Таҳорат ва ундан кейинги намознинг фазилати

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَعُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ، وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، - وَاللَّفْظُ لِقُتَيْبَةَ - قَالَ إِسْحَاقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ حُمْرَانَ، مَوْلَى عُثْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ، وَهُوَ بِفِنَاءِ الْمَسْجِدِ فَجَاءَهُ الْمُؤَذِّنُ عِنْدَ الْعَصْرِ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ لأُحَدِّثَنَّكُمْ حَدِيثًا لَوْلاَ آيَةٌ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا حَدَّثْتُكُمْ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ لاَ يَتَوَضَّأُ رَجُلٌ مُسْلِمٌ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ فَيُصَلِّي صَلاَةً إِلاَّ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الصَّلاَةِ الَّتِي تَلِيهَا ‏"‏ ‏.‏

Ҳумрон — Усмоннинг мавлоси — айтди: Мен Усмон ибн Аффонни — у масжид ҳовлисида (турган) пайтда — эшитдим: унга аср (вақти)да муаззин келди; у вузу (суви)ни сўраб, вузу қилди, кейин: "Валлаҳи, мен сизларга бир ҳадисни айтиб бераман; Аллаҳнинг китобида бир оят бўлмаганида — сизларга айтмас эдим; мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни: ‹Бир мусулмон киши вузу қилиб, вузуни мукаммал бажариб, бир намоз ўқиса — албатта Аллаҳ унга — у билан ундан кейинги намоз орасидаги (гуноҳлар)ни кечиради› деганини эшитдим" деди.

وَحَدَّثَنَاهُ أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، ح وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، جَمِيعًا عَنْ هِشَامٍ، بِهَذَا الإِسْنَادِ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ ‏ "‏ فَيُحْسِنُ وُضُوءَهُ ثُمَّ يُصَلِّي الْمَكْتُوبَةَ ‏"‏ ‏.‏

(Юқоридаги равийлар) Ҳишом(дан) шу иснод билан (ривоят қилдилар); Абу Усома ҳадисида: "...вузуни мукаммал бажаради, кейин фарз (намоз)ни ўқийди" (дейилди).

وَحَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَلَكِنْ عُرْوَةُ يُحَدِّثُ عَنْ حُمْرَانَ، أَنَّهُ قَالَ فَلَمَّا تَوَضَّأَ عُثْمَانُ قَالَ وَاللَّهِ لأُحَدِّثَنَّكُمْ حَدِيثًا وَاللَّهِ لَوْلاَ آيَةٌ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا حَدَّثْتُكُمُوهُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ لاَ يَتَوَضَّأُ رَجُلٌ فَيُحْسِنُ وُضُوءَهُ ثُمَّ يُصَلِّي الصَّلاَةَ إِلاَّ غُفِرَ لَهُ مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الصَّلاَةِ الَّتِي تَلِيهَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ عُرْوَةُ الآيَةُ ‏{‏ إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلْنَا مِنَ الْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏ اللاَّعِنُونَ‏}‏

Солиҳ айтди: Ибн Шиҳоб: "Лекин Урва, Ҳумрондан ривоят қилиб айтди" деди: У (Ҳумрон): "Усмон вузу қилганида: ‹Валлаҳи, мен сизларга бир ҳадисни айтиб бераман; валлаҳи, Аллаҳнинг китобида бир оят бўлмаганида — сизларга уни айтмас эдим; мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни: «Бир киши вузу қилиб, вузуни мукаммал бажариб, кейин намоз ўқиса — албатта унга у билан ундан кейинги намоз орасидаги (гуноҳлар) кечирилади» деганини эшитдим› деди" деди. Урва: "(Ўша) оят: «Албатта Биз нозил қилган равшан (оят)лар ва ҳидоятни яширадиганлар... — уларни лаънатловчилар (лаънатлайди)» (деган оятдир)" деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، وَحَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ، كِلاَهُمَا عَنْ أَبِي الْوَلِيدِ، قَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كُنْتُ عِنْدَ عُثْمَانَ فَدَعَا بِطَهُورٍ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ مَا مِنِ امْرِئٍ مُسْلِمٍ تَحْضُرُهُ صَلاَةٌ مَكْتُوبَةٌ فَيُحْسِنُ وُضُوءَهَا وَخُشُوعَهَا وَرُكُوعَهَا إِلاَّ كَانَتْ كَفَّارَةً لِمَا قَبْلَهَا مِنَ الذُّنُوبِ مَا لَمْ يُؤْتِ كَبِيرَةً وَذَلِكَ الدَّهْرَ كُلَّهُ ‏"‏ ‏.‏

