حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مُطَرِّفٍ، عَنْ عَامِرٍ الشَّعْبِيِّ، قَالَ كَانَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم سَهْمٌ يُدْعَى الصَّفِيَّ إِنْ شَاءَ عَبْدًا وَإِنْ شَاءَ أَمَةً وَإِنْ شَاءَ فَرَسًا يَخْتَارُهُ قَبْلَ الْخُمُسِ .
Бизга Муҳаммад ибн Касир ривоят қилди, бизга Суфён хабар берди, Мутаррифдан, у Омир аш-Шаъбийдан: У деди: Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга «Сафий» деб аталадиган бир улуш бор эди: агар хоҳласа қул, агар хоҳласа каниз, агар хоҳласа от — уни хумсдан олдин танлаб оларди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، وَأَزْهَرُ، قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ، قَالَ سَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ سَهْمِ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم وَالصَّفِيِّ قَالَ كَانَ يُضْرَبُ لَهُ بِسَهْمٍ مَعَ الْمُسْلِمِينَ وَإِنْ لَمْ يَشْهَدْ وَالصَّفِيُّ يُؤْخَذُ لَهُ رَأْسٌ مِنَ الْخُمُسِ قَبْلَ كُلِّ شَىْءٍ .
Бизга Муҳаммад ибн Башшор ривоят қилди, бизга Абу Осим ва Азҳар ривоят қилдилар, улар: бизга Ибн Авн ривоят қилди дедилар. У деди: Мен Муҳаммаддан (ибн Сириндан) Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг улуши ва Сафий ҳақида сўрадим. У деди: Унга мусулмонлар билан бирга бир улуш ажратиларди, гарчи (жангда) ҳозир бўлмаса ҳам. Сафий эса унга хумсдан, ҳар нарсадан олдин, бир бош (жон) олиб бериларди.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ السُّلَمِيُّ، حَدَّثَنَا عُمَرُ، - يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الْوَاحِدِ - عَنْ سَعِيدٍ، - يَعْنِي ابْنَ بَشِيرٍ - عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا غَزَا كَانَ لَهُ سَهْمٌ صَافٍ يَأْخُذُهُ مِنْ حَيْثُ شَاءَهُ فَكَانَتْ صَفِيَّةُ مِنْ ذَلِكَ السَّهْمِ وَكَانَ إِذَا لَمْ يَغْزُ بِنَفْسِهِ ضُرِبَ لَهُ بِسَهْمِهِ وَلَمْ يُخَيَّرْ .
Бизга Маҳмуд ибн Холид ас-Суламий ривоят қилди, бизга Умар — яъни ибн Абдулвоҳид — ривоят қилди, Саиддан — яъни ибн Баширдан — у Қатодадан: У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ғазот қилганида унга соф (танланган) бир улуш бўларди, уни хоҳлаган жойидан оларди. Сафийя ҳам ўша улушдан эди. Агар ўзи ғазот қилмаса, унга улуши ажратиларди, лекин у (танлаш ҳуқуқига) танлаб қўйилмас эди.
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَتْ صَفِيَّةُ مِنَ الصَّفِيِّ .
Бизга Наср ибн Алий ривоят қилди, бизга Абу Аҳмад ривоят қилди, бизга Суфён хабар берди, Ҳишом ибн Урвадан, у отасидан, у Оишадан: У деди: Сафийя Сафийдан (танланган улушдан) эди.
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَدِمْنَا خَيْبَرَ فَلَمَّا فَتَحَ اللَّهُ تَعَالَى الْحِصْنَ ذُكِرَ لَهُ جَمَالُ صَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَىٍّ وَقَدْ قُتِلَ زَوْجُهَا وَكَانَتْ عَرُوسًا فَاصْطَفَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِنَفْسِهِ فَخَرَجَ بِهَا حَتَّى بَلَغْنَا سُدَّ الصَّهْبَاءِ حَلَّتْ فَبَنَى بِهَا .
Бизга Саид ибн Мансур ривоят қилди, бизга Яъқуб ибн Абдурраҳмон аз-Зуҳрий ривоят қилди, Амр ибн Абу Амрдан, у Анас ибн Моликдан: У деди: Биз Хайбарга келдик. Аллаҳ таоло қалъани фатҳ этганида унга Сафийя бинт Ҳуяййнинг гўзаллиги зикр қилинди — эри ўлдирилган ва у келинчак эди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уни ўзига танлаб олди. У уни олиб чиқди, токи биз Саддус-Саҳбўга етганимизда у (покликдан) ҳоли бўлди, шунда у билан тўшак қурди (уйланди).
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ صَارَتْ صَفِيَّةُ لِدِحْيَةَ الْكَلْبِيِّ ثُمَّ صَارَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Бизга Мусаддад ривоят қилди, бизга Ҳаммод ибн Зайд ривоят қилди, Абдулазиз ибн Суҳайбдан, у Анас ибн Моликдан: У деди: Сафийя Диҳя ал-Калбийга тегди, сўнг Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга ўтди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَلاَّدٍ الْبَاهِلِيُّ، حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ وَقَعَ فِي سَهْمِ دِحْيَةَ جَارِيَةٌ جَمِيلَةٌ فَاشْتَرَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِسَبْعَةِ أَرْؤُسٍ ثُمَّ دَفَعَهَا إِلَى أُمِّ سُلَيْمٍ تَصْنَعُهَا وَتُهَيِّئُهَا قَالَ حَمَّادٌ وَأَحْسِبُهُ قَالَ وَتَعْتَدُّ فِي بَيْتِهَا صَفِيَّةُ بِنْتُ حُيَىٍّ .
