Рози бўлишига ишонган киши уйига бировни олиб бориш

Ichimliklar kitobi · 12 ҳадис

باب جَوَازِ اسْتِتْبَاعِهِ غَيْرَهُ إِلَى دَارِ مَنْ يَثِقُ بِرِضَاهُ بِذَلِكَ وَيَتَحَقَّقُهُ تَحَقُّقًا تَامًّا وَاسْتِحْبَابِ الاِجْتِمَاعِ عَلَى الطَّعَامِ

5313-ҳадисXalqaro 2038

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ خَلِيفَةَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ كَيْسَانَ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ يَوْمٍ أَوْ لَيْلَةٍ فَإِذَا هُوَ بِأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ فَقَالَ ‏"‏ مَا أَخْرَجَكُمَا مِنْ بُيُوتِكُمَا هَذِهِ السَّاعَةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالاَ الْجُوعُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَأَنَا وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لأَخْرَجَنِي الَّذِي أَخْرَجَكُمَا قُومُوا ‏"‏ ‏.‏ فَقَامُوا مَعَهُ فَأَتَى رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ فَإِذَا هُوَ لَيْسَ فِي بَيْتِهِ فَلَمَّا رَأَتْهُ الْمَرْأَةُ قَالَتْ مَرْحَبًا وَأَهْلاً ‏.‏ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَيْنَ فُلاَنٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ ذَهَبَ يَسْتَعْذِبُ لَنَا مِنَ الْمَاءِ ‏.‏ إِذْ جَاءَ الأَنْصَارِيُّ فَنَظَرَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَصَاحِبَيْهِ ثُمَّ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ مَا أَحَدٌ الْيَوْمَ أَكْرَمَ أَضْيَافًا مِنِّي - قَالَ - فَانْطَلَقَ فَجَاءَهُمْ بِعِذْقٍ فِيهِ بُسْرٌ وَتَمْرٌ وَرُطَبٌ فَقَالَ كُلُوا مِنْ هَذِهِ ‏.‏ وَأَخَذَ الْمُدْيَةَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِيَّاكَ وَالْحَلُوبَ ‏"‏ ‏.‏ فَذَبَحَ لَهُمْ فَأَكَلُوا مِنَ الشَّاةِ وَمِنْ ذَلِكَ الْعِذْقِ وَشَرِبُوا فَلَمَّا أَنْ شَبِعُوا وَرَوُوا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ ‏"‏ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَتُسْأَلُنَّ عَنْ هَذَا النَّعِيمِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَخْرَجَكُمْ مِنْ بُيُوتِكُمُ الْجُوعُ ثُمَّ لَمْ تَرْجِعُوا حَتَّى أَصَابَكُمْ هَذَا النَّعِيمُ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Халаф ибн Халифа Язид ибн Кайсондан, у Абу Ҳозимдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилди. У деди: Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам бир куни ёки бир кечаси чиқдилар, шунда Абу Бакр билан Умарга дуч келдилар ва: «Бу соатда сизларни уйларингиздан нима чиқарди?» дедилар. Улар: «Очлик, ё Расулуллаҳ» дедилар. У киши: «Жоним қўлида бўлган Зот билан қасамки, мен ҳам сизларни чиқарган нарса туфайли чиқдим. Туринглар» дедилар. Бас, улар у киши билан турдилар. У киши ансорлардан бир кишининг олдига келдилар, лекин у уйида эмас эди. Аёл у кишини кўргач: «Марҳабо, хуш келибсизлар» деди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унга: «Фалончи қани?» дедилар. У: «Бизга тоза сув олиб келгани кетди» деди. Шу пайт ансорий келиб, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга ва у кишининг икки саҳобасига қараб, сўнг: «Алҳамдулиллаҳ, бугун мендан кўра меҳмонлари ҳурматлироқ бирор киши йўқ» деди. У деди: Бас, у кетиб, уларга ичида ғўра, қуруқ хурмо ва янги (юмшоқ) хурмо бўлган бир шох хурмо келтирди ва: «Буларидан енглар» деди. Сўнг пичоқни олди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унга: «Сут берадиганидан (соғин қўйдан) эҳтиёт бўл» дедилар. Бас, у улар учун (бошқасини) сўйди, улар қўйдан ва ўша хурмо шохидан едилар ва ичдилар. Тўйиб, қонганларида Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам Абу Бакр ва Умарга: «Жоним қўлида бўлган Зот билан қасамки, қиёмат кунида албатта мана шу неъматдан сўраласизлар. Сизларни уйларингиздан очлик чиқарди, сўнг мана шу неъматга эришмагунингизча қайтмадингиз» дедилар.

