حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، - الْمَعْنَى - قَالاَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، وَرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، أَنَّ مُحَيِّصَةَ بْنَ مَسْعُودٍ، وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ، انْطَلَقَا قِبَلَ خَيْبَرَ فَتَفَرَّقَا فِي النَّخْلِ فَقُتِلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ فَاتَّهَمُوا الْيَهُودَ فَجَاءَ أَخُوهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَابْنَا عَمِّهِ حُوَيِّصَةُ وَمُحَيِّصَةُ فَأَتَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَتَكَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فِي أَمْرِ أَخِيهِ وَهُوَ أَصْغَرُهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْكُبْرَ الْكُبْرَ " . أَوْ قَالَ " لِيَبْدَإِ الأَكْبَرُ " . فَتَكَلَّمَا فِي أَمْرِ صَاحِبِهِمَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يُقْسِمُ خَمْسُونَ مِنْكُمْ عَلَى رَجُلٍ مِنْهُمْ فَيُدْفَعُ بِرُمَّتِهِ " . قَالُوا أَمْرٌ لَمْ نَشْهَدْهُ كَيْفَ نَحْلِفُ قَالَ " فَتُبَرِّئُكُمْ يَهُودُ بِأَيْمَانِ خَمْسِينَ مِنْهُمْ " . قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَوْمٌ كُفَّارٌ . قَالَ فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ قِبَلِهِ . قَالَ قَالَ سَهْلٌ دَخَلْتُ مِرْبَدًا لَهُمْ يَوْمًا فَرَكَضَتْنِي نَاقَةٌ مِنْ تِلْكَ الإِبِلِ رَكْضَةً بِرِجْلِهَا . قَالَ حَمَّادٌ هَذَا أَوْ نَحْوَهُ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ وَمَالِكٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ قَالَ فِيهِ " أَتَحْلِفُونَ خَمْسِينَ يَمِينًا وَتَسْتَحِقُّونَ دَمَ صَاحِبِكُمْ أَوْ قَاتِلِكُمْ " وَلَمْ يَذْكُرْ بِشْرٌ دَمًا وَقَالَ عَبْدَةُ عَنْ يَحْيَى كَمَا قَالَ حَمَّادٌ وَرَوَاهُ ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ يَحْيَى فَبَدَأَ بِقَوْلِهِ " تُبَرِّئُكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ يَمِينًا يَحْلِفُونَ " . وَلَمْ يَذْكُرِ الاِسْتِحْقَاقَ قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَهَذَا وَهَمٌ مِنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ .
Бизга Убайдуллаҳ Ибн Умар Ибн Майсара ва Муҳаммад Ибн Убайд — маъно бир — иккиси дедилар: Бизга Ҳаммод Ибн Зайд, Яҳё Ибн Саиддан, у Башир Ибн Ясордан, у Саҳл Ибн Абу Ҳасмадан ва Рофиъ Ибн Хадиждан ривоят қилди: Муҳаййиса Ибн Масъуд ва Абдуллаҳ Ибн Саҳл Хайбар томон йўл олишди, сўнг хурмозорда ажралишди. Абдуллаҳ Ибн Саҳл ўлдирилди, улар яҳудийларни гумон қилишди. Унинг укаси Абдурраҳмон Ибн Саҳл ва амакиваччалари Ҳуваййиса ва Муҳаййиса келишди, Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг ҳузурига келишди. Абдурраҳмон укасининг иши ҳақида гапира бошлади, ҳолбуки у уларнинг энг кичиги эди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам: «Каттага, каттага (сўз берсин)» — ёки: «Каттаси бошласин» — деди. Шунда у иккиси (Ҳуваййиса ва Муҳаййиса) ўз дўстларининг иши ҳақида гапиришди. Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам деди: «Сизлардан эллик киши улардан бир киши устига қасам ичади, шунда у (қотил) бутун (жинояти) билан топширилади». Улар: Биз гувоҳ бўлмаган ишга қандай қасам ичамиз? дейишди. У: «Унда яҳудийлар сизларни улардан эллик кишининг қасами билан (масъулиятдан) холос қиладилар» деди. Улар: Ё Расулуллаҳ, улар кофир қавмлар(ку), дедилар. У деди: Сўнг Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам унинг диятини ўз томонидан тўлади. Саҳл деди: Мен бир куни уларнинг (туя) қўрасига кирдим, шунда ўша туялардан бири мени оёғи билан тепиб юборди. Ҳаммод: Шундай ёки шунга ўхшаш, деди. Абу Довуд деди: Буни Бишр Ибн Муфаззал ва Молик Яҳё Ибн Саиддан ривоят қилишди, унда: «Эллик қасам ичиб, дўстингизнинг (ёки: қотилингизнинг) қонини ҳақ қилиб оласизми?» деди. Бишр «қон»ни зикр қилмади. Абда эса Яҳёдан Ҳаммод айтгандек айтди. Буни Ибн Уяйна Яҳёдан ривоят қилиб: «Яҳудийлар сизларни қасам ичадиган эллик қасам билан (масъулиятдан) холос қиладилар» деган сўздан бошлади ва истиҳқоқни (ҳақ қилиб олишни) зикр қилмади. Абу Довуд деди: Бу Ибн Уяйнанинг ваҳмидир (хатосидир).