حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَوْهَبٍ، أَنَّ رَجُلاً، مِنْ أَهْلِ مِصْرَ حَجَّ الْبَيْتَ فَرَأَى قَوْمًا جُلُوسًا فَقَالَ مَنْ هَؤُلاَءِ قَالُوا قُرَيْشٌ . قَالَ فَمَنْ هَذَا الشَّيْخُ قَالُوا ابْنُ عُمَرَ . فَأَتَاهُ فَقَالَ إِنِّي سَائِلُكَ عَنْ شَيْءٍ فَحَدِّثْنِي أَنْشُدُكَ اللَّهَ بِحُرْمَةِ هَذَا الْبَيْتِ أَتَعْلَمُ أَنَّ عُثْمَانَ فَرَّ يَوْمَ أُحُدٍ قَالَ نَعَمْ . قَالَ أَتَعْلَمُ أَنَّهُ تَغَيَّبَ عَنْ بَيْعَةِ الرِّضْوَانِ فَلَمْ يَشْهَدْهَا قَالَ نَعَمْ . قَالَ أَتَعْلَمُ أَنَّهُ تَغَيَّبَ يَوْمَ بَدْرٍ فَلَمْ يَشْهَدْ قَالَ نَعَمْ . قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ . فَقَالَ لَهُ ابْنُ عُمَرَ تَعَالَ أُبَيِّنْ لَكَ مَا سَأَلْتَ عَنْهُ أَمَّا فِرَارُهُ يَوْمَ أُحُدٍ فَأَشْهَدُ أَنَّ اللَّهَ قَدْ عَفَا عَنْهُ وَغَفَرَ لَهُ وَأَمَّا تَغَيُّبُهُ يَوْمَ بَدْرٍ فَإِنَّهُ كَانَتْ عِنْدَهُ - أَوْ تَحْتَهُ - ابْنَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَكَ أَجْرُ رَجُلٍ شَهِدَ بَدْرًا وَسَهْمُهُ " . وَأَمَرَهُ أَنْ يَخْلُفَ عَلَيْهَا وَكَانَتْ عَلِيلَةً وَأَمَّا تَغَيُّبُهُ عَنْ بَيْعَةِ الرِّضْوَانِ فَلَوْ كَانَ أَحَدٌ أَعَزَّ بِبَطْنِ مَكَّةَ مِنْ عُثْمَانَ لَبَعَثَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَكَانَ عُثْمَانَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عُثْمَانَ إِلَى مَكَّةَ وَكَانَتْ بَيْعَةُ الرِّضْوَانِ بَعْدَ مَا ذَهَبَ عُثْمَانُ إِلَى مَكَّةَ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ الْيُمْنَى " هَذِهِ يَدُ عُثْمَانَ " . وَضَرَبَ بِهَا عَلَى يَدِهِ فَقَالَ " هَذِهِ لِعُثْمَانَ "رضى الله عنه . قَالَ لَهُ اذْهَبْ بِهَذَا الآنَ مَعَكَ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Бизга Солиҳ ибн Абдуллаҳ ривоят қилди, у деди: бизга Абу Авона, Усмон ибн Абдуллаҳ ибн Мавҳабдан (ривоят қилдики): Миср аҳлидан бўлган бир киши Байтни (Каъбани) ҳажж қилди, сўнг ўтирган бир гуруҳ одамларни кўриб: «Булар кимлар?» деди. Улар: «Қурайш,» дедилар. У: «Бу чол ким?» деди. Улар: «Ибн Умар,» дедилар. Шунда у унинг олдига келиб: «Мен сендан бир нарсани сўрайман, менга айтиб бер. Бу Байтнинг ҳурмати билан Аллаҳ ҳаққи-ҳурмати сўрайман: Усмон Уҳуд кунида қочганини биласанми?» деди. (Ибн Умар): «Ҳа,» деди. У: «У Ризвон байъатидан ғойиб бўлиб, унда ҳозир бўлмаганини биласанми?» деди. У: «Ҳа,» деди. У: «У Бадр кунида ғойиб бўлиб, (жангда) ҳозир бўлмаганини биласанми?» деди. У: «Ҳа,» деди. (Мисрлик): «Аллаҳу акбар!» деди. Шунда Ибн Умар унга: «Кел, сен сўраган нарсани сенга баён қилиб берай. Унинг Уҳуд кунидаги қочишига келсак — гувоҳлик бераманки, Аллаҳ уни авф этган ва унга мағфират қилган. Бадр кунидаги ғойиб бўлишига келсак — унинг ҳузурида (ёки никоҳида) Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг қизи (бемор) бор эди; шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) унга: «Сенга Бадрда ҳозир бўлган кишининг ажри ва унинг улуши (ғанимат) бор,» дедилар ва унга (қизи) ёнида қолишни буюрдилар, чунки у (қизи) касал эди. Унинг Ризвон байъатидан ғойиб бўлишига келсак — агар Макка ботнида (ичида) Усмондан кўра азизроқ бирор киши бўлганида, Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Усмоннинг ўрнига ўшани юборган бўлардилар. Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) Усмонни Маккага юбордилар, Ризвон байъати эса Усмон Маккага кетганидан кейин бўлди. (Рови) деди: шунда Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) ўнг қўллари билан: «Бу Усмоннинг қўли,» дедилар ва у (қўл) билан ўз (чап) қўлларига уриб: «Бу Усмон (розияллаҳу анҳу) учун,» дедилар,» деди. (Ибн Умар) унга: «Энди мана шуни ўзинг билан олиб кет,» деди. Абу Исо (Термизий) деди: бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.