5314-ҳадисXalqaro 2038

وَحَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا أَبُو هِشَامٍ، - يَعْنِي الْمُغِيرَةَ بْنَ سَلَمَةَ - حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ، حَدَّثَنَا أَبُو حَازِمٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ بَيْنَا أَبُو بَكْرٍ قَاعِدٌ وَعُمَرُ مَعَهُ إِذْ أَتَاهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ "‏ مَا أَقْعَدَكُمَا هَا هُنَا ‏"‏ ‏.‏ قَالاَ أَخْرَجَنَا الْجُوعُ مِنْ بُيُوتِنَا وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ ‏.‏ ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ خَلَفِ بْنِ خَلِيفَةَ ‏.‏

Менга Ишоқ ибн Мансур ривоят қилди, бизга Абу Ҳишом — яъни ал-Муғийра ибн Салама — хабар берди, бизга Абдулвоҳид ибн Зиёд ривоят қилди, бизга Язид ривоят қилди, бизга Абу Ҳозим ривоят қилиб деди: Абу Ҳурайранинг шундай деганини эшитдим: Абу Бакр ўтирган, Умар ҳам у билан бирга эди, шу пайт уларнинг олдиларига Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам келиб: «Сизларни бу ерда нима ўтқазди?» дедилар. Улар: «Бизни уйларимиздан очлик чиқарди, Сени ҳақ билан юборган Зотга қасамки» дедилар. Сўнг Халаф ибн Халифанинг ҳадисига ўхшаш зикр қилди.

5315-ҳадисXalqaro 2039

حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ، حَدَّثَنِي الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ، مِنْ رُقْعَةٍ عَارَضَ لِي بِهَا ثُمَّ قَرَأَهُ عَلَىَّ قَالَ أَخْبَرَنَاهُ حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مِينَاءَ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ لَمَّا حُفِرَ الْخَنْدَقُ رَأَيْتُ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَمَصًا فَانْكَفَأْتُ إِلَى امْرَأَتِي فَقُلْتُ لَهَا هَلْ عِنْدَكِ شَىْءٌ فَإِنِّي رَأَيْتُ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَمَصًا شَدِيدًا ‏.‏ فَأَخْرَجَتْ لِي جِرَابًا فِيهِ صَاعٌ مِنْ شَعِيرٍ وَلَنَا بُهَيْمَةٌ دَاجِنٌ - قَالَ - فَذَبَحْتُهَا وَطَحَنَتْ فَفَرَغَتْ إِلَى فَرَاغِي فَقَطَّعْتُهَا فِي بُرْمَتِهَا ثُمَّ وَلَّيْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ لاَ تَفْضَحْنِي بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَنْ مَعَهُ - قَالَ - فَجِئْتُهُ فَسَارَرْتُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا قَدْ ذَبَحْنَا بُهَيْمَةً لَنَا وَطَحَنَتْ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ كَانَ عِنْدَنَا فَتَعَالَ أَنْتَ فِي نَفَرٍ مَعَكَ ‏.‏ فَصَاحَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ ‏"‏ يَا أَهْلَ الْخَنْدَقِ إِنَّ جَابِرًا قَدْ صَنَعَ لَكُمْ سُورًا فَحَيَّهَلاَ بِكُمْ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ تُنْزِلُنَّ بُرْمَتَكُمْ وَلاَ تَخْبِزُنَّ عَجِينَتَكُمْ حَتَّى أَجِيءَ ‏"‏ ‏.‏ فَجِئْتُ وَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْدُمُ النَّاسَ حَتَّى جِئْتُ امْرَأَتِي فَقَالَتْ بِكَ وَبِكَ ‏.‏ فَقُلْتُ قَدْ فَعَلْتُ الَّذِي قُلْتِ لِي ‏.‏ فَأَخْرَجْتُ لَهُ عَجِينَتَنَا فَبَصَقَ فِيهَا وَبَارَكَ ثُمَّ عَمَدَ إِلَى بُرْمَتِنَا فَبَصَقَ فِيهَا وَبَارَكَ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ ادْعِي خَابِزَةً فَلْتَخْبِزْ مَعَكِ وَاقْدَحِي مِنْ بُرْمَتِكُمْ وَلاَ تُنْزِلُوهَا ‏"‏ ‏.‏ وَهُمْ أَلْفٌ فَأُقْسِمُ بِاللَّهِ لأَكَلُوا حَتَّى تَرَكُوهُ وَانْحَرَفُوا وَإِنَّ بُرْمَتَنَا لَتَغِطُّ كَمَا هِيَ وَإِنَّ عَجِينَتَنَا - أَوْ كَمَا قَالَ الضَّحَّاكُ - لَتُخْبَزُ كَمَا هُوَ ‏.‏