Саъид ибн Амр ибн Саъид ибн ал-Ос (отасидан, у отасидан) айтди: Мен Усмон(нинг олди)да эдим; у таҳорат (суви)ни сўради ва: "Мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни: ‹Бир мусулмон кишига фарз намоз вақти етиб келса, у унинг вузусини, хушуъини ва рукуъини гўзал бажарса — албатта у — кабира (катта гуноҳ) қилинмас экан — ундан олдинги гуноҳларга каффорат бўлади; ва шу — бутун замонда (шундай)дир› деганини эшитдим" деди.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، - وَهُوَ الدَّرَاوَرْدِيُّ - عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ حُمْرَانَ، مَوْلَى عُثْمَانَ قَالَ أَتَيْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ قَالَ إِنَّ نَاسًا يَتَحَدَّثُونَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَحَادِيثَ لاَ أَدْرِي مَا هِيَ إِلاَّ أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَوَضَّأَ مِثْلَ وُضُوئِي هَذَا ثُمَّ قَالَ ‏ "‏ مَنْ تَوَضَّأَ هَكَذَا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَكَانَتْ صَلاَتُهُ وَمَشْيُهُ إِلَى الْمَسْجِدِ نَافِلَةً ‏"‏ ‏.‏ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ عَبْدَةَ أَتَيْتُ عُثْمَانَ فَتَوَضَّأَ ‏.‏

Ҳумрон — Усмоннинг мавлоси — айтди: Мен Усмон ибн Аффонга вузу (суви)ни келтирдим; у вузу қилди, кейин: "Албатта (баъзи) одамлар Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)дан (аллақандай) ҳадислар ривоят қиладилар — мен уларнинг нима эканини билмайман; фақат мен Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)ни шу вузумга ўхшаш вузу қилганини кўрдим, кейин у: ‹Ким шундай вузу қилса — ундан олдинги гуноҳи кечирилади ва унинг намози ҳамда масжидга (юриб) бориши нофила (қўшимча савоб) бўлади› деди" деди. Ибн Абда ривоятида: "Мен Усмон(нинг олди)га келдим, у вузу қилди" (дейилди).

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ - وَاللَّفْظُ لِقُتَيْبَةَ وَأَبِي بَكْرٍ - قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ أَبِي النَّضْرِ، عَنْ أَبِي أَنَسٍ، أَنَّ عُثْمَانَ، تَوَضَّأَ بِالْمَقَاعِدِ فَقَالَ أَلاَ أُرِيكُمْ وُضُوءَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ تَوَضَّأَ ثَلاَثًا ثَلاَثًا ‏.‏ وَزَادَ قُتَيْبَةُ فِي رِوَايَتِهِ قَالَ سُفْيَانُ قَالَ أَبُو النَّضْرِ عَنْ أَبِي أَنَسٍ قَالَ وَعِنْدَهُ رِجَالٌ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Абу Анас (ривоят қилди): Усмон Мақоидда (Мадинадаги бир жойда) вузу қилди ва: "Сизларга Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг вузусини кўрсатайми?" деди, кейин уч-уч мартадан вузу қилди. Қутайба ўз ривоятида зиёда қилди: Суфён: Абу Назр — Абу Анасдан айтди: "Унинг янида Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам)нинг ашобларидан (баъзи) кишилар (бор) эди" деди.

