عَرَبَهُمْ وَعَجَمَهُمْ إِلاَّ بَقَايَا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَقَالَ إِنَّمَا بَعَثْتُكَ لأَبْتَلِيَكَ وَأَبْتَلِيَ بِكَ وَأَنْزَلْتُ عَلَيْكَ كِتَابًا لاَ يَغْسِلُهُ الْمَاءُ تَقْرَؤُهُ نَائِمًا وَيَقْظَانَ وَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أُحَرِّقَ قُرَيْشًا فَقُلْتُ رَبِّ إِذًا يَثْلَغُوا رَأْسِي فَيَدَعُوهُ خُبْزَةً قَالَ اسْتَخْرِجْهُمْ كَمَا اسْتَخْرَجُوكَ وَاغْزُهُمْ نُغْزِكَ وَأَنْفِقْ فَسَنُنْفِقَ عَلَيْكَ وَابْعَثْ جَيْشًا نَبْعَثْ خَمْسَةً مِثْلَهُ وَقَاتِلْ بِمَنْ أَطَاعَكَ مَنْ عَصَاكَ . قَالَ وَأَهْلُ الْجَنَّةِ ثَلاَثَةٌ ذُو سُلْطَانٍ مُقْسِطٌ مُتَصَدِّقٌ مُوَفَّقٌ وَرَجُلٌ رَحِيمٌ رَقِيقُ الْقَلْبِ لِكُلِّ ذِي قُرْبَى وَمُسْلِمٍ وَعَفِيفٌ مُتَعَفِّفٌ ذُو عِيَالٍ - قَالَ - وَأَهْلُ النَّارِ خَمْسَةٌ الضَّعِيفُ الَّذِي لاَ زَبْرَ لَهُ الَّذِينَ هُمْ فِيكُمْ تَبَعًا لاَ يَتْبَعُونَ أَهْلاً وَلاَ مَالاً وَالْخَائِنُ الَّذِي لاَ يَخْفَى لَهُ طَمَعٌ وَإِنْ دَقَّ إِلاَّ خَانَهُ وَرَجُلٌ لاَ يُصْبِحُ وَلاَ يُمْسِي إِلاَّ وَهُوَ يُخَادِعُكَ عَنْ أَهْلِكَ وَمَالِكَ " . وَذَكَرَ الْبُخْلَ أَوِ الْكَذِبَ " وَالشِّنْظِيرُ الْفَحَّاشُ " . وَلَمْ يَذْكُرْ أَبُو غَسَّانَ فِي حَدِيثِهِ " وَأَنْفِقْ فَسَنُنْفِقَ عَلَيْكَ " .
Менга Абу Ғассон ал-Мисмаий, Муҳаммад ибн ал-Мусанно ва Муҳаммад ибн Башшор ибн Усмон ривоят қилдилар — матн Абу Ғассон ва ибн ал-Мусаннога тегишли — улар айтдилар: Бизга Муъоз ибн Ҳишом ривоят қилди, менга отам Қатодаъдан, у Мутарриф ибн Абдуллаҳ ибн аш-Шиххийръдан, у Иёз ибн Ҳимор ал-Мужошиийъдан ривоят қилди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бир куни ўз хутбаларида дедилар: «Огоҳ бўлинглар, албатта Роббим менга сизларнинг билмаганларингизни — бу куним Ўзи менга ўргатган нарсалардан — ўргатишни амр қилди: Мен бандага берган ҳар бир мол ҳалолдир. Мен бандаларимнинг ҳаммасини ҳаниф (соф тавҳидда) яратдим, аммо шайтонлар уларнинг олдига келиб, уларни дийнларидан оғдирдилар, мен уларга ҳалол қилган нарсаларни уларга ҳаром қилдилар ва уларга, мен ҳеч қандай далил туширмаган нарсани менга ширк келтиришни амр қилдилар. Албатта Аллаҳ ер аҳлига назар солди-да, китоб аҳлидан қолганлардан бошқа, арабларини ҳам ажамларини ҳам ғазаби билан қаради. Ва деди: Мен сени фақат синаш учун ва сен орқали бошқаларни синаш учун юбордим, ва сенга сув ювиб кетолмайдиган бир китобни туширдим, уни уйқюда ҳам, уйғоқ ҳолда ҳам ўқийсан. Албатта Аллаҳ менга Қурайшъни ёндиришни амр қилди. Мен: ‹Ё Робб, ундай бўлса бошимни ёриб, уни нондай қилиб қўядилар› дедим. У: ‹Улар сени чиқарганларидек, сен ҳам уларни чиқар; уларга ғазот қил, биз ҳам сенга (ёрдамга) ғазот қиламиз; сарфла, биз ҳам сенга сарфлаймиз; бир лашкар юбор, биз унинг мисли беш баробарини юборамиз; сенга итоат қилган киши билан, сенга осий бўлган кишига қарши жанг қил› деди. Деди: Жаннат аҳли уч тоифа: адолатли, садақа қилувчи ва муваффақ султон эгаси; ҳар бир қариндош ва мусулмонга раҳмдил, юмшоқ қалбли киши; оилали, покдомон, ўзини сақловчи киши. Деди: Дўзах аҳли беш тоифа: ўзига (ақли) ташқа йўқ кучсиз киши — улар орангизда қуйруқ бўлиб, оила ҳам мол ҳам кўзламайдилар; ҳар қанча майда бўлса ҳам, кўзи тушган нарсага хиёнат қилмасдан қолмайдиган хоин; эртаю кеч фақат сени оилинг ва молингдан алдаб турадиган киши.» Ва бахиллик ёхуд ёлғонни зикр қилдилар. «Ва сўкувчи, фаҳш айтувчи киши.» Абу Ғассон ўз ривоятида «сарфла, биз ҳам сенга сарфлаймиз» деган сўзни зикр қилмади.