Менга Ҳажжож ибн аш-Шоир ривоят қилди, менга аз-Заҳҳок ибн Махлад бир варақдан — уни менга тақдим этиб, сўнг менга ўқиб берди — ривоят қилиб деди: Буни бизга Ҳанзала ибн Абу Суфён хабар берди, бизга Саид ибн Мино ривоят қилиб деди: Жобир ибн Абдуллаҳнинг шундай деганини эшитдим: Хандақ қазилаётганда мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламда очлик (белгисини) кўрдим. Бас, мен хотинимнинг олдига қайтиб, унга: «Сенда бирор нарса борми? Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламда қаттиқ очлик кўрдим» дедим. У менга ичида бир сў арпа бўлган бир халтани чиқарди, бизнинг бир уй қўзичоғимиз ҳам бор эди. У деди: Бас, мен уни сўйдим, у (хотиним) (арпани) янчди. У менинг (сўйиб) бўлганимга қараб (ун қилиб) бўлди. Мен уни (гўштни) қозонида бўлакларга бўлдим, сўнг Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам томон юрдим. Хотиним: «Мени Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ва у киши билан бирга бўлганлар олдида шарманда қилма» деди. У деди: Бас, мен у кишининг олдиларига келиб, оҳиста: «Ё Расулуллаҳ, биз бир қўзичоғимизни сўйдик ва биздаги бир сў арпани (хотиним) янчди, сизнинг олдингиздаги бир неча киши билан келақолинг» дедим. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам овоз чиқариб: «Эй Хандақ аҳли, албатта Жобир сизларга зиёфат тайёрлабди, бас, марҳамат қилинг» дедилар. Ва Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Мен келмагунимча қозонингизни (ўчоқдан) туширманглар, хамирингизни ҳам ёпманглар» дедилар. Мен келдим, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ҳам халқнинг олдида келар эдилар, то хотинимнинг олдига келгунча. У менга: «Сен-а, сен-а!» (деб танбеҳ бериб) деди. Мен: «Сен менга айтган нарсани қилдим» дедим. Бас, мен у кишига хамиримизни чиқардим, у киши унга (тупарларини) ташлаб баракат (дуосини) қилдилар, сўнг қозонимизга йўналиб, унга ҳам (тупарларини) ташлаб баракат (дуосини) қилдилар. Сўнг: «(Бир) новвой аёлни чақир, у сен билан бирга нон ёпсин, қозонингиздан сузиб олинг, лекин уни (ўчоқдан) туширманг» дедилар. Ҳолбуки улар минг киши эди. Аллаҳга қасам ичаманки, улар еб, уни қолдириб, қайтиб кетдилар, бизнинг қозонимиз эса ўша ҳолича қайнар, хамиримиз эса — ёки аз-Заҳҳок айтганидек — ўша ҳолича нон ёпилар эди.

