حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ الْحُلْوَانِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ عَطَاءٍ، مَوْلَى أَبِي أَحْمَدَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْثًا وَهُمْ ذُو عَدَدٍ فَاسْتَقْرَأَهُمْ فَاسْتَقْرَأَ كُلَّ رَجُلٍ مِنْهُمْ مَا مَعَهُ مِنَ الْقُرْآنِ فَأَتَى عَلَى رَجُلٍ مِنْهُمْ مِنْ أَحْدَثِهِمْ سِنًّا فَقَالَ " مَا مَعَكَ يَا فُلاَنُ " . قَالَ مَعِي كَذَا وَكَذَا وَسُورَةُ الْبَقَرَةِ . قَالَ " أَمَعَكَ سُورَةُ الْبَقَرَةِ " . فَقَالَ نَعَمْ . قَالَ " فَاذْهَبْ فَأَنْتَ أَمِيرُهُمْ " . فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ أَشْرَافِهِمْ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا مَنَعَنِي أَنْ أَتَعَلَّمَ سُورَةَ الْبَقَرَةِ إِلاَّ خَشْيَةَ أَلاَّ أَقُومَ بِهَا . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " تَعَلَّمُوا الْقُرْآنَ فَاقْرَءُوهُ وَأَقْرِئُوهُ فَإِنَّ مَثَلَ الْقُرْآنِ لِمَنْ تَعَلَّمَهُ فَقَرَأَهُ وَقَامَ بِهِ كَمَثَلِ جِرَابٍ مَحْشُوٍّ مِسْكًا يَفُوحُ بِرِيحِهِ كُلُّ مَكَانٍ وَمَثَلُ مَنْ تَعَلَّمَهُ فَيَرْقُدُ وَهُوَ فِي جَوْفِهِ كَمَثَلِ جِرَابٍ وُكِئَ عَلَى مِسْكٍ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ . وَقَدْ رَوَاهُ اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ عَطَاءٍ، مَوْلَى أَبِي أَحْمَدَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُرْسَلاً وَلَمْ يَذْكُرْ فِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ . حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ عَنِ اللَّيْثِ فَذَكَرَهُ .
Бизга ал-Ҳасан ибн Али ал-Халлол ал-Ҳулвоний ривоят қилди, у деди: бизга Абу Усома ривоят қилди, у деди: бизга Абдулҳамид ибн Жаъфар ривоят қилди, у Саид ал-Мақбурийдан, у Абу Аҳмаднинг озод қилгани Атодан, у Абу Ҳурайра (розияллаҳу анҳу)дан (ривоят қилдики), у деди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бир неча кишидан иборат лашкар юбордилар ва уларни (Қуръан ёддан) ўқитиб кўрдилар — ҳар бир кишидан ўзида бор Қуръанни ўқитдилар. Сўнг улардан энг ёши кичиги бўлган бир киши олдига келдилар ва: «Эй фалончи, сенда (ёддан) нима бор?» дедилар. У: «Менда фалон-фалон (суралар) ва Бақара сураси бор,» деди. У: «Сенда Бақара сураси борми?» дедилар. У: «Ҳа,» деди. У: «Бор, сен уларнинг амири (бошлиғи)сан,» дедилар. Шунда уларнинг ашрофларидан (оқсуякларидан) бир киши: «Валлаҳи, эй Аллаҳнинг Расули, мени Бақара сурасини ўрганишдан фақат уни (намозда) қоим қилолмасликдан қўрқиш тўсган эди,» деди. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Қуръанни ўрганинглар, уни ўқинглар ва (бошқаларга) ўқитинглар. Зеро, уни ўрганиб, ўқиб ва (намозда) қоим қилган киши учун Қуръаннинг мисоли миск тўлдирилган, ҳиди ҳар жойга тараладиган халта кабидир. Уни ўрганиб, сўнг (ёдида бўлгани ҳолда) ухлаб қоладиган кишининг мисоли эса миск устидан оғзи боғланган халта кабидир,» дедилар. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасандир. Уни Лайс ибн Саъд Саид ал-Мақбурийдан, у Абу Аҳмаднинг озод қилгани Атодан, у Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан мурсал тарзда ривоят қилган ва унда Абу Ҳурайрани зикр қилмаган. Бизга Қутайба Лайсдан ривоят қилди ва уни зикр қилди.