حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، عَنْ أَبِيهِ، حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ، أَنَّهُ حَدَّثَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ أَصْحَابَ، الصُّفَّةِ كَانُوا أُنَاسًا فُقَرَاءَ، وَأَنَّ النَّبِيَّ ـ صلى الله عليه وسلم قَالَ مَرَّةً " مَنْ كَانَ عِنْدَهُ طَعَامُ اثْنَيْنِ فَلْيَذْهَبْ بِثَالِثٍ، وَمَنْ كَانَ عِنْدَهُ طَعَامُ أَرْبَعَةٍ فَلْيَذْهَبْ بِخَامِسٍ أَوْ سَادِسٍ ". أَوْ كَمَا قَالَ، وَأَنَّ أَبَا بَكْرٍ جَاءَ بِثَلاَثَةٍ وَانْطَلَقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِعَشَرَةٍ، وَأَبُو بَكْرٍ وَثَلاَثَةً، قَالَ فَهْوَ أَنَا وَأَبِي وَأُمِّي ـ وَلاَ أَدْرِي هَلْ قَالَ امْرَأَتِي وَخَادِمِي ـ بَيْنَ بَيْتِنَا وَبَيْنَ بَيْتِ أَبِي بَكْرٍ، وَأَنَّ أَبَا بَكْرٍ تَعَشَّى عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ لَبِثَ حَتَّى صَلَّى الْعِشَاءَ، ثُمَّ رَجَعَ فَلَبِثَ حَتَّى تَعَشَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَاءَ بَعْدَ مَا مَضَى مِنَ اللَّيْلِ مَا شَاءَ اللَّهُ، قَالَتْ لَهُ امْرَأَتُهُ مَا حَبَسَكَ عَنْ أَضْيَافِكَ أَوْ ضَيْفِكَ. قَالَ أَوَ عَشَّيْتِهِمْ قَالَتْ أَبَوْا حَتَّى تَجِيءَ، قَدْ عَرَضُوا عَلَيْهِمْ فَغَلَبُوهُمْ، فَذَهَبْتُ فَاخْتَبَأْتُ، فَقَالَ يَا غُنْثَرُ. فَجَدَّعَ وَسَبَّ وَقَالَ كُلُوا وَقَالَ لاَ أَطْعَمُهُ أَبَدًا. قَالَ وَايْمُ اللَّهِ مَا كُنَّا نَأْخُذُ مِنَ اللُّقْمَةِ إِلاَّ رَبَا مِنْ أَسْفَلِهَا أَكْثَرُ مِنْهَا حَتَّى شَبِعُوا، وَصَارَتْ أَكْثَرَ مِمَّا كَانَتْ قَبْلُ، فَنَظَرَ أَبُو بَكْرٍ فَإِذَا شَىْءٌ أَوْ أَكْثَرُ قَالَ لاِمْرَأَتِهِ يَا أُخْتَ بَنِي فِرَاسٍ. قَالَتْ لاَ وَقُرَّةِ عَيْنِي لَهْىَ الآنَ أَكْثَرُ مِمَّا قَبْلُ بِثَلاَثِ مَرَّاتٍ. فَأَكَلَ مِنْهَا أَبُو بَكْرٍ، وَقَالَ إِنَّمَا كَانَ الشَّيْطَانُ ـ يَعْنِي يَمِينَهُ ـ ثُمَّ أَكَلَ مِنْهَا لُقْمَةً، ثُمَّ حَمَلَهَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَصْبَحَتْ عِنْدَهُ. وَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمٍ عَهْدٌ، فَمَضَى الأَجَلُ، فَتَفَرَّقْنَا اثْنَا عَشَرَ رَجُلاً مَعَ كُلِّ رَجُلٍ مِنْهُمْ أُنَاسٌ. اللَّهُ أَعْلَمُ كَمْ مَعَ كُلِّ رَجُلٍ، غَيْرَ أَنَّهُ بَعَثَ مَعَهُمْ، قَالَ أَكَلُوا مِنْهَا أَجْمَعُونَ. أَوْ كَمَا قَالَ. وَغَيْرُهُ يَقُولُ فَعَرَفْنَا مِنْ الْعِرَافَةِ
Мусо ибн Исмоил бизга айтди, Муътамир бизга айтди, отасидан, Абу Усмон бизга айтди: Унга Абдураҳмон ибн Абу Бакр розияллаҳу анҳумо айтдики, Суффа аҳли камбағал одамлар эдилар ва Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам бир марта: «Кимда икки кишилик таом бўлса, учинчисини (меҳмон қилиб) олиб кетсин; кимда тўрт кишилик таом бўлса, бешинчи ёки олтинчисини олиб кетсин», деди — ёки шунга ўхшаш (айтди). Абу Бакр уч (киши) билан келди, Набий соллаллаҳу алайҳи васаллам эса ўн (киши) билан кетди. (Абдураҳмон) деди: У (уй) мен, отам ва онам (эдик) — билмайман «хотиним ва хизматкорим»ни ҳам айтдими — бизнинг уйимиз билан Абу Бакрнинг уйи орасида (эдик). Абу Бакр Набий соллаллаҳу алайҳи васалламнинг ҳузурида кечки овқат еди, сўнг хуфтон намози ўқилгунча қолди, сўнг (Набий ҳузурига) қайтди ва Расулуллаҳ соллаллаҳу алайҳи васаллам кечки овқат егунча қолди. (Абу Бакр) Аллаҳ хоҳлаган (вақт) кечадан ўтгандан сўнг (уйига) келди. Хотини унга: «Сени меҳмонларингдан — ёки меҳмонингдан — нима тўсди?», деди. У: «Уларни кечки овқат билан тўйдирмадингми?», деди. У: «Улар сен келгунча (овқат ейишдан) бош тортди; улар(имиз)га (овқат) таклиф қилди, лекин улар (меҳмонлар) уларни енгди (рад этди)», деди. Мен бориб яшириниб олдим. У: «Эй аҳмоқ (ғунсар)!», деди ва сўкди, койди ва: «Енглар», деди ва: «Мен буни ҳеч қачон емайман», деди. Қасамки, биз луқмани олар эканмиз, ундан остидан ундан кўра кўпроғи кўпаяр эди, токи (меҳмонлар) тўйдилар; у (таом) аввал бўлганидан кўпроқ бўлиб қолди. Абу Бакр қаради, бирдан у (таом) ўша ҳолда ёки кўпроқ эди. У хотинига: «Эй Бану Фирос синглиси!», деди. У: «Йўқ, кўзимнин қувончи (билан қасам), у ҳозир аввалгисидан уч баробар кўпроқ», деди. Шунда Абу Бакр ундан еди ва: «(Емайман деган қасамим) фақат шайтондан эди», деди — яъни ўз қасамини (назарда тутди). Сўнг ундан бир луқма еди, сўнг уни Набий соллаллаҳу алайҳи васалламга олиб борди, у (таом) унинг ҳузурида тонгни отказди (қолди). Биз билан бир қавм орасида аҳд (сулҳ муддати) бор эди, муддат тугади, биз ўн икки кишига бўлиндик, ҳар бир киши билан (яна) одамлар бор эди — Аллаҳ билади ҳар бири билан неча (киши); фақат (Набий) улар билан (баъзиларни) юборди. (Абдураҳмон) деди: Уларнинг ҳаммаси ундан еди — ёки шунга ўхшаш (айтди). Бошқаси эса: «Биз арофатни (хизмат бошлиқлигини) билдик», деди.