5316-ҳадисXalqaro 2040

وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ، اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ قَالَ أَبُو طَلْحَةَ لأُمِّ سُلَيْمٍ قَدْ سَمِعْتُ صَوْتَ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ضَعِيفًا أَعْرِفُ فِيهِ الْجُوعَ فَهَلْ عِنْدَكِ مِنْ شَىْءٍ فَقَالَتْ نَعَمْ ‏.‏ فَأَخْرَجَتْ أَقْرَاصًا مِنْ شَعِيرٍ ثُمَّ أَخَذَتْ خِمَارًا لَهَا فَلَفَّتِ الْخُبْزَ بِبَعْضِهِ ثُمَّ دَسَّتْهُ تَحْتَ ثَوْبِي وَرَدَّتْنِي بِبَعْضِهِ ثُمَّ أَرْسَلَتْنِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَذَهَبْتُ بِهِ فَوَجَدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَالِسًا فِي الْمَسْجِدِ وَمَعَهُ النَّاسُ فَقُمْتُ عَلَيْهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَرْسَلَكَ أَبُو طَلْحَةَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَقُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَلِطَعَامٍ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ نَعَمْ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِمَنْ مَعَهُ ‏"‏ قُومُوا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقْتُ بَيْنَ أَيْدِيهِمْ حَتَّى جِئْتُ أَبَا طَلْحَةَ فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ قَدْ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالنَّاسِ وَلَيْسَ عِنْدَنَا مَا نُطْعِمُهُمْ فَقَالَتِ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ - قَالَ - فَانْطَلَقَ أَبُو طَلْحَةَ حَتَّى لَقِيَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَهُ حَتَّى دَخَلاَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ هَلُمِّي مَا عِنْدَكِ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ ‏"‏ ‏.‏ فَأَتَتْ بِذَلِكَ الْخُبْزِ فَأَمَرَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَفُتَّ وَعَصَرَتْ عَلَيْهِ أُمُّ سُلَيْمٍ عُكَّةً لَهَا فَأَدَمَتْهُ ثُمَّ قَالَ فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُولَ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ ‏"‏ ‏.‏ فَأَذِنَ لَهُمْ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ خَرَجُوا ثُمَّ قَالَ ‏"‏ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ ‏"‏ ‏.‏ فَأَذِنَ لَهُمْ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ثُمَّ خَرَجُوا ثُمَّ قَالَ ‏"‏ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ ‏"‏ ‏.‏ حَتَّى أَكَلَ الْقَوْمُ كُلُّهُمْ وَشَبِعُوا وَالْقَوْمُ سَبْعُونَ رَجُلاً أَوْ ثَمَانُونَ ‏.‏