Бизга Муҳаммад ибн Халлод ал-Боҳилий ривоят қилди, бизга Баҳз ибн Асад ривоят қилди, бизга Ҳаммод ривоят қилди, бизга Собит хабар берди, Анасдан: У деди: Диҳянинг улушига гўзал бир каниз тушди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам уни етти бош (қул) эвазига сотиб олди, сўнг уни Умму Сулаймга уни тайёрлаб, безаши учун топширди. Ҳаммод деди: Менимча у (рови) шуни ҳам дедики, Сафийя бинт Ҳуяйй унинг уйида идда сақлайди.
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، ح وَحَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، - الْمَعْنَى - قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ جُمِعَ السَّبْىُ - يَعْنِي بِخَيْبَرَ - فَجَاءَ دِحْيَةُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْطِنِي جَارِيَةً مِنَ السَّبْىِ . قَالَ " اذْهَبْ فَخُذْ جَارِيَةً " . فَأَخَذَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَىٍّ فَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَعْطَيْتَ دِحْيَةَ - قَالَ يَعْقُوبُ - صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَىٍّ سَيِّدَةَ قُرَيْظَةَ وَالنَّضِيرِ - ثُمَّ اتَّفَقَا - مَا تَصْلُحُ إِلاَّ لَكَ . قَالَ " ادْعُوهُ بِهَا " . فَلَمَّا نَظَرَ إِلَيْهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لَهُ " خُذْ جَارِيَةً مِنَ السَّبْىِ غَيْرَهَا " . وَإِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَعْتَقَهَا وَتَزَوَّجَهَا .
Бизга Довуд ибн Муоз ривоят қилди, бизга Абдулворис ривоят қилди, (ҳ) ва бизга Яъқуб ибн Иброҳим — маъно жиҳатдан — ривоят қилди, у: бизга Ибн Улайя ривоят қилди деди, Абдулазиз ибн Суҳайбдан, у Анасдан: У деди: Асирлар — яъни Хайбарда — жам қилинди. Диҳя келиб: «Эй Расулуллаҳ, менга асирлардан бир каниз бер» деди. У (Набий): «Бор, бир каниз ол» деди. У Сафийя бинт Ҳуяййни олди. Шунда бир киши Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдига келиб: «Эй Аллаҳнинг набийси, сен Диҳяга — Яъқуб деди — Сафийя бинт Ҳуяййни, Қурайза ва Назирнинг саййидасини бердинг. У фақат сенга лойиқдир» деди — сўнг иккови (рови) иттифоқ қилдилар. У (Набий): «Уни у билан бирга чақиринглар» деди. Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам унга қарагач, унга (Диҳяга): «Асирлардан ундан бошқа бир каниз ол» деди. Ва Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам уни озод қилиб, унга уйланди.
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا قُرَّةُ، قَالَ سَمِعْتُ يَزِيدَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كُنَّا بِالْمِرْبَدِ فَجَاءَ رَجُلٌ أَشْعَثُ الرَّأْسِ بِيَدِهِ قِطْعَةُ أَدِيمٍ أَحْمَرَ فَقُلْنَا كَأَنَّكَ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ . فَقَالَ أَجَلْ . قُلْنَا نَاوِلْنَا هَذِهِ الْقِطْعَةَ الأَدِيمَ الَّتِي فِي يَدِكَ فَنَاوَلَنَاهَا فَقَرَأْنَاهَا فَإِذَا فِيهَا " مِنْ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ إِلَى بَنِي زُهَيْرِ بْنِ أُقَيْشٍ إِنَّكُمْ إِنْ شَهِدْتُمْ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَأَقَمْتُمُ الصَّلاَةَ وَآتَيْتُمُ الزَّكَاةَ وَأَدَّيْتُمُ الْخُمُسَ مِنَ الْمَغْنَمِ وَسَهْمَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَسَهْمَ الصَّفِيِّ أَنْتُمْ آمِنُونَ بِأَمَانِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ " . فَقُلْنَا مَنْ كَتَبَ لَكَ هَذَا الْكِتَابَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم .
Бизга Муслим ибн Иброҳим ривоят қилди, бизга Қурра ривоят қилди. У деди: Мен Язид ибн Абдуллаҳнинг шундай деяётганини эшитдим: Биз Мирбадда эдик. Сочи тўзғиган бир киши келди, қўлида бир парча қизил тери бор эди. Биз: «Сен гўё бадия (чўл) аҳлидансан» дедик. У: «Ҳа» деди. Биз: «Қўлингдаги шу тери парчасини бизга узат» дедик. У уни бизга узатди, биз уни ўқидик. Мана, унда шундай эди: «Муҳаммад Расулуллаҳдан Бану Зуҳайр ибн Уқайшга: Албатта, агар сизлар ‹Ла илаҳа иллаллаҳ ва анна Муҳаммадан Расулуллаҳ›га гувоҳлик берсангиз, намозни қоим қилсангиз, закот берсангиз, ўлжадан хумсни, Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг улушини ва Сафий улушини адо этсангиз, сизлар Аллаҳнинг ва Расулининг омонлигида амондасизлар.» Биз: «Бу мактубни сенга ким ёзиб берди?» дедик. У: «Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам» деди.