حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي الْمُعَلَّى، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَطَبَ يَوْمًا فَقَالَ " إِنَّ رَجُلاً خَيَّرَهُ رَبُّهُ بَيْنَ أَنْ يَعِيشَ فِي الدُّنْيَا مَا شَاءَ أَنْ يَعِيشَ وَيَأْكُلَ فِي الدُّنْيَا مَا شَاءَ أَنْ يَأْكُلَ وَبَيْنَ لِقَاءِ رَبِّهِ فَاخْتَارَ لِقَاءَ رَبِّهِ " . قَالَ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَلاَ تَعْجَبُونَ مِنْ هَذَا الشَّيْخِ إِذْ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلاً صَالِحًا خَيَّرَهُ رَبُّهُ بَيْنَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ لِقَاءِ رَبِّهِ فَاخْتَارَ لِقَاءَ رَبِّهِ . قَالَ فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ أَعْلَمَهُمْ بِمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ بَلْ نَفْدِيكَ بِآبَائِنَا وَأَمْوَالِنَا . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا مِنَ النَّاسِ أَحَدٌ أَمَنَّ إِلَيْنَا فِي صُحْبَتِهِ وَذَاتِ يَدِهِ مِنِ ابْنِ أَبِي قُحَافَةَ وَلَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا خَلِيلاً لاَتَّخَذْتُ ابْنَ أَبِي قُحَافَةَ خَلِيلاً وَلَكِنْ وُدٌّ وَإِخَاءُ إِيمَانٍ وُدٌّ وَإِخَاءُ إِيمَانٍ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا وَإِنَّ صَاحِبَكُمْ خَلِيلُ اللَّهِ " وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ بِإِسْنَادٍ غَيْرِ هَذَا . وَمَعْنَى قَوْلِهِ أَمَنَّ إِلَيْنَا يَعْنِي أَمَنَّ عَلَيْنَا . وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ .
Бизга Муҳаммад ибн Абдулмалик ибн Абуш-Шавориб ривоят қилди, у деди: бизга Абу Авона, Абдулмалик ибн Умайдан, у Ибн Абул-Муъалладан, у отасидан (ривоят қилди); Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бир куни хутба қилиб дедилар: «Албатта, бир кишини Роббиси дунёда хоҳлаганча яшаши ва дунёда хоҳлаганча (неъматдан) ейиши билан, Роббисига учрашиш ўртасида ихтиёр қилдирди. У Роббисига учрашишни ихтиёр қилди,» дедилар. (Рови) деди: шунда Абу Бакр йиғлади. Набий (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг саҳобалари: «Бу чолдан ажабланмайсизларми? Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бир солиҳ кишини Роббиси дунё билан Роббисига учрашиш ўртасида ихтиёр қилдиргани, у эса Роббисига учрашишни ихтиёр қилгани ҳақида зикр қилсалару, (у йиғласа),» дейишди. (Рови) деди: аслида Абу Бакр улар ичида Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг сўзларининг (маъносини) энг яхши билгувчиси эди. Абу Бакр: «Аксинча, биз сизни ота-боболаримиз ва мол-мулкимиз билан фидо қиламиз,» деди. Шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): «Саҳбати ва молу мулки билан бизга Ибн Абу Қуҳофадан кўра кўпроқ эҳсон қилган бирор киши йўқдир. Агар мен (Аллаҳдан ўзга) бир дўст (халил) тутадиган бўлсам, Ибн Абу Қуҳофани дўст тутардим. Лекин (бизнинг орамизда) муҳаббат ва имон биродарлиги бордир, муҳаббат ва имон биродарлиги,» дедилар — буни икки ёки уч марта (такрорладилар) — «Албатта, сизнинг соҳибингиз Аллаҳнинг халилидир,» дедилар. Бу ҳадис Абу Авонадан, у Абдулмалик ибн Умайдан бошқа иснод билан ҳам ривоят қилинган. «Аманна илайно» деган сўзининг маъноси «бизга эҳсон қилган» дегани. Бу бобда Абу Саиддан ҳам (ҳадис) бор. Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.