Бизга Яҳё ибн Яҳё ривоят қилди, у деди: Молик ибн Анасга Ишоқ ибн Абдуллаҳ ибн Абу Талҳадан ўқиб бердим, у Анас ибн Моликнинг шундай деганини эшитган: Абу Талҳа Умму Сулаймга: «Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг овозини кучсиз эшитдим, ундан очликни пайқадим. Санда бирор нарса борми?» деди. У: «Ҳа» деди. Бас, у арпа кулчаларини чиқарди, сўнг ўзининг бир рўмолини олиб, нонни унинг бир қисмига ўради, сўнг уни менинг кийимим остига яшириб, қолган бир қисмини устимга (ёпинчиқ қилиб) қайтариб, сўнг мени Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдиларига жўнатди. У деди: Мен уни олиб бордим, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни масжидда одамлар билан ўтирган ҳолда топдим. Мен уларнинг ёнида турдим. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Сени Абу Талҳа жўнатдими?» дедилар. У деди: Мен: «Ҳа» дедим. У киши: «Таомгами?» дедилар. Мен: «Ҳа» дедим. Шунда Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ўзлари билан бирга бўлганларга: «Туринглар» дедилар. У деди: Бас, у киши юрдилар, мен уларнинг олдида юрдим, то Абу Талҳанинг олдига келдим ва унга хабар бердим. Абу Талҳа: «Ё Умму Сулайм, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам одамлар билан келдилар, ҳолбуки бизда уларни едирдиган нарса йўқ» деди. У: «Аллаҳ ва Унинг Расули яхшироқ билувчидир» деди. У деди: Бас, Абу Талҳа бориб, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламга учради. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам у билан бирга келиб, иккови (уйга) кирдилар. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Ё Умму Сулайм, сандаги нарсани келтир» дедилар. У ўша нонни келтирди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам буюрдилар, у майдаланди, Умму Сулайм унинг устига ўзининг бир тулум (мой)ини сиқди, уни мойлаб (ёғлаб) берди. Сўнг Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унга Аллаҳ хоҳлаган нарсани (дуо) айтдилар, сўнг: «Ўн кишига ижозат бер» дедилар. У уларга ижозат берди, улар тўйгунча едилар, сўнг чиқдилар. Сўнг: «Ўн кишига ижозат бер» дедилар. У уларга ижозат берди, улар тўйгунча едилар, сўнг чиқдилар. Сўнг: «Ўн кишига ижозат бер» дедилар. То бутун қавм — етмиш ёки саксон киши эди — ҳаммаси еб тўйгунча (шундай давом этди).

5317-ҳадисXalqaro 2040

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، قَالَ بَعَثَنِي أَبُو طَلْحَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَدْعُوَهُ وَقَدْ جَعَلَ طَعَامًا - قَالَ - فَأَقْبَلْتُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَ النَّاسِ فَنَظَرَ إِلَىَّ فَاسْتَحْيَيْتُ فَقُلْتُ أَجِبْ أَبَا طَلْحَةَ ‏.‏ فَقَالَ لِلنَّاسِ ‏"‏ قُومُوا ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا صَنَعْتُ لَكَ شَيْئًا - قَالَ - فَمَسَّهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَدَعَا فِيهَا بِالْبَرَكَةِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَدْخِلْ نَفَرًا مِنْ أَصْحَابِي عَشَرَةً ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ ‏"‏ كُلُوا ‏"‏ ‏.‏ وَأَخْرَجَ لَهُمْ شَيْئًا مِنْ بَيْنِ أَصَابِعِهِ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا فَخَرَجُوا فَقَالَ ‏"‏ أَدْخِلْ عَشَرَةً ‏"‏ ‏.‏ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا ‏.‏ فَمَا زَالَ يُدْخِلُ عَشَرَةً وَيُخْرِجُ عَشَرَةً حَتَّى لَمْ يَبْقَ مِنْهُمْ أَحَدٌ إِلاَّ دَخَلَ فَأَكَلَ حَتَّى شَبِعَ ثُمَّ هَيَّأَهَا فَإِذَا هِيَ مِثْلُهَا حِينَ أَكَلُوا مِنْهَا ‏.‏

Бизга Абу Бакр ибн Абу Шайба ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ ибн Нумайр ривоят қилди, (ҳ) бизга Ибн Нумайр ҳам ривоят қилди — матн уники — бизга отам ривоят қилди, бизга Саъд ибн Саид ривоят қилди, менга Анас ибн Молик ривоят қилиб деди: Абу Талҳа мени Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдиларига у кишини чақиргани жўнатди, ҳолбуки у таом тайёрлаган эди. У деди: Бас, мен келдим, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам одамлар билан эдилар. У киши менга қарадилар, мен уялиб: «Абу Талҳанинг (чақириғига) жавоб беринг» дедим. У киши одамларга: «Туринглар» дедилар. Абу Талҳа: «Ё Расулуллаҳ, мен сизга озгина нарса тайёрлаган эдим» деди. У деди: Бас, Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унга қўл тегизиб, унда баракат дуосини қилдилар, сўнг: «Саҳобаларимдан бир неча — ўн кишини киргизгин» дедилар ва: «Енглар» дедилар. Ва уларга бармоқларининг орасидан бирор нарса чиқардилар. Бас, улар тўйгунча едилар, сўнг чиқдилар. У киши: «Ўн кишини киргизгин» дедилар, улар тўйгунча едилар. У киши ўн кишини киргизиб, ўн кишини чиқаришда давом этдилар, то улардан бирорта киши қолмай, ҳаммаси кириб, тўйгунча едилар. Сўнг уни (таомни) тартибга келтирдилар, шунда у худди улар ейишни бошлаган пайтдагидек (тўла) эди.