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ وَإِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ، قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ مِسْعَرٍ، عَنْ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ أَبِي صَخْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ بْنَ أَبَانَ، قَالَ كُنْتُ أَضَعُ لِعُثْمَانَ طَهُورَهُ فَمَا أَتَى عَلَيْهِ يَوْمٌ إِلاَّ وَهُوَ يُفِيضُ عَلَيْهِ نُطْفَةً ‏.‏ وَقَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ انْصِرَافِنَا مِنْ صَلاَتِنَا هَذِهِ - قَالَ مِسْعَرٌ أُرَاهَا الْعَصْرَ - فَقَالَ ‏"‏ مَا أَدْرِي أُحَدِّثُكُمْ بِشَىْءٍ أَوْ أَسْكُتُ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ كَانَ خَيْرًا فَحَدِّثْنَا وَإِنْ كَانَ غَيْرَ ذَلِكَ فَاللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَتَطَهَّرُ فَيُتِمُّ الطُّهُورَ الَّذِي كَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ فَيُصَلِّي هَذِهِ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ إِلاَّ كَانَتْ كَفَّارَاتٍ لِمَا بَيْنَهَا ‏"‏ ‏.‏

Жомеъ ибн Шаддод Абу Сахра айтди: Мен Ҳумрон ибн Абан(ни) эшитдим: У: "Мен Усмонга таҳорат (суви)ни қўяр эдим; унга (ҳар) кун келадиган бўлса — албатта у ўзига бир ҳовуч (сув) қуйиб (таҳорат қилар) эди" деди. Ва Усмон: "Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам) бизга шу намозимиздан қайтган пайтимизда — Мисъар: ‹Менингча, у аср (намози)› деди — (ҳадис) ривоят қилди ва: ‹Сизларга бир нарсани айтайми ёки жим турайми — билмайман› деди. Биз: ‹Эй Расулуллаҳ, агар яхшилик бўлса — бизга айт; агар ундан бошқа бўлса — Аллаҳ ва Расули билгувчироқ› дедик. У: ‹Бир мусулмон таҳоратланиб, Аллаҳ унга фарз қилган таҳоратни мукаммал бажарса, кейин шу беш намозни ўқиса — албатта улар орасидаги (гуноҳлар)га каффорат бўлади› деди" деди.

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، وَابْنُ، بَشَّارٍ قَالاَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالاَ جَمِيعًا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ، قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ بْنَ أَبَانَ، يُحَدِّثُ أَبَا بُرْدَةَ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ فِي إِمَارَةِ بِشْرٍ أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ مَنْ أَتَمَّ الْوُضُوءَ كَمَا أَمَرَهُ اللَّهُ تَعَالَى فَالصَّلوَاتُ الْمَكْتُوبَاتُ كَفَّارَاتٌ لِمَا بَيْنَهُنَّ ‏"‏ ‏.‏ هَذَا حَدِيثُ ابْنِ مُعَاذٍ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ غُنْدَرٍ فِي إِمَارَةِ بِشْرٍ وَلاَ ذِكْرُ الْمَكْتُوبَاتِ ‏.‏

Ҳумрон ибн Абан — Бишр (ибн Марвон)нинг амирлиги (даври)да, шу масжидда, Абу Бурдага — ривоят қилди: Усмон ибн Аффон айтди: Расулуллаҳ (соллаллаҳу алайҳи васаллам): "Ким вузуни — Аллаҳ таоло буюрганидек — мукаммал бажарса, бас фарз намозлар улар орасидаги (гуноҳлар)га каффоратдир" деди. Бу — Ибн Муоз ҳадиси; Ғундар ҳадисида ‹Бишрнинг амирлигида› (сўзи) ва ‹фарзлар›нинг зикри йўқ.