5318-ҳадисXalqaro 2040

وَحَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى الأُمَوِيُّ، حَدَّثَنِي أَبِي، حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، قَالَ بَعَثَنِي أَبُو طَلْحَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ ابْنِ نُمَيْرٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فِي آخِرِهِ ثُمَّ أَخَذَ مَا بَقِيَ فَجَمَعَهُ ثُمَّ دَعَا فِيهِ بِالْبَرَكَةِ - قَالَ - فَعَادَ كَمَا كَانَ فَقَالَ ‏ "‏ دُونَكُمْ هَذَا ‏"‏ ‏.‏

Менга Саид ибн Яҳё ал-Умавий ривоят қилди, менга отам ривоят қилди, бизга Саъд ибн Саид ривоят қилиб деди: Анас ибн Моликнинг шундай деганини эшитдим: Абу Талҳа мени Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдиларига жўнатди. Ва ҳадисни Ибн Нумайрнинг ҳадисига ўхшаш ривоят қилди, фақат у охирида: «Сўнг у киши қолган нарсани олиб, уни тўпладилар, сўнг унда баракат дуосини қилдилар» деди. У деди: Бас, у (таом) аввалгидек бўлиб қолди. У киши: «Мана буни олинглар» дедилар.

5319-ҳадисXalqaro 2040

وَحَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّقِّيُّ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ أَمَرَ أَبُو طَلْحَةَ أُمَّ سُلَيْمٍ أَنْ تَصْنَعَ، لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم طَعَامًا لِنَفْسِهِ خَاصَّةً ثُمَّ أَرْسَلَنِي إِلَيْهِ ‏.‏ وَسَاقَ الْحَدِيثَ وَقَالَ فِيهِ فَوَضَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ وَسَمَّى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ ائْذَنْ لِعَشَرَةٍ ‏"‏ ‏.‏ فَأَذِنَ لَهُمْ فَدَخَلُوا فَقَالَ ‏"‏ كُلُوا وَسَمُّوا اللَّهَ ‏"‏ ‏.‏ فَأَكَلُوا حَتَّى فَعَلَ ذَلِكَ بِثَمَانِينَ رَجُلاً ‏.‏ ثُمَّ أَكَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ ذَلِكَ وَأَهْلُ الْبَيْتِ وَتَرَكُوا سُؤْرًا ‏.‏

Менга Амр ан-Ноқид ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ ибн Жаъфар ар-Раққий ривоят қилди, бизга Убайдуллаҳ ибн Амр Абдулмалик ибн Умайдан, у Абдурраҳмон ибн Абу Лайлудан, у Анас ибн Моликдан ривоят қилди. У деди: Абу Талҳа Умму Сулаймга Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга махсус ўзларигагина таом тайёрлашни буюрди, сўнг мени у кишининг олдиларига жўнатди. Ва ҳадисни ривоят қилиб, унда шундай деди: Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам қўлларини қўйиб, унга Бисмиллаҳ айтдилар, сўнг: «Ўн кишига ижозат бер» дедилар. У уларга ижозат берди, улар кирдилар. У киши: «Енглар ва Аллаҳнинг номини (Бисмиллаҳ) айтинг» дедилар. Улар едилар, то бу (иш) саксон кишига (такрорлангунича) шундай қилдилар. Сўнг шундан кейин Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам ва уй аҳли едилар ва (идишда) ортиғини қолдирдилар.

5320-ҳадисXalqaro 2040

وَحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، ‏.‏ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ فِي طَعَامِ أَبِي طَلْحَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ فِيهِ فَقَامَ أَبُو طَلْحَةَ عَلَى الْبَابِ حَتَّى أَتَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا كَانَ شَىْءٌ يَسِيرٌ ‏.‏ قَالَ ‏ "‏ هَلُمَّهُ فَإِنَّ اللَّهَ سَيَجْعَلُ فِيهِ الْبَرَكَةَ ‏"‏ ‏.‏

Бизга Абд ибн Ҳумайд ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ ибн Маслама ривоят қилди, бизга Абдулазиз ибн Муҳаммад Амр ибн Яҳёдан, у отасидан, у Анас ибн Моликдан, Абу Талҳанинг таоми ҳақидаги мана шу қиссани Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан ривоят қилди ва унда шундай деди: Бас, Абу Талҳа эшик олдида турди, то Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам келдилар. У кишига: «Ё Расулуллаҳ, (бор нарса) фақат озгина нарса эди» деди. У киши: «Уни келтир, чунки Аллаҳ унда баракат қилади» дедилар.

5321-ҳадисXalqaro 2040

وَحَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ الْبَجَلِيُّ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا الْحَدِيثِ وَقَالَ فِيهِ ثُمَّ أَكَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَكَلَ أَهْلُ الْبَيْتِ وَأَفْضَلُوا مَا أَبْلَغُوا جِيرَانَهُمْ ‏.‏

Бизга Абд ибн Ҳумайд ривоят қилди, бизга Холид ибн Махлад ал-Бажалий ривоят қилди, менга Муҳаммад ибн Мусо ривоят қилди, менга Абдуллаҳ ибн Абдуллаҳ ибн Абу Талҳа Анас ибн Моликдан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан мана шу ҳадисни ривоят қилди ва унда шундай деди: Сўнг Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам едилар, уй аҳли ҳам едилар ва қўшниларига етказадиган (миқдорда таом) ортиб қолдирдилар.

5322-ҳадисXalqaro 2040

وَحَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ، حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، سَمِعْتُ جَرِيرَ بْنَ زَيْدٍ، يُحَدِّثُ عَنْ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ رَأَى أَبُو طَلْحَةَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُضْطَجِعًا فِي الْمَسْجِدِ يَتَقَلَّبُ ظَهْرًا لِبَطْنٍ فَأَتَى أُمَّ سُلَيْمٍ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُضْطَجِعًا فِي الْمَسْجِدِ يَتَقَلَّبُ ظَهْرًا لِبَطْنٍ وَأَظُنُّهُ جَائِعًا ‏.‏ وَسَاقَ الْحَدِيثَ وَقَالَ فِيهِ ثُمَّ أَكَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو طَلْحَةَ وَأُمُّ سُلَيْمٍ وَأَنَسُ بْنُ مَالِكٍ وَفَضَلَتْ فَضْلَةٌ فَأَهْدَيْنَاهُ لِجِيرَانِنَا ‏.‏

Бизга ал-Ҳасан ибн Алий ал-Ҳулвоний ривоят қилди, бизга Ваҳб ибн Жарир ривоят қилди, бизга отам ривоят қилиб деди: Жарир ибн Зайднинг Амр ибн Абдуллаҳ ибн Абу Талҳадан, у Анас ибн Моликдан ривоят қилганини эшитдим. У деди: Абу Талҳа Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни масжидда ёнбошлаб, гоҳи орқасига гоҳи қорнига ағдарилиб ётган ҳолда кўрди. Бас, у Умму Сулаймнинг олдига келиб: «Мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни масжидда ёнбошлаб, гоҳи орқасига гоҳи қорнига ағдарилиб ётган ҳолда кўрдим, у кишини оч, деб ўйлайман» деди. Ва ҳадисни ривоят қилиб, унда шундай деди: Сўнг Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам, Абу Талҳа, Умму Сулайм ва Анас ибн Молик едилар, ортиғи қолди, биз уни қўшниларимизга ҳадя қилдик.

5323-ҳадисXalqaro 2040

وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ، أَنَّحَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ جِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا فَوَجَدْتُهُ جَالِسًا مَعَ أَصْحَابِهِ يُحَدِّثُهُمْ وَقَدْ عَصَّبَ بَطْنَهُ بِعِصَابَةٍ - قَالَ أُسَامَةُ وَأَنَا أَشُكُّ - عَلَى حَجَرٍ فَقُلْتُ لِبَعْضِ أَصْحَابِهِ لِمَ عَصَّبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَطْنَهُ فَقَالُوا مِنَ الْجُوعِ ‏.‏ فَذَهَبْتُ إِلَى أَبِي طَلْحَةَ وَهُوَ زَوْجُ أُمِّ سُلَيْمٍ بِنْتِ مِلْحَانَ فَقُلْتُ يَا أَبَتَاهُ قَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَصَّبَ بَطْنَهُ بِعِصَابَةٍ فَسَأَلْتُ بَعْضَ أَصْحَابِهِ فَقَالُوا مِنَ الْجُوعِ ‏.‏ فَدَخَلَ أَبُو طَلْحَةَ عَلَى أُمِّي فَقَالَ هَلْ مِنْ شَىْءٍ فَقَالَتْ نَعَمْ عِنْدِي كِسَرٌ مِنْ خُبْزٍ وَتَمَرَاتٌ فَإِنْ جَاءَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَحْدَهُ أَشْبَعْنَاهُ وَإِنْ جَاءَ آخَرُ مَعَهُ قَلَّ عَنْهُمْ ‏.‏ ثُمَّ ذَكَرَ سَائِرَ الْحَدِيثِ بِقِصَّتِهِ ‏.‏

Менга Ҳармала ибн Яҳё ат-Тужибий ривоят қилди, бизга Абдуллаҳ ибн Ваҳб ривоят қилди, менга Усома хабар бердики, унга (ривоят қилинган), у Анас ибн Моликнинг шундай деганини эшитган: Мен бир куни Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламнинг олдиларига келдим, у кишини саҳобалари билан ўтириб, уларга (гап) сўзлаётган ҳолда топдим, қоринларини бир боғич билан — Усома деди: мен шубҳаланаман — тош устига боғлаб олган эдилар. Мен у кишининг баъзи саҳобаларига: «Нега Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам қоринларини боғлаб олдилар?» дедим. Улар: «Очликдан» дедилар. Бас, мен Умму Сулайм бинт Милҳоннинг эри бўлган Абу Талҳанинг олдига бориб: «Эй отажон, мен Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васалламни қоринларини бир боғич билан боғлаб олган ҳолда кўрдим, баъзи саҳобаларидан сўрадим, улар: очликдан, дедилар» дедим. Бас, Абу Талҳа онамнинг олдига кириб: «Бирор нарса борми?» деди. У: «Ҳа, менда нондан бир-икки бўлак ва бир неча хурмо бор. Агар Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам ёлғиз ўзлари келсалар, у кишини тўйдирамиз, агар у киши билан бирга бошқа бири келса, уларга оз келади» деди. Сўнг ҳадиснинг қолган қисмини ўз қиссаси билан зикр қилди.

5324-ҳадисXalqaro 2040

وَحَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا حَرْبُ بْنُ مَيْمُونٍ، عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي طَعَامِ أَبِي طَلْحَةَ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ ‏.‏

Менга Ҳажжож ибн аш-Шоир ривоят қилди, бизга Юнус ибн Муҳаммад ривоят қилди, бизга Ҳарб ибн Маймун ан-Назр ибн Анасдан, у Анас ибн Моликдан, у Набий соллаллаҳу алайҳи васалламдан, Абу Талҳанинг таоми ҳақида уларнинг ҳадисига ўхшаш ривоят қилди.